thumb|kapela janczarska, Turcja, początek XIX w. Kapela janczarska – rodzaj orkiestry wojskowej w dawnej Rzeczypospolitej. Pod wpływem kontaktów i wojen z Turcją, w XVII wieku pojawiły się kapele wojskowe„...Muzyka wojskowa do tych dwóch chorągwi, jako trębacze, surmacze, dobosze, kosztem skarbu mego przez p. pułkownika Jana Baranowskiego obmyśliwana i zatrzymana być ma...”, [w:] Testament Jeremiego Wiśniowieckiego z 28 marca 1651., popularne od czasów Jana III Sobieskiego, królowie polscy utrzymywali zespół muzyków grających na instrumentach tureckich. W skład kapeli janczarskiej wchodziły instrumenty melodyczne podwójnostroikowe: surmy, szałamaje i małe flety, oraz rozbudowana grupa instrumentów perkusyjnych złożona z kotłów, talerzy i bębnów podłużnych (tarabanów).
Opis źródłowy Skład i brzmienie takiej kapeli utrwalił sugestywnie i obrazowo Jędrzej Kitowicz w Opisie obyczajów polskich za panowania Augusta III. Jest to jeden z niewielu przykładów dokładnego, literackiego opisu grającej orkiestry janczarskiej:
Charakterystyczny rytm
W muzyce armii janczarskiej instrumenty perkusyjne często grały następujący rytm, odpowiadający marszowi lewa..., lewa..., lewa, prawa, lewa,...
Pozostałe instrumenty podkreślały rytm w przednutkach.
Wpływ na muzykę Muzyka kapeli janczarskich miała wpływ m.in. na Wolfganga Amadeusza Mozarta np. w V Koncercie skrzypcowym:
Charakterystyczny rytm i przednutki obecne są również w partii lewej ręki w pasażu Marsza tureckiego z IX Sonaty fortepianowej Mozarta:
Przypisy
Kategoria:Polska muzyka wojskowa Kategoria:Wojsko I Rzeczypospolitej Kategoria:Rodzaje zespołów muzycznych