Fantastyka historyczna (fantasy historyczna, literatura historyczno-fantastyczna) to odmiana literatury czerpiąca z dwóch zazębiających się o siebie gatunków literackich: powieści historycznej i fantastycznej. Andrzej Niewiadowski i Antoni Smuszkiewicz piszą, że utwory te „zachowują podstawowe wyróżniki powieści historycznej z równoczesnym wprowadzeniem we obręb świata przedstawionego faktów celowo przeinaczonych, niezgodnych z prawdą historyczną”.
Autorzy Leksykonu polskiej literatury fantastycznonaukowej za twórcę tego typu powieści na gruncie polskim uważają Teodora Parnickiego. Niewiadowski i Smuszkiewicz wymieniają również innych twórców tego podgatunku: Jerzy Grundkowski, Jadwiga Żylińska.
Często zamysłem autora jest przedstawianie związków przyczynowo-skutkowych obecnych w historii z wykorzystaniem elementów charakterystycznych dla fantastyki: przykładowo zwycięstwo danego stronnictwa w historycznej bitwie może być uwarunkowane w powieści historyczno-fantastycznej działaniem sił nadprzyrodzonych, mocy, magii. W powieści takiej dwa światy współgrają ze sobą i uzupełniają się.
W fantastyce naukowej elementy powieści historycznej pojawiają się np. w historii alternatywnej, kiedy to akcja dzieje się w świecie, gdzie historia potoczyła się innym torem niż w rzeczywistości. Przykładem powieści zaliczanych do historii alternatywnej są Człowiek z Wysokiego Zamku Philipa K. Dicka, Vaterland Roberta Harrisa, Philipa Rotha, Opowieści o Alvinie Stwórcy Orsona Scotta Carda, Lód Jacka Dukaja, Burza. Ucieczka z Warszawy ’40 Macieja Parowskiego czy Wallenrod Marcina Wolskiego.
Przypisy
Kategoria:Gatunki fantastyki Kategoria:Fantasy według podgatunku Kategoria:Gatunki fantastyki naukowej