Kanał podsadzkowy – w górnictwie podziemnym pochyłe wyrobisko korytarzowe przeznaczone do przeprowadzenia rurociągów podsadzkowych od podsadzkowni do szybu podsadzkowego. Jest elementem infrastruktury wykorzystywanej przy podsadzce, w tym przy podsadzce hydraulicznej, czyli mieszaninie piasku i wody stosowanej do wypełniania wyeksploatowanych wyrobisk górniczych.
Funkcja Kanał podsadzkowy służy do poprowadzenia rurociągów łączących podsadzkownię z szybem podsadzkowym.
Zasadnicze wymagania Według normy BN-67/8914-12 miejsce budowy kanału podsadzkowego było określane wzajemnym położeniem podsadzkowni i szybu podsadzkowego; należało przy tym przewidzieć dwa zabezpieczone dojścia, od strony szybu i od strony podsadzkowni. Kierunek kanału zalecano projektować tak, aby osie jednego z rurociągów podsadzkowych w podsadzkowni, kanale i szybie podsadzkowym leżały w jednej płaszczyźnie pionowej. Kanał powinien być nachylony w kierunku szybu podsadzkowego, a wielkość nachylenia należało ustalać na podstawie obliczeń przepływu mieszaniny podsadzkowej; nie mogła ona jednak być mniejsza niż 11°.
Przekrój poprzeczny dobierano zależnie od wyposażenia kanału i wytrzymałości skał, a wymiary użyteczne – od liczby oraz rozmieszczenia rurociągów. Grubość murów ścian bocznych, sklepienia i spodu kanału należało ustalać zależnie od warunków geologicznych.
W spodzie kanału projektowano schody o odpowiedniej szerokości, wykonywane z cegły albo betonu.
Elementy składowe i wyposażenie wg BN-67/8914-12 Kanał mógł być wyposażony w dwa, trzy lub więcej rurociągów podsadzkowych mocowanych do stalowych wsporników. Przewidywano też rurociąg wodny, połączony ze zbiornikiem wody na powierzchni i zaopatrzony w łączniki umożliwiające dołączenie węża giętkiego.
W normie jako część kanału wskazano także studzienkę zmywczą, do której spłukuje się piasek pojawiający się w kanale podsadzkowym. Powinna ona mieć zdefiniowaną szerokość i głębokość, być wyposażona w rurę odpływową z zasuwą oraz nakryta kratą stalową. Wewnątrz kanału przewidywano również rynienki ściekowe prowadzące do studzienki zmywczej, przy czym kanał z jednostronnym prowadzeniem rurociągów powinien mieć jeden ściek, a z dwustronnym – dwa.
Pomiędzy studzienką zmywczą a wlotem do szybu umieszczano zaporę kratową, mającą zabezpieczać ludzi i większe przedmioty przed wpadnięciem do szybu.
Jeżeli kanał podsadzkowy był równocześnie szybem wentylacyjnym, w kanale należało projektować co najmniej dwie tamy wentylacyjne z drzwiami otwieranymi w kierunku podsadzkowni. Kanał powinien być ponadto wyposażony w stałą elektryczną instalację oświetleniową oraz bezpośrednie połączenie telefoniczne z podsadzkownią.
Terminologia W starszych materiałach projektowych spotykane było również określenie luneta.
Przypisy
Kategoria:Wyrobiska