thumb|Dystrykt Luohu Shenzhen (chiń. ; pinyin: Shēnzhèn; ) – miasto w południowo-wschodnich Chinach, w prowincji Guangdong, bezpośrednio graniczące z Hongkongiem, liczące ponad 17 milionów mieszkańców i stanowiące część około 100-milionowej metropolii Delta Rzeki Perłowej, które w 1979 roku było jeszcze miasteczkiem z 30-tysięczną ludnością.
Geografia i klimat Shenzhen od strony zachodniej leży nad deltą Rzeki Perłowej, zaś od wschodu styka się z zatoką Daya i Morzem Południowochińskim. Od strony północnej graniczy z prefekturami miejskimi Dongguan i Huizhou, zaś od południa graniczy z Hongkongiem oraz z zatokami Shenzhen oraz Mirs. Najwyższy szczyt aglomeracji góra Wutong o wysokości ponad 900 m n.p.m. znajduje się w Parku Narodowym o tej samej nazwie, zaś drugi pod względem wysokości szczyt o wysokości ponad 800 m n.p.m. znajduje się na półwyspie Depang. Pod jurysdykcją Shenzhen znajduje się też kilka wysp, m.in. wyspa Nei Lingding.
Podział administracyjny thumb|Piesze przejście graniczne nad rzeką Sham Chun do Hongkongu Shenzhen składa się z 10 dzielnic o łącznej powierzchni 1997,47 km². W dzielnicy Futian mieści się ratusz, zaś przylegająca do Hongkongu dzielnica Luohu jest centrum finansowym, handlowym i informacyjnym miasta. Nanshan jest miejscem koncentracji przemysłu zaawansowanych technologii. Port w Yantian jest drugim co do wielkości głębokim terminalem kontenerowym w Chinach i trzecim co do wielkości na świecie. Do pobliskiego Hongkongu można dostać się przez liczne przejścia graniczne (kolejowe, drogowe, morskie i piesze).
Podział miasta Shenzhen Nazwa dzielnicy Populacja(2017) Powierzchnia(km²) Gęstość zaludnienia(/km²)Luohu (罗湖区) 1 027 200 78,75 13 044Futian (福田区) 1 561 200 78,66 19 847Nanshan (南山区) 1 424 600 187,53 7597Yantian (盐田区) 237 200 74,99 3163Bao’an (宝安区) 3 149 000 396,61 7940Longgang (龙岗区) 2 278 900 388,22 5870Guangming (光明区) 596 800 155,44 3839Longhua (龙华区) 1 600 300 175,58 9114Pingshan (坪山区) 428 800 166,31 2578Dapeng (大鹏新区) 146 100 295,38 495Razem 12 450 100 1997,47 6 233
Demografia thumb|Strefa piesza Dongmen Na początku 2019 roku Shenzhen posiadało 13 026 600 mieszkańców, a w 2020 liczba mieszkańców wniosła 17 560 000.
Ludność Shenzhen od 1980 roku. Rok Populacja +/−1980 59 000 –1985 193 000 +227%1990 875 000 +353%1995 2 394 000 +174%2000 6 550 000 +174%2005 8 409 000 +28%2010 10 223 000 +22%2015 11 275 000 +10%2018 13 026 600 +16%
Historia Wczesna historia thumb|Rozbudowa Futian CBD w 1998 roku Pierwsze ślady osadnictwa w Shenzhen pochodzą z połowy epoki neolitu, zaś tereny wchodzące w skład dzisiejszej aglomeracji zostały włączone do Chin w 214 roku p.n.e. przez pierwszego cesarza Qin Shi Huang. W IV wieku n.e. zostało założone hrabstwo Dongguan, z siedzibą gubernatora w Nantou, znajdującego się na terenie dzisiejszego dystryktu Nanshan. Z czasów dynastii Ming do dziś zachowały się fragmenty muru obronnego wraz z południową bramą w Nantou oraz forteca Dapeng, pochodzące z końca XIV wieku, zbudowane w celu ochrony przez japońskimi piratami. Najwcześniejsze zapiski o Shenzhen pochodzą z 1410 roku. Po przegraniu przez Chiny wojen opiumiowych w połowie XIX wieku, rejon obecnego Shenzhen stał się obszarem granicznym z Hongkongiem, nowo powstałą kolonią Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii. Od 1910 roku przez rejon dzisiejszej aglomeracji zaczęła działać pierwsza linia kolejowa, prowadząca z Kantonu do stacji Kowloon w Hongkongu, której jedną ze stacji jest obecny dworzec centralny. W czasie II wojny światowej Nantou znajdowało się pod okupacją Cesarstwa Wielkiej Japonii. W 1953 roku do miasteczka Shenzhen przeniosły się władze nowo utworzonego hrabstwa Bao’an.
