Wybory parlamentarne na Ukrainie w 2007 roku

Wybory parlamentarne na Ukrainie w 2007 roku – przedterminowe wybory do Rady Najwyższej Ukrainy przeprowadzone 30 września 2007. thumb|Wybory parlamentarne na Ukrainie 2007 - partie zwycięskie w okręgach

Przyczyny wyborów Wybory zapowiedziane zostały po tym, jak 2 kwietnia 2007 prezydent Wiktor Juszczenko dekretem rozwiązał ukraiński parlament. Decyzję tę motywował łamaniem konstytucji przez rządzącą Partię Regionów poprzez opóźnianie składania mandatów deputowanych przez posłów powołanych na funkcje rządowe (przy istniejącym zakazie łączenia tych stanowisk) oraz przyjęcie do koalicji rządowej kilku byłych parlamentarzystów Bloków Julii Tymoszenko i Nasza Ukraina (przy obowiązku opierania większości na frakcjach parlamentarnych). Doprowadziło to do protestów społecznych i kryzysu politycznego. Pierwotna data zwołanych wyborów została ustalona na 27 maja 2007.

Ostatecznie 27 maja nad ranem Wiktor Juszczenko ogłosił, że po ośmiogodzinnych negocjacjach z udziałem m.in. Wiktora Janukowycza, Wiaczesława Kyryłenki, Ołeksandra Moroza i Julii Tymoszenko udało się wypracować kompromis, wyznaczając termin wyborów na 30 września 2007Portal gazeta.pl z dnia 27 maja 2007.

Formalne porozumienie nie zakończyło jednocześnie próby reaktywowania parlamentu przez rządzącą większość, którą połączono z próbami przeciągnięcia na swoją stronę kolejnych posłów opozycji dla uzyskania 300-mandatowej większości konstytucyjnej. Większość taka umożliwiałaby przynajmniej ograniczenie władzy prezydenta. Zabiegi te ostatecznie uniemożliwiła decyzja ponad 160 deputowanych, którzy złożyli swoje mandaty. Jednocześnie oba Bloki na partyjnych zjazdach anulowały swoje listy kandydatów z wyborów parlamentarnych w 2006, uniemożliwiając ewentualne uzupełnienie składu Rady Najwyższej.

Ordynacja wyborcza W 2007 obowiązywały identyczne zasady, jak w wyborach w 2006, w których zrezygnowano z wyboru połowy posłów w okręgach jednomandatowych. Cała Ukraina stanowi jeden okręg wyborczy. Listę wyborczą, liczącą do 450 osób, mogą wystawiać wyłącznie zarejestrowane partie polityczne lub bloki wyborcze będące koalicją takich partii. Mandaty dzielone są proporcjonalnie pomiędzy te ugrupowania, które przekroczą wynoszący 3% próg wyborczy. Do parlamentu wchodzą kolejne osoby z listyCentralna Komisja Wyborcza. Ewentualne objęcie po wyborach jakiejkolwiek funkcji w administracji rządowej, samorządowej czy prezydenckiej wiąże się z koniecznością złożenia mandatu.

Partie i bloki biorące udział w wyborach thumb|2007-09-30

Partia Regionów Partia Regionów (ukr. Партія регіонів), ugrupowanie kierowane przez Wiktora Janukowycza, w 2006 uzyskało największą liczbę miejsc w Radzie Najwyższej (186) i stało się główną siłą koalicji rządowej. Największe poparcie uzyskuje na wschodzie kraju, zwłaszcza w obwodzie donieckim. Do liderów należą także najbogatszy Ukrainiec i przywódca klanu donieckiego Rinat Achmetow, wicepremierzy Mykoła Azarow i Dmytro Tabacznyk. Regionaliści udostępnili miejsca na liście przedstawicielom m.in. Partii Przemysłowców i Przedsiębiorców Ukrainy (ukr. Партія промисловців і підприємців України) z ministrem gospodarki i byłym premierem Anatolijem Kinachem i Partii Wicze (ukr. Віче) wiceminister sprawiedliwości Inny Bohosłowskiej (formacja ta w 2006 otrzymała 1,74% głosów).

Blok prezydencki Nasza Ukraina-Ludowa Samoobrona (ukr. Наша Україна-Народна Самооборона) stanowi ugrupowanie lojalne wobec prezydenta Wiktora Juszczenki. Koalicja została powołana 5 lipca 2007, w sierpniu ostateczną umowę podpisały: Ludowy Związek „Nasza Ukraina” (ukr. Народний Союз „Наша Україна”), lider: były wicepremier Wiaczesław Kyryłenko Naprzód, Ukraino! (ukr. Вперед, Україно!), lider: były socjalista i minister spraw wewnętrznych Jurij Łucenko (partia faktycznie posłużyła do wpisania na listę wyborczą bloku kandydatów „Ludowej Samoobrony”) Ludowy Ruch Ukrainy (ukr. Народний Рух України), lider: były minister spraw zagranicznych Borys Tarasiuk Ukraińska Partia Ludowa (ukr. Українська Народна Партія), lider: były minister ochrony środowiska Jurij Kostenko Związek Chrześcijańsko-Demokratyczny (ukr. Християнсько-Демократичний Союз), lider: deputowany Wołodymyr Stretowycz Ukraińska Partia Republikańska „Zjednoczenie” (ukr. Українська Республіканська Партія „Собор”), lider: były premier Republiki Autonomicznej Krymu Anatolij Matwijenko Partia Obrońców Ojczyzny (ukr. Партія захисників Вітчизни), lider: były deputowany Jurij Karmazin Europejska Partia Ukrainy (ukr. Європейська партія України), lider: deputowany Mykoła Katerynczuk Pora (ukr. ПОРА), lider: doradca prezydenta Władysław Kaskiw20 sierpnia 2007 odbył się zjazd Pory zainicjowany przez przeciwników Władysława Kaskiwa, który zadecydował o wyjściu z koalicji i samodzielnym starcie w wyborach. Legalność zwołania zjazdu i podjętych uchwał wzbudziła ogólne wątpliwości, jednak komisja wyborcza zarejestrowała listę kandydatów Pory, wykluczając z niej Władysława Kaskiwa, którego konkurenci wpisali bez jego zgody na 31. miejsce listy (takie same, jakie otrzymał na liście Naszej Ukrainy). Ostatecznie po protestach lista Pory została unieważniona, a decyzja o wyjściu z bloku uznana za nieważną. unian.net, postanowienie CVK.

Listę wyborczą otwierali Jurij Łucenko i Wiaczesław Kyryłenko. Na wysokich miejscach znaleźli się też m.in. minister spraw zagranicznych Arsenij Jaceniuk, minister obrony narodowej Anatolij Hrycenko, byli ministrowie Jurij Pawlenko, Dawid Żwania i Oksana Biłozir, wokalista grupy Okean Elzy Światosław Wakarczuk, były mer Kijowa Ołeksandr Omelczenko, przewodniczący banku centralnego Wołodymyr Stelmach, popularna telewizyjna prezenterka Olha Herasymjuk oraz były przewodniczący Rady Najwyższej Iwan PluszczLista kandydatów NS-NU na stronie oficjalnej.

Lista Julii Tymoszenko Blok Julii Tymoszenko (ukr. Блок Юлії Тимошенко) tworzą: Wszechukraińska Koalicja „Batkiwszczyna” (ukr. Всеукраїнське об'єднання „Батьківщина”), lider: Julia Tymoszenko Reformy i Porządek (ukr. Реформи і порядок), lider: były wicepremier i minister finansów Wiktor Pynzenyk Ukraińska Partia Socjaldemokratyczna (ukr. Українська Соціал-Демократична Партія), lider: deputowany Jewhen Kornijczuk (zięć przewodniczącego Sądu Najwyższego Wasyla Onopenki).

Wśród kandydatów tzw. „mandatowej części listy” znaleźli się głównie dotychczasowi deputowani, m.in. były wicepremier Mykoła Tomenko, niedawny socjalista Josyp Winski, były szef Służby Bezpieczeństwa Ukrainy Ołeksandr Turczynow, były minister gospodarki Serhij Teriochin, grupa posłów-oligarchów, którzy do czasu pomarańczowej rewolucji wspierali Leonida Kuczmę (tj. Kostjantyn Żewaho (znajdujący się w pierwszej dziesiątce w rankingu najbogatszych Ukraińców), Tariel Wasadze (prezes konsorcjum UkrAvto), Bohdan Hubski (partner biznesowy Wiktora Medwedczuka nazywany kasjerem kuczmowskim) i inni)Lista kandydatów BJuT na stronie oficjalnej.

Średnie ugrupowania Socjalistyczna Partia Ukrainy (ukr. Соціалістична Партія України), lider: przewodniczący Rady Najwyższej Ołeksandr Moroz – postkomunistyczna partia lewicowa, do połowy 2006 pozostawała w ścisłym porozumieniu z innymi „pomarańczowymi” ugrupowaniami. Później w koalicji z Partią Regionów. Komunistyczna Partia Ukrainy (ukr. Комуністична Партія України), lider: Petro Symonenko – ugrupowanie koalicji rządowej otwarcie odwołujące się do ideologii komunistycznej. Postępowa Partia Socjalistyczna Ukrainy (ukr. Прогресивна соціалістична партія України), lider Natalija Witrenko – populistyczne prorosyjskie stronnictwo. W 2006 blokowi tworzonemu w oparciu o tę formację zabrakło zaledwie 18 tys. głosów do przekroczenia wyborczego progu. Blok Łytwyna (ukr. Блок Литвина), lider: były przewodniczący Rady Najwyższej Wołodymyr Łytwyn – koalicję tworzą Partia Ludowa (ukr. Народна Партія) i Partia Pracy Ukrainy (ukr. Трудова партія України) Mychajło Syroty.

Pozostałe Regionalny Aktyw Ukrainy (ukr. Виборчий блок Людмили Супрун – Український Регіональний Актив), lider: Ludmiła Suprun – dawna partia władzy Wszechukraińskie Zjednoczenie „Wolność” (ukr. Всеукраїнське об’єднання „Свобода”), lider Ołeh Tjahnybok – skrajna prawica. Blok Wierki Serdiuczki – zawiązana przez kilka kanapowych partii z inicjatywy aktora Andrija Danyłko, nie została zgłoszona do komisji wyborczej. Partia Wolnych Demokratów (ukr. Партія Вільних Демократів), lider: Mychajło Brodskyj – dawni sojusznicy Julii Tymoszenko, na liście znalazł się m.in. major Mykoła Melnyczenko, ochroniarz, który opublikował materiały związane ze śmiercią Georgija Gongadze.

Oficjalne wyniki Partia Głosy Procent Mandaty (zmiana) % mandatów lider Partia Regionów8 013 91834,37%175-1138,9% Wiktor Janukowycz Blok Julii Tymoszenko7 162 17430,71%156+2734,66% Julia Tymoszenko Nasza Ukraina-Ludowa Samoobrona3 301 01214,15%72-916,00% Wiaczesław Kyryłenko, Jurij Łucenko Komunistyczna Partia Ukrainy1 257 3975,39%27+66,00% Petro Symonenko Ludowy Blok Łytwyna924 5683,96%20+204,44% Wołodymyr Łytwyn Socjalistyczna Partia Ukrainy668 1852,86%0-330 Ołeksandr Moroz Postępowa Partia Socjalistyczna Ukrainy309 1191,32%0-0 Natalija Witrenko Ogólnoukraińskie Zjednoczenie „Swoboda”178 6600,76%0-0 Ołeh Tiahnybok Partia Zielonych Ukrainy94 5050,40%0-0 Wołodymyr Kosterin

thumb|Najwyższe wyniki w regionach (procenty głosów ogólnokrajowych) thumb|Wyniki według okręgów wyborczych (Procent głosów ogólnokrajowych) thumb|Głosy na poszczególne partie (procenty według okręgów wyborczych) thumb|Zmiana głosów 2006 do 2007 (procenty według okręgów wyborczych)

RegionLiczba głosów% głosówPRBJuTNU-LSKPULBŁSPUUkraina37 185 88262,7034,430,714,25,44,02,9Wschód63,866,57,53,47,32,24,9obwód doniecki3 620 88866,076,04,52,06,81,01,3obwód ługański1 898 63766,373,55,11,78,52,41,3obwód charkowski2 282 99358,349,616,48,18,34,62,6Południe57,054,613,66,57,74,63,4Autonomiczna Republika Krymu1 568 07055,861,06,98,27,63,91,9obwód zaporoski1 515 83261,455,514,74,78,35,52,3obwód mikołajowski971 03857,654,416,65,87,24,51,9obwód odeski1 851 86854,552,213,76,56,25,17,2obwód chersoński893 44255,543,223,19,19,13,72,5Sewastopol308 92859,764,55,02,310,32,52,7Centrum60,530,634,811,86,44,72,4obwód winnicki1 342 60864,512,650,018,65,03,12,5obwód dniepropietrowski2 810 16858,948,720,86,27,65,01,3obwód kirowohradzki614 83257,927,037,611,76,45,52,8obwód połtawski1250 95261,924,837,914,56,54,93,0obwód czerkaski1 095 05860,115,547,015,34,94,94,3Północ62,516,745,516,14,95,72,1obwód żytomierski1 044 85262,522,437,015,15,88,32,5obwód kijowski1 679 19761,913,053,415,13,05,12,2obwód sumski990 57562,015,744,520,85,83,32,0obwód czernihowski939 07261,820,741,914,96,74,22,9Kijów2 151 57663,515,046,215,84,66,61,6Zachód68,48,348,929,11,83,21,6obwód wołyński801 55771,06,757,620,02,74,61,9obwód zakarpacki946 52552,119,828,931,11,86,03,5obwód iwanofrankowski1 080 29672,63,050,736,80,81,00,8obwód lwowski2 002 37273,94,250,436,01,01,10,6obwód rówieński865 09268,710,451,020,82,46,12,1obwód tarnopolski870 21476,53,051,635,20,71,61,1obwód chmielnicki1 083 96866,314,148,218,44,06,61,7obwód czerniowiecki705 27258,216,846,220,32,32,53,8Ambasady431 1426,026,533,125,51,62,31,2

Sytuacja po wyborach

Wybory parlamentarne na Ukrainie w 2007 roku

Źródło i licencja