Separator (dawniej nazywany również budynkiem „Polmagu”) – biurowiec położony w pobliżu Rynku w Katowicach, przy alei W. Korfantego 2, wzniesiony w latach 60. XX wieku według projektu Stanisława Kwaśniewicza dla Biura Projektów Zakładów Przeróbki Mechanicznej Węgla „Separator”.
Historia mały|lewo|Elewacja wschodnia i południowa Separatora oraz jego wejście główne na zdjęciu wykonanego w okresie 1968–1970
W miejscu dzisiejszego Separatora od około 1380 roku do końca XIX wieku nad rzeką Roździanką (obecnie Rawa) istniała kuźnica w ówczesnej Kuźnicy Boguckiej (dzisiejsze Śródmieście Katowic).
Gmach zaprojektowany w latach 1961–1962 przez Stanisława Kwaśniewicza i konstruktora Franciszka Klimka, jako pierwszy budynek zrealizowany w ramach koncepcji przebudowy Katowic „Śródmieście-Zachód”. Stanął w miejscu zlikwidowanego w 1962 roku drewnianego dworca autobusowego zaprojektowanego po II wojnie światowej przez Leona Dietz d’Arma, a decyzję o lokalizacji biurowca wydało 10 stycznia 1961 roku Prezydium Planowania przy Radzie Ministrów.
Separator wzniesiono go w latach 1962–1965 bądź ukończono go w 1968 roku.
Projekty wnętrz opracowali Stanisław Kwaśniewicz i artysta plastyk Bogdan Bąbski, a zrealizowano je w 1966 roku.
Pierwotnie gmach miał składać się z dwóch budynków. Drugi z nich miał znajdować się na północ od pierwszego. Miał to być 16-kondygnacyjny biurowiec połączony w pierwszym pawilonem z dużą salą konferencyjną. W nim miały się znajdować pomieszczenia Biura Projektów Przemysłu Węglowego, Biura Studiów i Projektów oraz Zarząd Biur Projektów Przemysłu Węglowego.
Nazwa budynku pochodzi od nazwy przedsiębiorstwa dla którego obiekt został wybudowany – Biura Projektów Zakładów Przeróbki Mechanicznej Węgla „Separator”.
Pierwotnie w niemal całkowicie przeszklonym pawilonie usługowym na parterze mieścił się salon „Motozbytu”, wyposażony w niespotykane w Polsce obrotowe platformy ekspozycyjne. Budynki pasażu usługowo-handlowego początkowo mieściły salę ekspozycyjną „Polmagu” z wystawą maszyn górniczych, salę konferencyjną Separatora, następnie Klub Górnika oraz garaże i zaplecze „Motozbytu”. W 1968 roku zmieniono funkcję pawilonów na handlową. Otwarto m.in. Składnicę Harcerską i Dom Rzemiosła.
Architektura mały|lewo|Separator od strony Rynku w 2020 roku
Separator to budynek biurowy położony przy alei W. Korfantego 2 w Katowicach, na terenie dzielnicy Śródmieście.
Wzniesiony został w żelbetowej konstrukcji z zastosowaniem prefabrykatów. Składa się z dwóch połączonych ze sobą części: dwukondygnacyjnego pasażu, w którym w części centralnej mieści się przejście dla pieszych i dla dostawców oraz znajdującego się nad nim biurowca. Łącznie budynek ma 10 kondygnacji nadziemnych i jedną podziemną. Powierzchnia użytkowa Separatora wynosi 12 455 m², powierzchnia zabudowy 2 775 m², a kubatura 53 tys. m³.
Bryłę budynku Separatora jako przykład architektury modernizmu ulokowano nad ziemią na antropomorficznych żelazobetonowych słupach (fr. pilotis), które zostały ozdobione namalowanym na nich oryginalnym czarno-białym wzorem w stylu op-art. Strefa wejścia zaprojektowano w formie całkowicie przeszklonego pawilonu o ośmiobocznym rzucie.
Ściany części biurowej przykryto białą ceramiczną mozaiką, a pola między oknami jasną, emaliowaną blachą falistą. Na dachu płaskim była umieszczona stalowa pergola nadająca bryle lekkości.
Na biurowcu zamontowano pierwsze w ówczesnym województwie katowickim urządzenie do mycia elewacji, zaprojektowane przez Stanisława Kwaśniewicza na wzór podobnego rozwiązania zastosowanego w gmachu ONZ w Nowym Jorku (instalacja ta nie jest używana). Elewacje od strony wschodniej i południowej jest miejscem eksponowania reklam wielkoformatowych.
Pierwotny projekt zakładał umieszczenie na pierwszym piętrze biurowca pomieszczeń administracji z holem wystawowym i salą konferencyjną, a na pozostałych znajdowały się cztery pracownie obsługiwane dwoma pionami komunikacyjnymi z klatką schodową i windami.
W 2013 roku właścicielem Separatora był katowicki biznesmen Maciej Jaglarz.
Galeria
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Śródmieście (Katowice) Katowice Kategoria:Wieżowce poniżej 100 metrów w Katowicach Kategoria:Budynki biurowe w Katowicach 2