Władysław Aleksander Semkowicz (ur. 9 maja 1878 we Lwowie, zm. 12 lutego 1949 w Krakowie) – polski historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności, poszukiwacz i wydawca źródeł, badacz dziejów polskiego średniowiecza.
Życiorys Syn Aleksandra i Marii z Schierów. Kształcił się w Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie, gdzie w 1896 zdał egzamin dojrzałości (w jego klasie byli m.in. Kajetan Golczewski, Stanisław Gołąb). Zajmował się szeroką gamą nauk pomocniczych historii, jak paleografia, genealogia i heraldyka, stworzył też wiele map historycznych. Autor licznych opracowań, wśród nich Ród Awdańców w wiekach średnichWydane przez Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk: cz.1 (Poznań 1917), cz.2 (1919), cz.3 (1920)..
Podczas I wojny światowej na początku 1915 w Wiedniu został przewodniczącym zarządu Polskiego Archiwum Wojennego. W 1917 opiniował opracowane przez Komisję Archiwalną Tymczasowej Rady Stanu projekty nowej ustawy i regulaminów archiwalnych. Jego stanowisko zostało potem wykorzystane podczas prac nad reskryptem Rady Regencyjnej o archiwachA. Rybarski, Centralny zarząd archiwalny w odrodzonej Rzeczypospolitej polskiej, „Archeion”, T. I (1927), s. 5.. 8 marca 1925 został wybrany prezesem Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. W latach 1924–1933 był redaktorem Encyklopedii nauk pomocniczych historii, która miała przed wybuchem II wojny światowej trzy wydania: 1924, 1929, 1933.
Poza pracą naukową był uczestnikiem zmagań o granice powstającej II Rzeczypospolitej poprzez działania na rzecz uzyskania spornej wówczas Jaworzyny. O tym problemie pisał m.in. na łamach miesięcznika „Ziemia”, gdzie przedstawiał argumenty za przyłączeniem Jaworzyny. W powstałym Narodowym Komitecie Obrony Spisza, Orawy, Czadeckiego i Podhala pełnił funkcję skarbnika. Z powodu niekorzystnego dla Polski podziału tych ziem Semkowicz nie przyjął orderu Polonia Restituta. W zasobach archiwalnych Uniwersytetu Jagiellońskiego zachowały się notatki i archiwalia profesora na temat Towarzystwa Ochrony Kresów Południowych.
W czasie okupacji początkowo uwięziony w wyniku Sonderaktion Krakau w Sachsenhausen, po zwolnieniu z obozu pracował w Instytucie Niemieckiej Pracy Wschodniej, według części historyków na polecenie AK. Teza o rzekomej dobrowolnej kolaboracji z Niemcami, postawiona w kontrowersyjnej dla krakowskiego środowiska naukowegoM. Wroński, KRYTYKA NAUKOWA cz. II. pracy doktorskiej Anetty Rybickiej Instytut Niemieckiej Pracy Wschodniej. Kraków 1940–1945A. Rybicka, Instytut Niemieckiej Pracy Wschodniej. Kraków 1940–1945, Warszawa 2002, . spotkała się z krytyką krakowskiego środowiska naukowegoI. Lisiak, O historii, honorze i ... opluwaniu.A. Litewka, Kolaboranci?..
Dwukrotnie żonaty: od 27 czerwca 1903 z Lesławą z Bursów (1880–1932), od 29 stycznia 1936 z Jadwigą Cyga (1897–1983).
Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera Ł-płn-po lewej Tarnawskiego).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (27 listopada 1929)M.P. z 1929 r. nr 274, poz. 630 „za zasługi na polu naukowem i społecznem”. Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: po raz drugi 11 listopada 1936 „za wybitne zasługi na polu nauki i wychowywania młodzieży w duchu patriotycznym położone w latach 1905–1918”.) Komandor Orderu Świętego Sawy (Królestwo Serbii, 1930)
Uczniowie Do grona jego uczniów należą: Karol Buczek, Zofia Kozłowska-Budkowa, Kazimierz Dobrowolski, Marian Friedberg, Tadeusz Glemma, Karol Górski, Adam Lewak, Olga Łaszczyńska, Sylwiusz Mikucki, Józef Mitkowski, Rodion Mochnacki, Henryk Münch, Witold Taszycki, Adam Vetulani, Józef Widajewicz.
Wybrane publikacje Encyklopedia nauk pomocniczych historii, cztery wydania 1924, 1929, 1933 oraz powojenne Kraków 2000, . Paleografia łacińska, Kraków 2002, . Wywody szlachectwa w Polsce XIV-XVII w. Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie, Lwów 1913Katalog Biblioteki Narodowej. Geograficzne podstawy Polski Chrobrego, 1925. Akta unii Polski z Litwą 1396–1791, Kraków 1938 (wspólnie ze Stanisławem Kutrzebą). Góra Sobótka i jej zabytki polskie, Poznań; Wrocław 1949.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Prace Władysława Semkowicza w bibliotece Polona Biografia w iPSB dzieła w Archive dzieła w Federacji Bibliotek Cyfrowych dzieła w Google
Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego we Lwowie Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ofiary Sonderaktion Krakau Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem św. Sawy Kategoria:Polscy encyklopedyści Kategoria:Polscy genealodzy Kategoria:Polscy mediewiści Kategoria:Polscy wydawcy wydawnictw źródłowych Kategoria:Urodzeni w 1878 Kategoria:Współpracownicy Tymczasowej Rady Stanu Kategoria:Więźniowie KL Sachsenhausen Kategoria:Zmarli w 1949 Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)