Kangur górski (Osphranter robustus) – gatunek ssaka z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae). Roślinożerny. Zamieszkuje tereny Australii.
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1841 roku brytyjski przyrodnik John Gould nadając mu nazwę Macropus (Petrogale) robustus. Miejsce typowe to „szczyt łańcuchów górskich w interiorze Nowej Południowej Walii”, w Australii. Okaz typowy (lektotyp) to skóra i uszkodzona czaszka dorosłoego samca (sygnatura BMNH 41.1099) z kolekcji Muzeum Historii Naturalnej w Londynie; okaz zebrany przez Johna Gilberta.
Wykazuje znaczne zróżnicowanie morfologiczne i genetyczne w całym swoim zasięgu występowania. Niektóre z wymienionych podgatunków są bardzo zmienne i potrzebne są kompleksowe badania genetyczne i morfologiczne.
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają cztery podgatunki. Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia poniższa tabelka:
Podgatunek Oryginalna nazwa Autor i rok opisu Miejsce typowe HolotypO. r. erubescensMacropus erubescensP.L. Sclater, 1870Jezioro Hope, w głąb lądu od Port Augusta, Australia Południowa, Australia.Samica, obecnie prawdopodobnie zaginął.O. r. isabellinusOsphranter (?) isabellinusGould, 1842Wyspa Barrowa, Australia Zachodnia, Australia.Skóra (trofeum bez nóg i ogona) samca (sygnatura BMNH 41.10.12.5) z kolekcji Muzeum Historii Naturalnej w Londynie; okaz zakupiony przez kapitana Johna Stokesa (późniejszego admirała) z HMS Beagle i przesłany do Londynu.O. r. woodwardiMacropus robustus woodwardiO. Thomas, 1901Grant Range, w pobliżu rzeki Fitzroy, Australia Zachodnia, Australia.Skóra i czaszka dorosłego samca (sygnatura BMNH 0.6.1.1) z kolekcji Muzeum Historii Naturalnej w Londynie; okaz zebrany przez Johna Tunneya.
Etymologia Osphranter: gr. οσφραντηριος osphrantērios „wietrzący, węszący”. robustus: „potężny, silny, krzepki”, od robur, roboris „twarde drewno”. erubescens: łac. erubescens, erubescentis „nieco czerwonawy, zawstydzony, zaczerwienieny”, od erubescere „zaczerwienić się”. isabellinus: nowołac. isabellinus „w kolorze isabelinowym, szaro-żółty”, od „Izabela”, od „Izabela”. woodwardi: Bernard Henry Woodward (1846–1912), brytyjsko-australijski geolog i paleontolog.
Zasięg występowania Kangur górski występuje w zależności od podgatunku: O. robustus robustus – wschodnia Australia, z wyłączeniem większości Wiktorii. O. robustus erubescens – śródlądowa zachodnia, środkowa i wschodnia Australia. O. robustus isabellinus – Wyspa Barrowa, Australia Zachodnia. O. robustus woodwardi – północno-zachodnia Australia.
Budowa ciała Kangur górski ma charakterystyczny wygląd. Tył ciała w porównaniu z przednią częścią jest potężnie rozwinięty. Przednie kończyny krótkie, głowa mała, stosunkowo duże uszy. Tylne kończyny i ogon długie i silne. Sierść gęsta, szara w części wierzchniej, zaś biaława pod spodem. Samice są jaśniej ubarwione niż samce. Dymorfizm płciowy jest także wyraźnie widoczny w wymiarach przedstawicieli obu płci. Samice są wyraźnie mniejsze.
+Wymiary anatomiczne(M. Eldridge & G. Coulson) Część ciała wymiar (przedział) – samice wymiar (przedział) – samce tułów z głową 57,3–83,1 cm 58,7–108,5 cm ogon 53,4–74,9 cm 55,1–90,1 cm masa ciała do 28 kgpodgatunek isabellinus 8,6 kg do 60 kgpodgatunek isabellinus 18,1 kg
Kangur górski zwykle funkcjonuje w pozycji półwyprostowanej i wspiera się wówczas wyłącznie na tylnych kończynach i ogonie. Podczas żerowania jest powolny. Porusza się wówczas na czterech kończynach i podpiera się ogonem. Podczas biegu posługuje się wyłącznie tylnymi kończynami, podczas gdy kończyny przednie są opuszczone w kierunku brzucha. Końcówka ogona pomaga w balansowaniu i utrzymaniu równowagi.
Tryb życia Żeruje wieczorem, kiedy temperatura otoczenia jest niższa. Prowadzi samotniczy tryb życia. Wytrzymuje przez długi czas bez dostępu do wody, nawet podczas znacznych upałów. Może się bez niej obyć nawet przez 2-3 miesiące. Jednak w poszukiwaniu wody potrafią kopać głębokie doły
Termin rozrodu uzależniony jest od opadów deszczu. Po trwającej 30 do 40 dni ciąży samica rodzi 1 młode. Kangury górskie osiągają dojrzałość płciową w drugim roku życia. Żyją 15 do 20 lat.
Ekologia Kangur górski jest roślinożerny. Pożywienia się różnymi gatunkami traw i krzewów. Zamieszkuje tereny górskie, skaliste. Schronienia przed upałami szuka czasem w jaskiniach.
Status W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC ( ‘najmniejszej troski’). W skład populacji z wyspy Barrowa wchodzi około 1800 osobników.
Uwagi
Przypisy
Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Kangurowate Kategoria:Taksony opisane przez Johna Goulda Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1841 roku