Nagroda im. Irvinga G. Thalberga (ang. Irving G. Thalberg Memorial Award) – amerykańska nagroda filmowa, przyznawana od 1938 w ramach Nagród Akademii Filmowej (Oscarów), w grupie Nagród Gubernatorów. Honoruje producentów filmowych za całokształt dorobku. Oscary są przyznawane corocznie od 1929 przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) w uznaniu za filmy kinowe minionego roku. Uchodzą za najważniejsze i najbardziej prestiżowe wyróżnienie przemysłu filmowego.
Jest jedną z trzech nagród pozakonkursowych na Oscarach, przyznawanych bez uprzednich nominacji i nie poprzez głosowanie członków całej Akademii, lecz tylko jej zarządu Gubernatorów. Po raz pierwszy została przyznana w 10. edycji Oscarów (w 1938). Do 2009 była wręczana podczas głównych oscarowych gal, a od 2009 jej wręczenie odbywa się podczas odrębnych ceremonii Nagród Gubernatorów. Została nazwana na cześć zmarłego w 1936 amerykańskiego producenta filmowego Irvinga Thalberga. Pierwotnie miała kształt jego głowy w różnych wariantach, a od 2024 ma formę klasycznej statuetki Oscara.
Zasady przyznawania Zgodnie z regulaminem 99. edycji, nagroda honoruje „producenta kreatywnego, którego dorobek odzwierciedla niezmiennie wysoką jakość produkcji filmowej”. Może zostać przyznana tylko osobie żyjącej (w dniu wyboru laureata). Ponadto w każdej edycji Oscarów może zostać przyznana tylko jedna nagroda, a jej laureat nie może być w tym czasie członkiem zarządu Gubernatorów Akademii.
Członkowie zarządu Gubernatorów zgłaszają swoje propozycje laureatów, a komitet decyduje o zakwalifikowaniu lub odrzuceniu ich. Podczas dorocznego zebrania Gubernatorów odbywają się prezentacje na temat proponowanych kandydatów. Następnie odbywa się głosowanie, w którym każdy Gubernator może wskazać jedną osobę. Jeśli któryś z kandydatów zdobędzie większość głosów, zostaje laureatem. W przeciwnym wypadku kandydaci, którzy otrzymali mniej niż 10% głosów, zostają zdyskwalifikowani i odbywa się druga tura głosowania. Jeśli w niej ponownie nikt nie zdobędzie większości głosów, to stosowany jest następujący algorytm: jeśli najmniejszą liczbę głosów zdobyły osoby, których liczba stanowi co najwyżej połowę kandydatów, to wszyscy oni zostają wyeliminowani i odbywa się kolejna tura głosowania według tej samej metodologii, jeśli najmniejszą liczbę głosów zdobyły osoby, których liczba stanowi większość kandydatów, to odbywa się głosowanie w systemie pojedynczego głosu przechodniego, w którym Gubernatorzy przyznają kandydatom punkty preferencji; jeśli największą liczbę głosów zdobyła tylko jedna osoba, to zostaje laureatem, a jeśli grupa osób, to tylko oni przechodzą do kolejnej tury głosowania. Procedura się kończy, gdy w którejś turze głosowania zostanie wyłoniony jeden laureat. Jeśli nie będzie on mógł odebrać nagrody podczas ceremonii, Gubernatorzy mogą zrezygnować z uhonorowania go i przystąpić do ponownego wyboru laureata.
Historia AMPAS wprowadziła nagrodę w 1937, w hołdzie dla zmarłego w poprzednim roku Irvinga Thalberga, wiceprezesa i szefa produkcji wytwórni filmowej Metro-Goldwyn-Mayer. Pierwszą wersją nagrody, zaprojektowaną przez rzeźbiarza , była imitacja głowy Thalberga na kolumnie z zielonego marmuru. W takiej formie otrzymali ją czterej pierwsi laureaci: Darryl F. Zanuck, Hal B. Wallis, David O. Selznick i Walt Disney. Wygląd nagrody nie podobał się jednak wdowie po Thalbergu, aktorce Normie Shearer, w związku z czym zamówiła na własny koszt nowy projekt. Głowa producenta była większa i umieszczona na dwóch prostopadłościennych blokach z czarnego marmuru. Akademia zaadaptowała nowy projekt, a Shearer wysłała dotychczasowym laureatom nagrody w nowym kształcie.
Od 35. edycji (w 1963) AMPAS wprowadziła zasadę, że żaden producent nie może zostać wyróżniony więcej niż raz w życiu (uprzednio niektórzy producenci zostali uhonorowani dwa lub trzy razy). Od 38. edycji (w 1966) nagroda zaadaptowała nowy kształt – głowa Thalberga zwiększyła masę do 7 funtów (ok. 3,18 kg) i miała większy połysk. Przez lata przedstawiciele AMPAS nie wiedzieli dlaczego powstał nowy projekt ani kto go wykonał. W 2002 skontaktował się z nimi rzeźbiarz , twierdząc, że to on jest autorem, choć na stronie internetowej Oscarów jako autor wpisany jest Sopher. Wyjaśnił, że projekt powstał w 1957 na bazie większego popiersia Thalberga, które zamówiła Shearer do siedziby MGM Thalberg Building w Culver City. Pozostawało jednak niejasne, dlaczego Akademia zaadaptowała nowy wygląd dopiero w 1966.
Od 1966 nagroda, według projektu Rocchiego, miała czasami nieznacznie zmodyfikowany kształt, na przykład kolor głowy Thalberga był zmieniany na złoty, a w podstawie był instalowany jeden lub dwa bloki z czarnego marmumu. W 1998 AMPAS ujednoliciła wygląd i zleciła produkcję firmie , która była także odpowiedzialna za pozostałe Oscary. Zachowana została głowa Thalberga według projektu Rocchiego, która teraz była topiona z litego brązu. Powiększona podstawa była wykonywana z czarnego marmuru, a z głową łączył ją kołnierz (zamiast pręta, jak dotychczas). Nowa nagroda ważyła 8,5 funta (ok. 3,86 kg) i miała wysokość 9 cali (ok. 22,86 cm).
W 2024 AMPAS poinformowała, że począwszy od najbliższej, 97. edycji nagroda zyska kształt klasycznej statuetki Oscara, takiej samej jak w pozostałych kategoriach.
Laureaci Opracowano na podstawie spisów na stronie internetowej Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej.
Edycja Rok Zdjęcie Laureaci 10. 1937 100px 11. 1938 100px 12. 1939 100px 14. 1941 100px 15. 1942 100px 16. 1943 100px 17. 1944 100px 19. 1946 100px 21. 1948 100px 23. 1950 100px 24. 1951 100px 25. 1952 100px 26. 1953 100px 29. 1956 100px 31. 1958 100px 34. 1961 100px 36. 1963 100px 38. 1965 100px 39. 1966 100px 40. 1967 100px 43. 1970 100px 46. 1973 48. 1975 100px 49. 1976 100px 50. 1977 52. 1979 54. 1981 100px 59. 1986 100px 60. 1987 100px 63. 1990 100px100px 64. 1991 100px 67. 1994 100px 69. 1996 100px 71. 1998 100px 72. 1999 100px 73. 2000 100px 82. 2009 83. 2010 100px 91. 2018 100px100px 97. 2024 100px100px 99. 2026 100px
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa Oscarów
Kategoria:Oscary w kategoriach specjalnych