Cykówko

Cykówko – przysiółek w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Kamieniec, przy drodze z Ptaszkowa do Kamieńca.

Nazwa Kiedyś miejscowość miała inne nazwy i nazywała się Cykowo, a potem Cykówko. Notowana była w ten sposób co najmniej od pierwszej połowy XV wieku. Wieś ma średniowieczną metrykę. Pierwszy zachowany zapis pierwotnej nazwy wsi pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1415 kiedy odnotowano ją pod nazwą „Czicowo”, 1423 „Cycowo”, 1424 „Cykowko”, 1474 „Minus Czykowo”, 1507 „Czicowo”, 1530 „Cykowo Minus”, 1563 „Czykowo Minor”, 1578 „Minor Czykowko” .

Historia Miejscowość pierwotnie była związana z Wielkopolską. Początkowo była własnością szlachecką należącą do lokalnego wielkopolskiego rodu Borzysławskich, którzy od wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko Cykowskich, a później także do Otorowskich. Od 1320 miejscowość leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1474 odnotowano ją w powiecie kościańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1510 leżała w parafii Kamieniec.

W latach 1391-1432 polski historyk T. Żychliński jako dziedziców Borzysławia, Cykówka i Snowidowa podał braci Andrzeja i Piotra Borzysławskich. W latach 1415-1424 odnotowany został Andrzej, Andrach Borzysławski, który od nazwy wsi Cykówiec (wtedy Cykowo) przyjął nazwisko Cykowski.

W 1415 Andrzej Borzysławski vel Cykowski wygrał spór z Niczkiem z Ujazdu koło Grodziska o opuszczoną dziedzinę Cykówiec. Sąd ziemski uznał, że ma on obowiązek uiścić Niczkowi pieniądze, które Niczek zapłacił. Natomiast Niczek powinien wydać mu dokument własności Cykówka. Wcześniej według orzeczenia sądowego Niczek powinien odzyskać swoje dokumenty od Marcina Oganki, w których Niczek zobowiązywał się do obrony Cykówka przed roszczeniami innych osób oraz ustąpić z tej dziedziny. Jeśli Niczek tego nie uczyni, to Borzysławski miał ustąpić na zawsze z Cykówka, a Niczek miał zaprzysiąc samopiąt (samopiąt to staropolskie określenia na „sam w towarzystwie innych czterech osób”), że zapłacił 50 grzywien za opustoszałą wieś Cykówko. W 1418 Andrzej Borzysławski był w sporze z Piotrem i Marcinem Oganką. Pietrasz Oganka dowodził, że nie wziął od niego 25 grzywien za Cykówiec, więcej aniżeli wynosiła suma, za jaką kupił ją Niczek z Ujazdu. W 1424 Andrzej Borzysławski toczył spór z Paszkiem Ptaszkowskim o pastwiska w Borzysławiu i Cykowcu.

W 1474 Jan Borzysławski zapisał swojej żonie Małgorzacie po 200 kóp posagu oraz wiana na Borzysławiu, Cykówku oraz na folwarku. W 1507 Jan dał swojemu zięciowi Bartłomiejowi Granowskiemu 4,5 łana osiadłego w Cykówcu z zastrzeżeniem prawa wykupu za 100 grzywien tytułem posagu swej córki Elżbiety.

W 1510 wieś płaciła dziesięcinę wiardunkową z łanów kmiecych dla biskupa, a dziesięcina z folwarku Borzysławskich płacona była dla miejscowego plebana. W 1564 dziesięcina wiardunkowa dla biskupa zapłacono z 3,5 łana.

Zachowały się także zapisy w historycznych księgach podatkowych dotyczące wsi. W 1510 wieś należała do pana Borzysławskiego. Był w niej folwark, 6 i 1/4 łana osiadłego, 1 i 3/4 łana opuszczonego i nie uprawnego, a karczma robiła Wyszynk. W 1521 właścicielem we wsi był Maciej Borzysławski z Cykówka. W 1530 miał miejsce pobór od 3 łanów. W 1563 pobrano podatki z 3 łanów oraz od karczmy dorocznej. W 1581 pobór pobrano z części należącej do Piotra Otorowskiego od 1,5 łana, dwóch zagrodników, a z części Macieja Borzysławskiego i Anny Woźnickiej od 2 i 1/4 łana, dwóch zagrodników.

Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim. W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Cykówko należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kosten rejencji poznańskiej. Cykówko należało do okręgu wielichowskiego tego powiatu i stanowiło część majątku Cykowo, który należał wówczas do Biegańskiego. Według spisu urzędowego z 1837 roku Cykówko liczyło 121 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 14 dymów (domostw).

Pod koniec XIX wieku folwark Cykówko nadal wchodził w skład majątku Cykowo. Pod względem wyznania wszyscy mieszkańcy byli katolikami. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Kamieniec (gmina)