thumb|Hala produkcyjna w Warszawskiej Fabryce Motocykli, lata 50. Warszawska Fabryka Motocykli (WFM) – fabryka motocykli znajdująca się w 1951–1965 przy ul. Mińskiej 25 w Warszawie. Produkowała motocykle, skutery i dwusuwowe silniki motocyklowe pod marką WFM.
Opis thumb|Motocykl WFM M06-S34 z roku 1964 thumb|Skuter WFM M52 Osa
WFM, zwyczajowo nazywana wuefemką, powstała w 1951 r. z przekształcenia Warszawskich Zakładów Naprawy Samochodów, które utworzono na bazie Zakładów Sprzętu Transportowego nr 2 i Państwowych Zakładów Samochodowych nr 2. WFM przejęła z wrocławskiej Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego Psie Pole produkcję silników motocyklowych o pojemności 125 cm³, a także produkcję motocykla SHL 125 cm³ z Kieleckich Zakładów Wyrobów Metalowych (KZWM). WFM opracowała własne konstrukcje motocykli: M06 w kilku odmianach, prototypowy M16 oraz skuterów: prototypy Żuk, Bąk i Osa produkowana w odmianach M50 i M52. Wieloletnim dyrektorem fabryki był Wacław Laskowski. W roku 1962 dzienna produkcja pojazdów wynosiła około 200 sztuk, a fabryka zatrudniała prawie 2 tys. pracowników.
1 stycznia 1965 r. nastąpiło połączenie zakładów WFM z sąsiednimi Polskimi Zakładami Optycznymi, po czym zaczęto stopniowo wygaszać produkcję. Nieruchomości i maszyny przejęły PZO, nadal produkując silniki i części zamienne.
W ZNTK Poznań (stąd pochodzi dokumentacja techniczno-ruchowa) lub ZNTK Wrocław (tak głosi napis na jednej z zachowanych tabliczek znamionowych) produkowano także w oparciu o silnik produkcji WFM typ S06 drezynę lekką normalnotorową DL2.
Motocykle skonstruowane w WFM: M06, M06R, M06-S34, M06-S01-Z1, M16 TARPAN
Skutery skonstruowane w WFM: M08 Osa, M50 Osa, M52 Osa, M55 Osa, M57 Osa
Silniki produkowane w WFM: S01, S06, S06A, S32, S32USilnik produkowany już po przejęciu WFM przez PZO., S33
Produkcja 1951–1965 motocykle (4 typy) – 600 000 sztuk skutery (2 typy) – 28 000 sztuk silniki (6 typów) – 250 000 sztuk – dostarczane zakładom w Świdniku i Kielcach
W kulturze masowej Obecnie na ośmiohektarowym zrewitalizowanym terenie dawnej fabryki WFM przy ul. Mińskiej 25 zlokalizowana jest przestrzeń kulturalno-mieszkaniowa Soho Factory Warszawa. Pod koniec lat 50. nad sklepem firmowym WFM na ul. Kruczej 16/18 umieszczono neon autorstwa Tadeusza Rogowskiego przedstawiającego motocyklistę na motocyklu wraz z napisem „-W-F-M-”. W Muzeum Neonów znajduje się częściowa rekonstrukcja neonu. W Polskiej Kronice Filmowej przedstawiono historię posiadacza nowego motocykla SHL M05 wyprodukowanego w WFM, który po bardzo krótkim czasie od zakupu ulega awarii. Komentator skarży się na nieskuteczny proces kontroli technicznej w Warszawskiej Fabryce Motocykli. Motocykle z WFM można zobaczyć m.in. w filmach Dzięcioł, Małżeństwo z rozsądku i Jestem mordercą.
Nowa WFM Na początku XXI wieku powstał projekt reaktywacji marki WFM przy współpracy z Mińską Fabryką Motocykli i Rowerów Motovelo z Białorusi Pomysłodawcą projektu był Włodzimierz Gąsiorek posiadający prawa do znaku towarowego WFM poprzez klub Motor Klub Wawer. Motocykl był modyfikacją motocykla Mińsk Lider. W sprzedaży dostępne były wersję z silnikiem 125 cm³ i 50 cm³.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Andrzej Zieliński, Polskie konstrukcje motoryzacyjne 1947–1960, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1985, . Andrzej Zieliński, Polskie konstrukcje motoryzacyjne 1961–1965, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2008, . Andrzej Zieliński, Polskie motocykle 1946–1985, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1999, .
Kategoria:Byłe przedsiębiorstwa w Warszawie Kategoria:Kamionek (Warszawa) Kategoria:Polscy producenci motocykli