1979 rok – XXI wiek Shenzhen otrzymało uprawnienia miasta na prawach prefektury 23 stycznia 1979 roku. 16 maja 1980 roku w mieście powstała pierwsza w Chinach specjalna strefa ekonomiczna. W marcu 1981 roku Shenzhen stało się miastem na poziomie sub-prowincjonalnym (pod bezpośrednim zarządem władz prowincji). 1 grudnia 1990 roku została założona Giełda Papierów Wartościowych w Shenzhen. W październiku 1991 roku otwarto port lotniczy Shenzhen Bao’an. Pod koniec 2004 roku oddano do użytku pierwsze linie metra. W 2008 roku Shenzhen zostało członkiem Sieci Miast Kreatywnych UNESCO. W czerwcu 2010 roku w Narodowym Centrum Obliczeniowym zainstalowano superkomputer Nebulae, który w momencie oddania był drugim pod względem szybkości superkomputerem świata. Na początku lipca 2010 roku specjalna strefa ekonomiczna została rozciągnięta na całą aglomerację. Miasto było gospodarzem Letniej Uniwersjady w 2011 roku, w której udział wzięło ponad 10 tysięcy sportowców ze 152 krajów. W 2019 roku Shenzhen było trzecim w kolejności po Pekinie i Szanghaju miastem w Chinach pod względem przychodu PKB.
Gospodarka thumb|Giełda Papierów Wartościowych Według rankingu konkurencyjności globalnych centrów finansowych (GFCI) ogłoszonego 26 marca 2020 roku Shenzhen zajmował 11. miejsce na świecie. W 2019 roku przychód PKB Shenzhen wyniósł ponad 2,69 biliona CNY, co stanowiło trzeci pod tym względem wynik na kontynentalnych Chinach. W 2019 roku sektor usług odpowiadał za 58,8% przychodu PKB miasta, zaś za 42,2% pozostałe sektory gospodarki (41,1% – sektor przemysłowy i 0,1% sektor odpowiadający łącznie za rolnictwo, leśnictwo, hodowle zwierząt i rybołówstwo). Centralny Dystrykt Biznesowy (CBD) ulokowany w dzielnicy Futian, o powierzchni 6,07 km², z przychodem PKB w latach 2015–2016 w wysokości około 262 miliardów CNY, przyczynił się do 14,98% przychodu całej aglomeracji. W powyższym okresie był on najbardziej wartościowym CBD w kraju pod względem płatności podatkowych. W 1980 roku w Shenzhen utworzono pierwszą w Chinach specjalną strefę ekonomiczną. Do połowy 2010 roku obejmowała ona cztery dystrykty tj. Nanshan, Futian, Luohu i Yantian, zaś 1 lipca 2010 roku została rozciągnięta na całą aglomerację. Łączne obroty ładunkowe portu w Shenzhen w 2018 roku wyniosły 27,7 miliona TEU, co stawiało go na trzecim miejscu na świecie pod względem wielkości przeładunku kontenerowego.
Całkowita wartość Giełdy Papierów Wartościowych w Shenzhen w 2019 roku osiągnęła wartość 23,7 biliona CNY, zaś liczba spółek notowanych na giełdzie wzrosła do 2205. W Shenzhen na początku 2020 roku siedzibę miało 396 spółek notowanych na giełdzie, o całkowitej wartości rynkowej 12,1 biliona CNY, co stanowiło najlepszy po Pekinie wynik w kraju. Na opublikowanej w 2019 roku liście największych firm na świecie „Fortune Global 500” znajdowało się siedem firm, które miało siedzibę w Shenzhen, w tym Huawei Technologies Co., Ltd., która na początku 2019 roku była drugim pod względem wielkości producentem smartfonów na świecie oraz Tencent Holdings Limited, która w 2019 roku była drugą pod względem wielkości spółką internetową w Chinach. Ponadto w 2018 roku 280 firm z listy „Fortune Global 500” przeprowadziło bezpośrednie inwestycje w mieście.
W 2018 roku Shenzhen był na czwartym miejscu w kraju pod względem liczby zamożnych rodzin, w mieście było około 170 000 gospodarstw domowych posiadających aktywa powyżej 6 milionów CNY.
Transport Transport kolejowy thumb|Północny dworzec kolejowy Wszystkie dworce kolejowe w Shenzhen m.in. centralny, południowy, północny, wschodni, Futian i Pingshan obsłużyły w 2019 roku ponad 87 milionów pasażerów. Z powyższych dworców kursują pociągi kolei dużej prędkości do Hongkongu, a także w kierunku Kantonu i Xiamen do różnych lokalizacji w kraju.
Transport lotniczy thumb|Port lotniczy Shenzhen Bao’an W odległości 35 km od centrum miasta, na wybrzeżu delty Rzeki Perłowej, znajduje się Port lotniczy Shenzhen, z którego w 2019 roku skorzystało około 53 mln pasażerów, co stawia tutejsze lotnisko na piątym miejscu w kraju pod względem liczby obsłużonych osób.
