Louis Diamond Upchurch (ur. 17 lutego 1962 w Subic Bay Naval Station na Filipinach) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy i telewizyjny.

Życiorys Wczesne lata Urodził się na Filipinach. Jego ojciec oficer marynarki Gerald Upchurch był Amerykaninem pochodzenia szkocko-irlandzko-hawajsko-indiańskiego (z plemienia Czirokezów), zaś matka pochodziła z Filipin, ale prócz filipińskich przodków miała także korzenie hiszpańskie, chińskie i japońskie. Kiedy zmarł jego ojciec, matka ponownie wyszła za mąż za oficera marynarki George’a Phillipsa. Jego imiona 'Lou Diamond' przyjęto na cześć bohatera II wojny światowej Lelanda 'Lou' Diamonda.

Jako dziecko mieszkał wraz z rodziną w wielu miejscach Stanów Zjednoczonych, zanim ostatecznie osiedlił się w Corpus Christi w Teksasie, gdzie w 1980 ukończył Flour Bluff High School. Już we wczesnych latach przejawiał zainteresował aktorstwem. Choć otrzymał stypendium z United States Naval Academy i Uniwersytetu Yale, wolał uczęszczać na lokalny Uniwersytet Teksański w Austin, by móc pozostać blisko swoich szkolnych przyjaciół. Podczas studiów pojawił się w kilku uniwersyteckich produkcjach, należał do klubu dramatycznego i związał się z lokalną trupą komediową.

Kariera Przez cztery lata grał w małym teatrze Stage West w Fort Worth w Teksasie. W latach 1983–86 pracował jako asystent reżysera i instruktor w Laboratorium Aktorów Filmowych przy Uniwersytecie Teksańskim w Austin. Brał udział w filmach niezależnych. Był ekranowym terrorystą w dramacie sensacyjnym NBC Bomba zegarowa (Time Bomb, 1984) z Morgan Fairchild, Billym Dee Williamsem i Josephem Bottomsem. W operze mydlanej CBS Dallas (1985) pojawił się jako bandyta, a w serialu NBC Policjanci z Miami (1987) jako detektyw Bobby Diaz. Uznanie przyniosła mu kinowa kreacja Ritchiego Valensa w biograficznym filmie muzycznym La Bamba (1987). Jego rola problematycznego licealisty Angela Davida Guzmana w dramacie Wszystko albo nic (Stand and Deliver, 1988) zdobyła Independent Spirit Award i była nominowana do nagrody Złotego Globu 1988 dla najlepszego aktora drugoplanowego. W westernie Młode strzelby (Young Guns, 1988) i sequelu Młode strzelby II (Young Guns II, 1990) zagrał postać banity 'Jose' Chaveza y Chaveza u boku Emilio Esteveza, Kiefera Sutherlanda i Charliego Sheena.

W dramacie wojennym Edwarda Zwicka Szalona odwaga (Courage Under Fire, 1996) jako sierżant John Monfriez był partnerem Denzela Washingtona i Meg Ryan. Był oficerem Alfonso w czarnej komedii Alfonso Arau Dar z nieba (Picking Up the Pieces, 2000) u boku Woody’ego Allena. W biograficznym dramacie historycznym Stevena Soderbergha Che. Rewolucja (Che: Part One, 2008) z Benicio del Toro zagrał sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Boliwii Mario Monje. Wystąpił również w teledysku grupy Imagine Dragons do utworu Radioactive (2012). W dramacie A&E Television Networks Nocny prześladowca (The Night Stalker, 2016) wcielił się w autentyczną postać seryjnego zabójcy Richarda Ramireza. Pojawił się w 14. odcinku siódmego sezonu serialu CBS Hawaii Five-0 (2017).

Życie prywatne Na planie filmu Trespasses (1986) poznał asystentkę reżysera Julie Cypher, z którą się ożenił 17 września 1987, ale rozwiódł 5 sierpnia 1990. Julie następnie ogłosiła, że była lesbijką i stała się partnerką Melissy Etheridge.

Spotkał się z Jennifer Tilly na planie filmu przygodowego Cień wilka (Shadow of the Wolf, 1992), gdzie wcielił się w rolę Agaguka. Później, 24 kwietnia 1994 ożenił się z Kelly Phillips, modelką magazynu Penthouse, z którą ma trzy córki: bliźniaczki: Isabellę Patricię i Grace Mooreę (ur. 5 października 1997) i Lili Jordan (ur. 26 września 1999). Wszystkie mieszkają z matką. W 2004 roku doszło do separacji, a 30 lipca 2007 roku do rozwodu. 16 sierpnia 2007 poślubił wizażystkę Yvonne Boismier Phillips, z którą ma córkę Indigo Sanarę (ur. 9 października 2007).

