Edmund Rufin Dzierżyński herbu Samson (ur. w Oszmianie, zm. 19 maja 1882 w Oziembłowie) – polski ziemianin, nauczyciel, odznaczony Orderem Świętej Anny.
Życiorys mały|Zrekonstruowany dworek Dzierżyńskich w Dzierżynowie na Białorusi Wywodził się z rodziny szlacheckiej. Był synem Józefa Dzierżyńskiego, po którym odziedziczył rodzinny majątek Oziembłowo (obecnie Dzierżynowo). W 1863 roku ukończył studia na wydziale matematyczno-fizycznym , uzyskując stopień . Pracował jako korepetytor, potem także jako nauczyciel gimnazjalny w Chersoniu. Od 1868 roku mieszkał w Taganrogu, gdzie wykładał w gimnazjum męskim i żeńskim. Wśród jego uczniów był między innymi Anton Czechow. W 1873 roku został odznaczony Orderem św. Anny III stopnia.
Ze względu na stan zdrowia (wedle innych informacji – z powodu nieporozumień z kierownictwem szkoły na tle politycznym) zrezygnował z pracy szkolnej w 1875, nie przedłużając umowy dzierżawy rodzinnego majątku. Dzięki temu mógł sprowadzić się tam z rodziną i wieść spokojne życie niezamożnego ziemianina. Dwa lata później przyszedł tam na świat jego syn, Feliks. Edmund Dzierżyński zmarł na gruźlicę w 1882 roku.
Żonaty był z Heleną Januszewską (1849–1896), córką profesora petersburskiego, którą uwiódł w czasie dawanych jej korepetycji i do małżeństwa z którą został przymuszony. Tak zawarte małżeństwo okazało się jednak dobrane i szczęśliwe. Mieli dziewięcioro dzieci, kolejno: Aldonę, która została wydana za ziemianina, Stanisława, mieszkającego w rodzinnym domu, zamordowanego w 1917 roku, wspomnianego Feliksa, Kazimierza, ziemianina, żołnierza ruchu oporu, zamordowanego przez Niemców w czasie II wojny światowej, Ignacego, nauczyciela, Władysława, lekarza, Jadwigę, wydaną za ziemianina. Dwoje dzieci zmarło w dzieciństwie – Wiktor oraz Wanda (przypadkowo śmiertelnie postrzelona przez któregoś ze starszych braci – Feliksa lub Stanisława).
Uwagi
Przypisy
Bibliografia М.С. Киричек: Дзержинский Эдмунд Иосифович, [w:] Энциклопедия Таганрога. Таганрог: Антон, 1998, 1998, s. 248, .
Kategoria:Ludzie urodzeni w Oszmianie Kategoria:Ludzie związani z Oszmianą (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Urodzeni w 1838 Kategoria:Zmarli w 1882 Edmund