Stanisława (Sława) Przybylska-Krzyżanowska (ur. 2 listopada 1931 w Międzyrzecu Podlaskim) – polska piosenkarka i aktorka.
Życiorys Rodzina i edukacja Urodziła się 2 listopada 1931 (część źródeł podaje rok 1932) w Międzyrzecu Podlaskim, jako córka Józefa i Marianny Przybylskich. Miała starszego o sześć lat brata i starszą o dwa lata siostrę, Zofię. W 1939 ukończyła pierwszą klasę szkoły powszechnej w Międzyrzecu Podlaskim.
Po wybuchu II wojny światowej wraz z siostrą ukrywała się we wsi Puchacze k. Drelowa. Jako dziecko była świadkiem wielu dramatycznych wydarzeń wojny, m.in. licznych morderstw ludności żydowskiej. W trakcie wojny jej ojciec został zamordowany, a brat wywieziony na przymusowe roboty. W czasie okupacji niemieckiej dorywczo uczęszczała na zajęcia do małej wiejskiej szkółki w Międzyrzecu.
Po wojnie ukończyła jedną klasę gimnazjum w okolicach Międzyrzeca Podlaskiego. Następie opuściła rodzinne strony, by kontynuować naukę w Domu Młodzieży w Krzeszowicach, z których wkrótce przeprowadziła się do Warszawy i ukończyła Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych. Za namową koleżanek rozpoczęła studia w Szkole Głównej Służby Zagranicznej na wydziale handlu zagranicznego, które przerwała po trzech latach z uwagi na znudzenie kierunkiem. W tym czasie dużo śpiewała, prowadziła chóry, tercety i udzielała się amatorsko.
Kariera zawodowa 17 lutego 1956 zadebiutowała na scenie w obsadzie spektaklu Czarna przegrywa, czerwona wygrywa w Studenckim Teatrze Satyryków. 2 czerwca tego samego roku weszła w skład obsady kolejnego spektaklu STS-u, Agitka. Jeszcze w czasie studiów założyła tercet żeński Syrenki. thumb|Przybylska w latach 50. W 1957 po wykonaniu piosenki „Luna” zwyciężyła w konkursie piosenkarskim organizowanym przez Władysława Szpilmana, którego celem było wyłonienie młodych talentów, a następnie szkolenie ich w studiu piosenkarskim Polskiego Radia w Warszawie. Zwycięstwo w konkursie zapewniło jej rozgłos i możliwość pierwszych profesjonalnych nagrań radiowych i płytowych. W telewizyjnym wydaniu konkursu jako jedyna otrzymała maksymalną liczbę punktów od wszystkich jurorów (Jerzy Waldorff, Stefania Grodzieńska, Lidia Wysocka). W tamtym czasie pobierała nauki śpiewu u profesor Wandy Wermińskiej i występowała w Teatrze Stodoła. Dzięki piosence „Pamiętasz, była jesień”, którą nagrała do filmu Wojciecha Jerzego Hasa Pożegnania (1958), zdobyła ogromną popularność i stała się nową najpopularniejszą piosenkarką w kraju. W tym samym roku nagrała swoją pierwszą płytę długogrającą pt. Stare a niezapomniane piosenki, na której zarejestrowała przedwojenne przeboje filmowe. W tym samym roku wydała jeszcze trzy minialbumy, na których umieściła swoje przeboje, m.in. „Gorącą nocą”, „Samotna harmonia” i „Jarzębina czerwona”. W 1959 wydała album pt. Melodie o zmroku, na której umieściła piosenkę „Pamiętasz, była jesień”. Od tamtego czasu rozpoczęła regularne występy w radio i telewizji oraz odbyła wiele zagranicznych tras koncertowych. W 1959 premierę miał film Władysława Forberta i Jerzego Gruzy Sława Przybylska. Koncert telewizyjny.
W 1961 za wykonanie piosenki „Kuglarze” zajęła drugie miejsce na 1. Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie, na którym zaśpiewała także piosenki „Kiedy kwitną czereśnie” i „Jeszcze dziś”. W 1964 zagrała recital na 2. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu. Na początku lat 60. wylansowała swoje kolejne przeboje: „Okularnicy”, „Na Francuskiej”, „Widzisz mała”, „Siedzieliśmy na dachu” i „Miłość w Portofino”. W 1964 wydała pierwszy album z serii Ballady i piosenki, w ramach której wydała trzy płyty zawierające nowe przeboje z jej repertuaru. Od 1963 występuje z recitalami pieśni Żydów polskich.