Transport drogowy Najważniejsze drogi w Shenzhen: autostrada G15 – biegnąca od Shenyang, wzdłuż wybrzeża Chin do Haikou (tunel pod Cieśniną Hajnańską w budowie); autostrada G94 – rozpoczynająca się w centrum Futian (niedaleko granicy z Hongkongiem), biegnąca naokoło delty Rzeki Perłowej, przez Kanton do Makau; autostrada G25 – biegnąca z Shenzhen do Changchun; autostrada G205 – biegnąca z Shenzhen do Qinhuangdao; droga ekspresowa S3 – biegnąca wzdłuż wybrzeża delty Rzeki Perłowej do Kantonu; droga ekspresowa Yanba – biegnąca wzdłuż zatoki Mirs i przecinająca półwysep Dapeng; zewnętrzna ekspresowa obwodnica (Shenzhen Outer Ring Expressway) – będąca na początku 2020 roku w trakcie budowy, rozpoczynająca się z zachodniej strony na S3 i kończąca ze wschodniej strony na Yanba, która ma połączyć 10 dróg ekspresowych i 8 autostrad, o długości 93 km (w tym 76 km na terenie Shenzhen), mająca mieć na swojej trasie 61 mostów, 12 tuneli i 15 węzłów.
Transport publiczny thumb|Elektryczne autobusy marki BYD
W grudniu 2019 roku z transportu publicznego w Shenzhen korzystało dziennie średnio 11,27 mln pasażerów, w tym: autobusy: 4,22 mln taksówki: 1,11 mln metro: 5,91 mln tramwaje: 32 tysiące.
W marcu 2020 roku system metra w Shenzhen miał długość 303 km i w 2019 roku był czwartą, po Pekinie, Szanghaju i Kantonie tego typu siecią w Chinach pod względem liczby obsłużonych pasażerów. Z 8 linii metra w 2019 roku korzystało dziennie średnio 5,53 mln pasażerów.
Shenzhen pod koniec 2017 roku zostało pierwszym miastem na świecie, w którym wszystkie miejskie autobusy tj. 16 359, były napędzane energią elektryczną. W grudniu 2019 roku obsługiwały one 933 linie autobusowe. We wrześniu 2019 roku władze miejskie ogłosiły, że wszystkie działające w mieście taksówki w liczbie 20 689, posiadają napęd elektryczny.
W dystrykcie Longhua od 2017 roku działają 2 linie tramwajowe o łącznej długości 11,7 km i obsługujące 20 przystanków (w tym 7 współdzielą).
Transport wodny W 2016 roku otwarto nowy międzynarodowy terminal portowy Shekou w dystrykcie Nanshan, do którego mogą zawijać największe wycieczkowce, a także skąd odchodzą promy do Makau, Zhuhai i Hongkongu. Przy porcie lotniczym Shenzhen także znajduje się terminal promowy, skąd odpływają statki do powyższych lokalizacji i dodatkowo do Zhongshan. Ponadto kursują statki pomiędzy dystryktami Yantian i Dapeng.
Najwyższe budynki thumb|Wieżowiec KK100 W Shenzhen pod koniec marca 2020 roku znajdowało się 287 budynków których wysokość przekraczała 150 metrów.
Miejsce Nazwy najwyższych budynków Wysokość(m) Rok ukończenia1 Ping An Finance Center 599 20172 KK100 441 20113 China Resources Tower 392 20184 Shun Hing Square 384 19965 Hanking Center 359 20186 One Shenzhen Bay Tower 7 341 20187 Shimao Qianhai Project Tower 1 330 20208 Hon Kwok City Center 330 20179 Baoneng Center 327 201810 East Pacific Center Center Tower A 306 2013
Kultura thumb|Hala koncertowa Shenzhen W mieście znajduje się szereg muzeów, z Muzeum Shenzhen na czele, które funkcjonuje w trzech budynkach o łącznej powierzchni ponad 50 tysięcy m².
W 2007 roku wybudowano nową Halę koncertową Shenzhen, zaprojektowaną przez japońskiego architekta Arata Isozaki, w skład której wchodzą sala symfoniczna o pojemności 1680 widzów oraz studio teatralne o pojemności do 580 widzów. W tym samym roku oddano do użytku Teatr Shenzhen Poly o pojemności 1500 widzów. Ponadto w Teatrze Wielkim w Shenzhen od 2011 roku działa orkiestra symfoniczna.
W mieście znajduje się Biblioteka Shenzhen, mieszcząca się w budynku o powierzchni użytkowej 49 589 m², która w marcu 2020 roku posiadała 2500 miejsc siedzących dla czytelników, zaś zbiór biblioteki liczył około 2,5 miliona woluminów. Ponadto miasto realizuje plan budowy sieci bibliotek w ramach projektu „Miasto bibliotek”, do końca 2016 roku władze wybudowały 627 bibliotek publicznych (w tym 3 o statusie miejskim, 8 obejmujących granice dystryktu oraz 616 lokalnych), zaś łączna kolekcja we wszystkich bibliotekach publicznych wyniosła 28 milionów pozycji.
Szkolnictwo wyższe thumb|Południowy Uniwersytet Nauki i Technologii