Uakari czerwono-biały, uakari biały (Cacajao calvus) – gatunek ssaka naczelnego z podrodziny saki (Pitheciinae) w obrębie rodziny sakowatych (Pitheciidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1847 roku francuski zoolog Isidore Geoffroy Saint-Hilaire nadając mu nazwę Brachyurus calvus. Miejsce typowe według oryginalnego opisu to „Pará”, ograniczone w 1987 roku przez Philipa Hershkovitza do lewego brzegu rzeki Solimôes, naprzeciwko Fonte Boa, w Amazonii, w Brazylii. Holotyp to zamontowana skóra i czaszka dorosłego samca (sygnatura MNHN-ZM-MO-1847-1667a) ze zbiorów Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu; okaz podarował w marcu 1847 roku attaché brazylijskiego poselstwa w Paryżu, Pedro d’Alcantara Lisboa.
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznawali cztery podgatunki, ale ostatnie odkrycia nowych populacji zmieniły ten podział taksonomiczny, wyodrębniając taksony ucayalii, rubicundus i novaesi do rangi odrębnych gatunków.
Obecnie (2023) takson monotypowy.
Etymologia Cacajao: „uakari”, od tupi cacajao – lokalnej nazwy uakari czarnogłowego w niektórych częściach Brazylii i Wenezueli. calvus: „łysy”.
Zasięg występowania Uakari czerwono-biały występuje w brazylijskiej części Amazonii, ograniczony głównie do dużej wyspy rzecznej, graniczącej z rzekami Japurá, Auati-Paraná i Solimões. Preferuje lasy deszczowe, które są zalane stale lub okresowo.
Charakterystyka Morfologia Długość ciała (bez ogona) samic 36–57 cm, samców 38–56 cm, długość ogona samic 14–17 cm, samców 14–19 cm; masa ciała samic 2,3–3 kg, samców 3–3,5 kg. Mają płaską, szeroką twarz, która wyróżnia się charakterystycznym, czerwonym zabarwieniem.
Rozmnażanie Samica może rozmnażać się raz na dwa lata. Ciąża trwa około 180 dni. Zazwyczaj rodzi jedno młode, które jest karmione mlekiem matki przez około pięć miesięcy.
Tryb życia Żyją w stadach złożonych zwykle z 10–30, a czasem nawet 100 osobników. Żywią się owocami, liśćmi, nektarem i niektórymi owadami. Samica rodzi jedno młode. Dojrzałość płciową samice uzyskują w wieku 3 lat, natomiast samce w wieku 6 lat.
Zagrożenia i ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC ( ‘najmniejszej troski’).
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Sakowate Kategoria:Ssaki Ameryki Południowej Kategoria:Fauna endemiczna Brazylii Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1847 roku