Stefan Marian Strzemieński (ur. 14 marca 1885 w majątku Leśna, zm. 31 lipca 1955 w PenrhosWedług Cezarego Leżeńskiego i Lesława Kukawskiego była to miejscowość o nazwie „Peurhos”., w Walii) – generał brygady Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Urodził się 14 marca 1885 roku w majątku Leśna, w powiecie sejneńskim, w ówczesnej guberni grodzieńskiej, w rodzinie Bronisława, powstańca styczniowego, i Marii z d. Gerald-Wyżyckiej. Wstąpił do Korpusu Kadetów w Połocku (ros. Полоцкий кадетский корпус). W 1905 ukończył Oficerską Szkołę Kawalerii w Jelizawietgradzie (ros. Елисаветградское кавалерийское училище), jako kornet (ros. корнет). Następnie pełnił służbę w 16 pułku dragonów na Kaukazie, a w czasie I wojny światowej na froncie niemieckim, austriackim i tureckim. W 1916 roku awansował na rotmistrza. Następnie służył w rosyjskim korpusie ekspedycyjnym, skierowanym przez terytorium Persji dla połączenia się z wojskami angielskimi pod Bagdadem i Kut-el-Amara.
W listopadzie 1917 roku został dowódcą 6 szwadronu w 3 pułku ułanów w I Korpusie Polskim pod dowództwem ge, Józefa Dowbor-Muśnickiego. Po rozbrojeniu korpusu przez Niemców w V/VI 1918 przybył wraz z większością jego żołnierzy do Warszawy. Tu, 13 października 1918 roku w swoim mieszkaniu przy ulicy Marszałkowskiej przystąpił do organizacji 3 pułku ułanów. Pułkiem dowodził do 16 lipca 1920 roku. W międzyczasie dowodził w zastępstwie Frontem Poleskim (23 kwietnia–2 maja 1919), dowodził Grupą Pińską i Grupą Słucką oraz Grupą w 2 Brygadzie Jazdy gen. Kosteckiego i dowodził 2 Brygadą Jazdy (18 marca–15 kwietnia 1920). 17 lipca 1920 roku objął dowództwo 3 Brygady Jazdy, a już 7 września dowództwo 2 Brygady Jazdy. Tą ostatnią wielką jednostką jazdy dowodził do grudnia 1920 roku.
W maju 1921 roku objął dowództwo VIII Brygady Jazdy w Białymstoku. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 25. lokatą w korpusie oficerów jazdy. Od 15 listopada 1923 do 15 sierpnia 1924 był słuchaczem I kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie, a po jego ukończeniu wrócił do Białegostoku na stanowisko dowódcy brygady. 1 czerwca 1924 roku został mianowany dowódcą XII Brygady Kawalerii w Ostrołęce. 14 września 1926 roku został przeniesiony na stanowisko dowódcy I Brygady Kawalerii w Warszawie. Od 11 listopada 1926 roku jednocześnie pełnił obowiązki dowódcy 2 Dywizji Kawalerii w Warszawie. 6 listopada 1930 roku przyjął od pułkownika dyplomowanego Bolesława Wieniawa-Długoszowskiego obowiązki komendanta garnizonu i placu miasta stołecznego Warszawy„Polska Zbrojna” Nr 305 z 7 listopada 1930 roku, s. 4.. Z dniem 30 listopada 1932 roku został przeniesiony w stan spoczynku. 26 stycznia 1933 roku awansował na generała brygady ze starszeństwem z dniem 30 listopada 1932 roku i 1. lokatą w korpusie generałów.
W połowie kwietnia 1933 roku wyjechał do Brazylii, jako przedstawiciel Zarządu Głównego Ligi Morskiej i Kolonialnej z zadaniem zbadania możliwości osadniczych, szczególnie w stanie Parana. Po kilkumiesięcznym pobycie przedstawił dwa projekty przeprowadzenia akcji osadniczej. 7 czerwca 1934 roku podpisał umowę z rządem parańskim o zakupie 7 tys. ha ziemi w dorzeczu rzeki Ivai. Na obszarze byłego rezerwatu indiańskiego zorganizowano osadę „Morska Wola”. Jego działalność była krytycznie oceniana przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Zarzucano mu, że nie uwzględniał realiów społeczno-politycznych Parany oraz możliwości finansowych i organizacyjnych Ligi, a nadto wywołanie antypolskiej kampanii prasowej i brak konsultacji swoich poczynań z Konsulem Generalnym RP w Kurytybie. Sugestie MSZ o odwołaniu go z Brazylii nie zostały uwzględnione przez Ligę wobec czego kontynuował swoją działalność.
12 września 1939 roku, w trakcie kampanii wrześniowej, na polecenie ministra spraw wojskowych, objął dowództwo nad Grupą „Dubno” z zadaniem przygotowania obrony na linii rzeki Ikwy (dorzeczem Prypeci), w rejonie Dubna, przy pomocy oddziałów improwizowanych w ośrodkach zapasowych. 18 września na czele grupy podjął marsz na Lwów. 21 września stoczył pomyślną walkę z wydzielonym oddziałem niemieckiej 4 Dywizji Lekkiej. 24 września po walkach pod Rawą Ruską z niemiecką 2 Dywizją Pancerną grupa skapitulowała, lecz uniknął niewoli, przedostał się do Rumunii, gdzie został internowany w obozie w Băile HerculanePiotr Stawecki, Generałowie polscy w wojnie obronnej 1939 roku i ich dalsze losy wojenne : cz. 2, [w:] Przegląd Historyczno-Wojskowy 15 (66)/3 (249), s. 93–94..
W lutym 1941 roku został przewieziony do III Rzeszy i osadzony w oflagu. Po wojnie osiadł w Wielkiej Brytanii. Zmarł 31 lipca 1955 roku w Pernhos w Walii. Pochowany na cmentarzu Pwllheli.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5021 (1921)Dekret Wodza Naczelnego L. 2868 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 12) Krzyż Niepodległości (20 lipca 1932) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (8 listopada 1930) „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka Pamiątkowa 3 pułku ułanów Komandor Orderu Gwiazdy Rumunii (Królestwo Rumunii) Komandor Orderu św. Sawy (Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców) Kawaler Orderu Legii Honorowej (III Republika Francuska) Medal Zwycięstwa – 1925
Przypisy Na podstawie fotografii .
Bibliografia
Bohdan Dobrzyński, Zarys historii wojennej 3-go Pułku Ułanów, Warszawa 1929. Tadeusz Białas, Liga Morska i Kolonialna 1930–1939, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1983, , s. 197–200, 203. Ludwik Głowacki, Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939, Wydawnictwo Lubelskie, wyd. II, Warszawa 1986, , s. 221, 368. Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione, s. 171. Cezary Leżeński i Lesław Kukawski, O kawalerii polskiej XX wieku, Zakład Naukowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław 1991, , s. 41.
Kategoria:Członkowie Ligi Morskiej i Kolonialnej (1930–1939) Kategoria:Dowódcy 2 Dywizji Kawalerii (II RP) Kategoria:Dowódcy 3 Pułku Ułanów Śląskich Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie kawalerii II Rzeczypospolitej przeniesieni do korpusu generałów Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Mazowieckiej Brygady Kawalerii Kategoria:Pochowani na cmentarzu w Pwllheli Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem św. Sawy Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1885 Kategoria:Zmarli w 1955 Kategoria:Żołnierze korpusów polskich w Rosji 1917–1918 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego internowani w Băile Herculane Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej