Łabędź czarnodzioby (Cygnus columbianus) – gatunek dużego ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae) w rodzinie kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje Eurazję i Amerykę Północną; wędrowny. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Zasięg występowania Łabędź czarnodzioby występuje w zależności od podgatunku: C. columbianus columbianus (Ord, 1815) – łabędź czarnodzioby – Alaska, północna Kanada. Zimuje głównie na zachodzie i wschodnim wybrzeżu USA. C. columbianus bewickii Yarrel, 1830 – łabędź mały, łabędź Bewicka – gnieździ się w eurazjatyckiej tundrze, populacje zachodnie zimują na wybrzeżach Morza Północnego i Morza Śródziemnego. W Polsce spotykany głównie podczas przelotów oraz zimą (październik – kwiecień) na niżu, zwłaszcza na północy.
Morfologia Długość ciała ok. 110–120 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 190 cm; masa ciała samic 4,1–9 kg, samców 3,8–10,5 kg. Najmniejszy łabędź Europy. W porównaniu z innymi łabędziami ma krótszą i masywniejszą szyję. Obie płcie są ubarwione czysto biało, dziób czarny z żółtą plamą u nasady, nie sięgającą do otworów nosowych (znacznie mniejszą u C. c. columbianus niż u C. c. bewickii). Nogi czarne. Młode brudnoszare z różowym dziobem o czarnej końcówce, białawym u nasady.
Tryb życia Biotop Gnieździ się na brzegach rzek strefy tundry i lasotundry. Zimuje na wybrzeżach morskich i zabagnionych jeziorach w głębi lądu. Gniazdo Na ziemi, blisko wody. Jaja W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając 1 do 7 jaj. Wysiadywanie Jaja wysiadywane są przez okres 35–40 dni. Pisklęta Pisklęta opuszczają gniazdo po 60–70 dniach. Pożywienie Rośliny wodne i trawa oraz niewielkie ilości bezkręgowców wodnych.
Status zagrożenia i ochrona Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje łabędzia czarnodziobego za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Organizacja Wetlands International w 2023 roku szacowała liczebność światowej populacji na 332–352 tysięcy osobników. Globalny trend liczebności populacji oceniany jest jako stabilny. W 2021 roku organizacja BirdLife International szacowała liczebność populacji europejskiej na 11 700–23 500 dorosłych osobników, a jej trend oceniła jako spadkowy.
W Polsce gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkowąRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ()..
Zobacz też ptaki Polski
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kaczkowate Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Ptaki Ameryki Północnej Kategoria:Awifauna Polski Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1815 roku