thumb|Robotnicy zmuszani do wyniszczającej pracy w obozie KZ Sachsenhausen thumb|Więźniowie łagru przy budowie Kanału Białomorsko-Bałtyckiego (tzw. ) Wyniszczenie przez pracę () – zasada stosowana w narodowo-socjalistycznym systemie pracy przymusowej w niemieckich obozach koncentracyjnych i obozach pracy w czasie II wojny światowej, a także wobec m.in. więźniów politycznych w sowieckich łagrachHylewski M., Z dziejów zachodniej cenzury. Kłamstwo kołymskie w powojennym dyskursie politycznym w świetle wybranych relacji literackich, Siedlce 2018 [dostęp 2023-02-22] (pol.), Referat wygłoszony w ramach Międzynarodowej Interdyscyplinarnej Konferencji Naukowej „Sztuka przetrwania. Życie codzienne w ekstremalnych warunkach obozowych w XX–XXI wieku”..
Historia
Niemcy i terytoria przez nie okupowane Wiosną 1942 roku zapadła decyzja o zaangażowaniu na wielką skalę więźniów obozów koncentracyjnych jako robotników przymusowych w przemyśle zbrojeniowym wykorzystywanym na potrzeby wojny. W obozach koncentracyjnych powstawały warsztaty zbrojeniowe, przede wszystkim jednak zaczęto otwierać ich podobozy i tworzyć zewnętrzne komanda robocze. Takie działania miały ostatecznie pokryć niedobór siły roboczej spowodowany działaniami wojennymi. Warunki życia i pracy powodowały, że wielu więźniów zginęło. Po ataku na Związek Radziecki i fiasku niemieckiej strategii blitzkriegu jesienią 1942 roku podjęto decyzję o całkowitym wykorzystaniu więźniów do produkcji broni. Coraz więcej osób było deportowanych do obozów koncentracyjnych, zwłaszcza z Europy Wschodniej, w celu zwiększenia produkcji wojennej w brutalnych warunkach pracy. Tylko w ciągu pierwszych ośmiu miesięcy 1943 roku około 60 tysięcy z 220 tysięcy więźniów zmarło w wyniku pracy przymusowej, niedożywienia i epidemii. Podobozy znajdowały się głównie w pobliżu państwowych i prywatnych zakładów produkcyjnych, które były ważne dla działań wojennych. Od jesieni 1942 roku więźniowie obozów koncentracyjnych są również rozmieszczani w oddziałach zewnętrznych na oczach ludności, która jedynie w wyjątkowych przypadkach pomagała wycieńczonym więźniom w pracach budowlanych i porządkowych po nalotach. Więźniów niezdolnych do pracy z powodu choroby wykorzystywano do eksperymentów medycznych, mordowano lub pozostawiano samych sobie na wydzielonych terenach obozowych.
ZSRR GUŁag, sowiecki podmiot łagrami uznawany często za system obozów koncentracyjnych, specjalnie stosował metody pracy, które prowadziły do zgonów więźniów. W dużej mierze przez to między zaledwie 1930 a 1945 w łagrach zmarło 1,4 miliona osób. Finalnie w łagrach zginęło 2 miliony, 749 tysięcy i 163 osoby. Poza tym, wiele śmierci spowodowanych bardzo wyniszczającą organizm pracą w łagrze nastąpiło już po opuszczeniu go przez więźniahttps://sovietinfo.tripod.com/ELM-Repression_Statistics.pdf.
Zobacz też Roboty przymusowe w III Rzeszy Praca przymusowa Niemców w Związku Radzieckim Jeńcy sowieccy w niewoli niemieckiej (1941–1945) Deportacje z terenów Górnego Śląska do ZSRR (1945)
Przypisy
Kategoria:Gospodarka III Rzeszy Kategoria:Niemieckie nazistowskie obozy (1933–1945) Kategoria:Praca przymusowa