Škoda 9Tr – typ czechosłowackiego trolejbusu. Był produkowany od początku lat 60. do początku lat 80. XX wieku przez zakład Škoda w Ostrovie. Ogółem wyprodukowano 7437 trolejbusów, dzięki czemu 9Tr stał się trzecim na świecie pod względem liczby wyprodukowanych egzemplarzy (po radzieckich ZiU-5 i ZiU-9).
Konstrukcja Jest to dwuosiowy trolejbus oparty na starszym typie 8Tr. Pojazd ma nadwozie samonośne. Ramę nadwozia (spawaną ze specjalnych stalowych belek i listew) obłożono z zewnątrz płatami blachy. We wnętrzu ściany pokryto laminatem kartonowym. Po prawej stronie nadwozia znajduje się dwoje (w niektórych trolejbusach przeznaczonych na eksport) lub troje czteroczęściowych drzwi harmonijkowych. Wewnątrz umieszczono tapicerowane siedzenia w układzie 2+1.
W pierwszej połowie lat 60. XX wieku w jednym trolejbusie zastosowano zawieszenie hydropneumatyczne, które utrzymywało stałą wysokość podłogi nad ziemią (typ 9TrP). Od 1977 nowo produkowane trolejbusy wyposażano w hydrauliczne wspomaganie kierownicy (typy 9TrH i 9TrHT).
Wyposażenie elektryczne pierwszego prototypu, zbudowanego w 1959 r., było praktycznie identyczne z poprzednim typem 8Tr. W drugim prototypie zamontowano już zmodyfikowane silniki trakcyjne. W trolejbusach 9Tr zastosowano rozruch oporowy, który jednak cechował się dużymi stratami energii elektrycznej. Na początku lat 70. XX wieku opracowano nowy, bardziej energooszczędny rozruch tyrystorowy (prototyp 9TrBKR, inne oznaczenie 9TrT), który montowano od 1979 r. (trolejbusy oznaczone jako 9TrHT).
Składy podwójne Szczególną cechą eksploatacji trolejbusów 9Tr było łączenie ich w składy podwójne od 1968 r., którego dokonywano w miastach Związku Radzieckiego. Planowano produkcję takich składów w fabryce pod oznaczeniem Škoda 12Tr, ale tych planów nie udało się zrealizować. Ogółem w miastach ZSRR utworzono 483 składy podwójne z trolejbusów 9Tr.
Dostawy PaństwoMiastoTypLata dostawLiczbaNumery taboroweUwagiKabul9TrH1979–?86 Płowdiw 1966-1981163101-263 Sofia 1964-1981395 Bratysława9Tr1962–19759885–119 123–149 192–225 229, 230 9TrH197810150–159 9TrHT1979601–60 Brno9Tr1963–19756143–54 3055–3083 3087–3106 9TrT1972–19743y3084–3086 9TrH1978103107–3116 9TrHT1979–1981473117–3163 Cieplice9TrHT19801105Czeskie Budziejowice9Tr1963–196581, 2, 4 50–54 Děčín9Tr1963–196885, 6, 8, 15 23–26 9TrP1965113prototyp z zawieszeniem hydropneumatycznym Hradec Králové9Tr1962–19753947–62 65–67 69, 70, 75 77–79, 82 86–99 9TrHT1979–19801937–46 63, 64, 68 71–74 76, 80 Igława9Tr1963–1974191–5 21, 22, 24, 25 28–37 9TrH1978538–42 9TrHT1979–1980191–19 Mariańskie Łaźnie9Tr1963–1974151, 2, 11–17 20, 21, 24–27 9TrHT1979–19804y28–31 Opawa9Tr1963–19751618, 19 24–37 9TrH1978138 9TrHT1979–19811039–48 Ostrawa9Tr1963–19743248–79 9TrH1977–1978481–84 9TrHT1979–1981363087–3122 Pardubice9Tr1962–1965 1968–197553101–148numery 106 i 137–140 obsadzono dwukrotnie 9TrH19784y114, 141 142, 144 9TrHT1979–198122302, 304 307, 308 311, 312 349–364 Pilzno9Tr1960–197584166 191–193 195–213 215–218 221–246 249–278numer 191 obsadzono dwukrotnie 9TrL19611194prototyp trolejbusu z Mariańskich Łaźni9TrT19701247 9TrH197834279–312 9TrHT1979–198132313–339 341–345 Preszów9Tr1962–1972201, 2, 8–23 26, 27 9TrH1978128 9TrHT1979–19811629–44 Zlín – Otrokovice9Tr1963–1975611–33, 36 38–40 44–67 9TrH1978912, 22, 34 35, 37 41–44 9TrHT1979–1980292, 3, 7 9–11 15, 16 45–47 55, 57 Mumbaj9Tr196212 Berlin9Tr1964–1966171101–1117 Drezno9Tr1962–196930175–191 251–263 Eberswalde9Tr1962–1970152, 5 13–19 22–27 Erfurt9Tr1962–19671321, 22 24–34 Gera9Tr1964–19709320–328 Greiz9Tr196419008 Lipsk9Tr1962–19647150–156 Magdeburg9Tr1964–196771056–1058 1064–1067 Poczdam9Tr1962–19701418–31 Weimar9Tr1964–1969101–4 19–24 Zwickau9Tr1962–197011306–313numery 307–309 obsadzono dwukrotnie Bergen9Tr197320301–320 Gdynia9Tr1962–1970 72 Lublin9Tr1963–197055545-600 Olsztyn Warszawa9Tr1962–196777135-211 Wałbrzych9Tr1962–196940 Bukareszt Baku Batumi9Tr/9TrH 16 Charków9Tr1970–19726752–118kolejny trolejbus (nr 51) zakupiono z Kijowa Czerniowce9Tr/9TrH1966–197918823–61 68–216sześć kolejnych trolejbusów (nr 62-67) zakupiono w Symferopolu Cziatura9Tr/9TrH 25 Dniepropetrowsk9Tr1962 1974–19769090–94 501–585pierwszych pięć trolejbusów (nr 90–94) oddano do Symferopola (1962) Erywań Gandża Gori9Tr/9TrH 22 Kijów9Tr/9TrH1962–19821220132–200 550–909 961–999 1001–1595 1601–1698 1701–1759 Kutaisi9Tr/9TrH 121 Kowno9Tr1965–198221 Lisiczańsk9Tr1972–19752901–29kolejnych 8 trolejbusów (nr 30–37) zakupiono z Kijowa i Ługańska (1984, 1985) Lwów9Tr/9TrH1970–1982252180–185 187–432kolejny trolejbus (nr 186) zakupiono z Czerniowców Mariupol9Tr/9TrH1971–1982212101–312 Równe9Tr/9TrH/ 9TrHT1974–1982100001–100kolejnych 18 trolejbusów (nr 122–139) zakopiono z Brna, Ostrawy i Opawy (1996, 1997) Rustawi9Tr/9TrH 30 Ryga 1962–1982536http://riga.mashke.org/Riga-Troll/List/list_eng.htm. Sewastopol9Tr1968–197175401–475 Suchumi9Tr/9TrH 18 Symferopol – Ałuszta – Jałta9Tr/9TrH1962–1982580 Tallinn9Tr/9TrH1966–198321010–209numery 1–9 i 24 obsadzono dwukrotnie Tarnopol9Tr/9TrH/ 9TrHT1974–198285001–085kolejnych 6 trolejbusów (nr 131–136) zakupiono z Brna i Ostrawy (1996) Tbilisi9Tr/9TrH 280 Wilno9Tr1961–1982295
Galeria
Przypisy
9Tr