thumb|Grób Przemysława Nakoniecznikoff-Klukowskiego na cmentarzu Powązkowskim Przemysław NakoniecznikoffCzasem wzmiankowany jako Nakoniecznikow, zob. Święto K. O. P-u w Czortkowie. „Chwila”. 1274, s. 10, 17 października 1938.-KlukowskiW ewidencji Wojska Polskiego figurował jako „Przemysław Nakoniecznikoff”. ps. Kruk II (ur. w Tyflisie, zm. 17 sierpnia 1957 w Krakowie) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, oficer Armii Krajowej, cichociemny, kawaler Orderu Virtuti Militari

Życiorys Urodził się w rodzinie Franciszka, urzędnika, działacza socjalistycznego, i Elżbiety z Klukowskich. Był bratem stryjecznym i ciotecznym Bronisława Nakoniecznikowa-Klukowskiego i ciotecznym Stanisława Nakoniecznikoffa.

Od 1913 należał do konspiracyjnego (polskiego) Związku Strzeleckiego w Tyflisie. W latach 1915–1917 służył w armii rosyjskiej, walcząc w I wojnie światowej na froncie kaukaskim i perskim. Po rewolucji bolszewickiej 1917 wstąpił do Polskiej Oddzielnej Brygady na Kaukazie, a potem po jej rozbrojeniu przez Niemców działał w Polskiej Organizacji Wojskowej. Po rozwiązaniu POW-u w listopadzie 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. W czerwcu 1920 wyznaczony został na stanowisko adiutanta w Dowództwie Etapów Wojsk Polskich na Ukrainie.

W 1923 pełnił obowiązki dowódcy, w następnym roku dowodził III batalionem, a od 1925 roku był kwatermistrzem 28 pułku piechoty w Łodzi. 26 kwietnia 1928 roku został przeniesiony do dowództwa 27 Dywizji Piechoty w Kowlu na stanowisku pełniącego obowiązki oficera Przysposobienia Wojskowego. Cztery lata później służył w 5 pułku strzelców podhalańskich w Przemyślu. Był członkiem oddziału Polskiego Białego Krzyża w Przemyślu. 28 czerwca 1933 roku został przeniesiony do 63 pułku piechoty w Toruniu na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. Następnie, od 21 kwietnia 1937 roku zastępca dowódcy Brygady KOP „Podole”.

Był żonaty i miał syna Przemysława (ur. 6 marca 1925).

II wojna światowa Dowódca rezerwowego 163 pułku piechoty, walczącego w kampanii wrześniowej 1939 w obronie ziemi koneckiej i szydłowieckiej. 8 września 1939 objął dowództwo nad resztkami 36 Rezerwowej Dywizji Piechoty. Po agresji ZSRR na Polskę przeszedł granicę polsko-węgierską i został internowany. Z Węgier przedostał się na Zachód. W maju 1942 objął dowództwo 9 Batalionu Strzelców Karpackich. Później wyznaczony został na stanowisko zastępcy dowódcy i dowódcy 2 Brygady Strzelców Karpackich.

Cichociemny Zgłosił się do służby w okupowanej Polsce. Zrzucony w nocy 21/22 września 1944 r. w operacji lotniczej „Przemek 1”, dowodzonej przez por. naw. Stanisława Kleybora, z samolotu Liberator KG-834 „U” (1586 Eskadra PAF) na placówkę odbiorczą „Rozmaryn” w okolicach miejscowości Czaryż, 6 km od Secemina. Razem z nim skoczyli: ppor. Marian Leśkiewicz ps. Wygoda, ppor. Zenon Sikorski ps. Pożar, por. Tadeusz Sokół ps. Bug 2, mjr Aleksander Stpiczyński ps. Klara, plt. Kazimierz Śliwa ps. Strażak.

We wrześniu i październiku 1944 pełnił obowiązki zastępcy dowódcy Kieleckiego Korpusu AK. Następnie od października 1944 do stycznia 1945 komendant Okręgu Kraków AK.

Po zakończeniu II wojny światowej został aresztowany przez NKWD i wywieziony do ZSRR, gdzie przebywał do 1955. Po zwolnieniu powrócił do Krakowa, gdzie 17 sierpnia 1957 roku zmarł. Został pochowany w Lubaczowie.

Został upamiętniony symboliczną inskrypcją (podobnie jak Stanisław Nakoniecznikoff-Klukowski), na grobowcu rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 51-6-23,24). W treści tej inskrypcji został określony jako generał brygady.

Awanse kapitan – 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów piechoty major – 31 marca 1924 ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 126 lokatą w korpusie oficerów piechoty podpułkownik – ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1933 w korpusie oficerów piechoty pułkownik – 22 września 1944

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 640 – 28 lutego 1921 Krzyż Niepodległości – 3 maja 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych (trzykrotnie, po raz pierwszy i drugi 1921)„Za męstwo i osobistą odwagę okazane w walce z nieprzyjacielem w obronie Ojczyzny”; Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1836 z 12 lipca 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 29, poz. 1209) Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 19 marca 1931 „za zasługi na polu wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego”., 1938 „za zasługi w służbie ochrony pogranicza”) Brązowy Medal za Długoletnią Służbę (1938)Medal nadany Rozkazem nr 25 Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - Korpusu Ochrony Pogranicza z dnia 28 maja 1938 roku, pkt 4 (informacja ze zbiorów Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie). Państwowa Odznaka Sportowa (1931) Odznaka za Rany i Kontuzjena podstawie fotografii Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległościna podstawie fotografii z infoboxa

Zobacz też Znane postacie noszące nazwisko Nakoniecznikoff

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1923. Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928. Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932.

Stanisław Piwowarski, Ostatni komendant Okręgu Krakowskiego Armii Krajowej pułkownik Przemysław Nakoniecznikoff-Klukowski, ps. "Kruk II" - "Garda" - "Czarny", "Krzysztofory" nr 23 Zeszyt Naukowy Muzeum Historycznego Miasta Krakowa

Linki zewnętrzne biogram na stronie elitadywersji.org

Kategoria:Cichociemni Kategoria:Członkowie Polskiego Białego Krzyża Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Przysposobienia Wojskowego Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej 1944–1947 Kategoria:Komendanci Okręgów AK Kategoria:Ludzie urodzeni w Tbilisi Kategoria:Ludzie związani z Krakowem Kategoria:Ludzie związani z Szydłowcem Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Państwową Odznaką Sportową Kategoria:Oficerowie piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Upamiętnieni symbolicznym grobem na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Pułkownicy piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1957 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego internowani na Węgrzech w czasie II wojny światowej Kategoria:Zastępcy dowódcy 63 Toruńskiego Pułku Piechoty Kategoria:Kwatermistrzowie 28 Pułku Strzelców Kaniowskich Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Strzelców Podhalańskich (II RP) Kategoria:Dowódcy 2 Brygady Strzelców Karpackich Kategoria:Oficerowie dowództwa Brygady KOP „Podole”