Filmografia Filmy filmy fabularne Rok Tytuł Rola 1984 Bomba zegarowa (Time Bomb, TV) terrorysta 1987 La Bamba Ritchie Valens1988 Wszystko albo nic (Stand and Deliver) Angel David GuzmanDakotaJohn DakotaMłode strzelby (Young Guns)'Jose' Chavez y Chavez1989Przestępczość zdezorganizowana (Disorganized Crime)Ray ForgyRenegaci (Renegades)Hank Storm1990Młode strzelby II (Young Guns II)Jose Chavez y ChavezPokaz siły (A Show of Force)Jesus Fuentes1992Cień wilka (Shadow of the Wolf)Agaguk1993Pogranicze prawa (Extreme Justice)detektyw Jeff Powers1994Niebezpieczny dotyk (Dangerous Touch)Mick Burroughs1996Szalona odwaga (Courage Under Fire)sierżant John Monfriez1998Następny dzień w raju (Another Day in Paradise)JewelsMocne uderzenie (The Big Hit)Cisco2000SupernovaYerzy PenalosaDar z nieba (Picking Up the Pieces)oficer Alfonso2002Kompletny świr (Stark Raving Mad)Gregory2003Absolonagent WaltersWydział zabójstw, Hollywood (Hollywood Homicide)Wanda2008Samotny jeździec (Lone Rider)żołnierz Bobby HattawayZnamię przeszłości (Never Forget)Frank HillChe. Rewolucja (Che: Part One)Mario MonjeDeath Tollmajor Padial2010Nalot (Transparency)David2015Los 33 (The 33)Luis „Don Lucho” Urzúa2016Nocny prześladowca (The Night Stalker, TV)Richard Ramirez seriale TV Rok Tytuł Rola1985Dallasbandyta1987Policjanci z Miami (Miami Vice)detektyw Bobby Diaz1991Ulica Sezamkowa (Sesame Street)w roli samego siebie1993Opowieści z krypty (Tales from The Crypt)Jerry1998Spin CityNatePo tamtej stronie (The Outer Limits)kpt. Cotter McCoyOpowieści z księgi cnót (Adventures from the Book of Virtues)Martín (głos)2001–2002Jezioro wilków (Wolf Lake)John Kanin / Noah Cassidy2002Resurrection Blvd.Harry Tran24 godziny (24)Mark DeSalvo2003Dziesięcioro przykazań – opowieści dla dzieci (Kids Ten Commandments)Natha (głos)George LopezGeorge Lopez2005–2010Wzór (Numb3rs)agent Ian Edgerton2006Prawo i porządek: sekcja specjalna (Law & Order: Special Victims Unit)Victor Paul Gitano2007Świry (Psych)agent specjalny Lars Ewing2009Bestia (The Beast)Capone2009–2011Gwiezdne wrota: Wszechświat (Stargate Universe)pułkownik David Telford2010Amerykański tata (American Dad!)Rusty2011ChuckAugusto GaezCougar Town: Miasto kocic (Cougar Town)w roli samego siebieSzczęśliwi rozwodnicy (Happily Divorced)David2012Southlandoficer Danny Ferguson2012–2017Longmire Henry Standing Bear2013IronsideStuart White2015Blindspot: Mapa zbrodni (Blindspot)Saúl Guerrero2016–2018Elena z AvaloruVictor Delgado (głos) 2017Hawaii Five-0Wes LincolnThe RanchClint Training DayThurman Ballesteros2018Fear the Walking DeadreżyseriaZaprzysiężeniLouis Delgado Zabójcze umysłyszeryf Clifford MasonAgenci NCIS: Nowy Orleanzastępca szefa Gossett GoliathOscar Suarez 2018–2020Zaprzysiężeni (Blue Bloods)Louis Delgado 2019 Lwia Straż (The Lion Guard) Surak (głos) Agenci T.A.R.C.Z.Y. (Marvel’s Agents of S.H.I.E.L.D.) reżyseria 2019–2021Syn marnotrawny (Prodigal Son) Gil Arroyo2020Głowa rodziny (Family Guy)przywódca plemienia (głos)2022Bullpułkownik Victor Taggert

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykanie pochodzenia chińskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia irlandzkiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia japońskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia szkockiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy dubbingowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy producenci telewizyjni Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańscy reżyserzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Hawajscy aktorzy Kategoria:Urodzeni w 1962