W latach 70. wydała cztery płyty. Intensywnie zaangażowała się wtedy w działalność teatralną. W latach 1974–1981 występowała w Teatrze Stara Prochownia i gościnnie w Piwnicy pod Baranami, gdzie z gitarą śpiewała piosenki w języku polskim i jidysz. W latach 1976–1978 oraz 1982-1987 występowała jako piosenkarka i aktorka w warszawskich teatrach: na Targówku, Syrena, Buffo i Żydowskim. W 1980 wystąpiła na 16. Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze. W 1983 wspólnie z Jerzym Połomskim i Alibabkami nagrała album pt. Marii chwałę śpiewać będziem – Jubileusz 600-lecia Jasnej Góry. mały|Przybylska (2010) Od lat. 90. nagrała siedem płyt. W latach 1991–1998 mieszkała w Szczawnicy, gdzie pełniła funkcję przewodniczącej Stowarzyszenia Literacko-Artystycznego im. Czesława Miłosza. W latach 1996–2000 była organizatorką i kierownikiem artystycznym Międzynarodowych Festiwali Słowa. W 2001 ogłosiła zakończenie kariery artystycznej, lecz okazjonalnie występowała w telewizji i na estradzie. Od 2023 ponownie koncertuje, współpracując z pianistą i kompozytorem Januszem Tylmanem. Również w 2023 wydała singiel „Tańcząca brzoza”, a w 2024 – „Tam w ogrodach” w duecie z Michałem Wiśniewskim. W 2025 ogłosiła zbiórkę na potrzeby nagrania i wydania nowego albumu i w tym samym roku ukazał się pierwszy singiel promujący wydawnictwo, którego wydanie zapowiedziano na rok 2026.
W 2024 powstała Fundacja imienia Sławy Przybylskiej „Sława”, która koncentruje się na wspieraniu seniorów i osób wykluczonych społecznie
W kwietniu 2026 w podcaście „Kayah zaprasza” na YouTube’owym kanale radia RMF Classic zapowiedziała zakończenie działalności estradowej z końcem tego roku.
Życie prywatne W 1953 wyszła za Jerzego Kostarczyka, z którym ma córkę Blankę. Od 1964 do jego śmierci jej mężem był Jan Krzyżanowski (1935–2022), aktor i dyrektor Stołecznej Estrady i Teatru na Targówku. Z drugim mężem mieszkała w Szczawnicy, później przeprowadziła się do Otwocka.
Dyskografia
Albumy studyjne 1958 – Stare a niezapomniane piosenki 1959 – Melodie o zmroku 1960 – Tylko dla zakochanych 1962 – Recital piosenek 1964 – Ballady i piosenki 1965 – Ballady i piosenki (2) 1966 – Ballady i piosenki (3) 1968 – Nie zakocham się 1969 – Koncert życzeń 1970 – U brzegów Candle Rock 1972 – Sława Przybylska 1973 – Jak z dawnych lat 1979 – Związek przyjacielski 1992 – Rodzynki z migdałami 1992 – Minuty nadziei 1993 – Ałef-Bejs 2006 – W noc Betlejemską 2006 – Modlitwy poetów 2015 – Mój Okudżawa 2017 – Pamiętasz... 2026 – Pieśni poetów żydowskich
Filmografia (obsada aktorska) 1958 – Popiół i diament (reż. Andrzej Wajda) – jako piosenkarka, wykonanie piosenki Czerwone maki na Monte Casino 1960 – Zezowate szczęście (reż. Andrzej Munk) – jako piosenkarka, wykonanie piosenki Kriegsgefangenenpost 1960 – Niewinni czarodzieje (reż. Andrzej Wajda) – jako piosenkarka, wykonanie piosenek
Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2000) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1982) Złoty Krzyż Zasługi (1974) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2011) Medal Pamiątkowy „Pro Masovia” (2012) Odznaka Honorowa „Zasłużony dla Mazowsza” (2025) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1979) Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1972) Źródło:.
Nagrody i wyróżnienia Honorowy Obywatel Miasta Międzyrzec Podlaski (2007) Diamentowy Mikrofon (2015) Honorowy Obywatel Miasta Krzeszowice (2016)
Przypisy https://www.facebook.com/p/S%C5%82awa-Przybylska-100063943410196/?locale=pl_PL. F. Gańczak, Filmowcy w matni bezpieki, przedm. A. Paczkowski, Prószyński i Spółka, Warszawa 2011, s. 263. .
Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 7, poz. 31, 30 kwietnia 1972, s. 10.
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Szkoły Głównej Służby Zagranicznej Kategoria:Honorowi obywatele Międzyrzeca Podlaskiego Kategoria:Laureaci Festiwalu Piosenki Żołnierskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Międzyrzecu Podlaskim Kategoria:Ludzie związani z Krzeszowicami Kategoria:Ludzie związani z Otwockiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową „Zasłużony dla Mazowsza” Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Wyróżnieni Medalem Pamiątkowym „Pro Masovia” Kategoria:Polskie wokalistki Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Wokaliści jidysz