Andrzej Artur Olejko (ur. 6 kwietnia 1963 w Brzozowie) – polski historyk, doktor habilitowany, specjalizujący się w historii wojskowości i problematyce lotniczej.

Życiorys Pochodzi z Grabownicy Starzeńskiej. Urodził się w rodzinie o nauczycielskich tradycjach. Jego ojciec Jan Olejko (1936-2000) był nauczycielem historii, a matka wizytatorem geografii Kuratorium Oświaty w Krośnie. Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego im. Komisji Edukacji Narodowej w Sanoku z 1982. W latach 1982–1987 studiował na kierunku historycznym w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Rzeszowie, uzyskał tytuł magistra za pracę pt. Zarys historii Flotylli Pińskiej Eskadry Lotniczej. W 1996 na podstawie rozprawy Lotnictwo morskie II Rzeczypospolitej 1919–1939 uzyskał tytuł doktora nauk humanistycznych na Wydziale Humanistycznym Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie za pracę pt. Lotnictwo morskie II Rzeczypospolitej. Promotorem obu prac był prof. Włodzimierz Bonusiak.

W 1988 został nauczycielem historii w Liceum Medycznym w Sanoku, a w 1990 w macierzystym I LO w Sanoku, gdzie pracował do 2002. Publikował na łamach pism „Gazeta Sanocka – Autosan”, „Tygodnik Sanocki”, „Kurier Bieszczadzki”. W latach 1991–2005 był współpracownikiem redakcji historycznych oraz programów historycznych emitowanych przez TVP Szczecin, Lublin, Warszawa i Rzeszów. W rozgłośni Radio Bieszczady prowadził autorską audycję Poszukiwacze zaginionej..., zaś w miejskiej TV Sanok program Wyciągnięte z zapomnienia.

W 2002 został pracownikiem Instytutu Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego jako adiunkt w Zakładzie Historii Najnowszej Polski. W 2003 został wykładowcą w Zakładzie Kultury Krajów Karpackich Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej im. Jana Grodka w Sanoku, a w 2007 w Państwowej Wyższej Szkoły Techniczno-Ekonomicznej im. ks. Bronisława Markiewicza w Jarosławiu. W listopadzie 2007 został prezesem Stowarzyszenia Niebo nad Historią, zajmującego się propagowaniem historii lotnictwa na terenie Europy. Został członkiem Rady Muzealnej Muzeum Pałac w Dukli i stowarzyszenia AMIAP.

27 października 2014 Prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów podjęło decyzję o wznowieniu postępowania profesorskiego dr. hab. Andrzeja Olejki, do czego przesłankę miały stanowić wielokrotne naruszenia praw autorskich innych osób w publikacji Karpacka wojna trzech cesarzy. W połowie 2016 postępowanie profesorskie zostało ostatecznie unieważnione. W prowadzonym przez Uniwersytet Rzeszowski postępowaniu dyscyplinarnym wobec Olejki wykazano, że w książce Karpacka wojna trzech cesarzy z 2013 oraz artykule wydanym wcześniej dopuścił się on „nieuprawnionego zapożyczenia cudzej twórczości i naruszenia cudzych praw autorskich oraz naruszenia dobrych obyczajów w zakresie działalności naukowej”. Karą za przewinienie dyscyplinarne było upomnienieOrzeczenie Komisji Dyscyplinarnej ds. Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Rzeszowskiego, sygn. akt UKD ds. NA/9/8/06/2016.. Jeszcze przed ogłoszeniem orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej ds. Nauczycieli Akademickich utracił stanowisko na Uniwersytecie Rzeszowskim. W 2014 na łamach „Dziejów Najnowszych” ukazała się recenzja ww. książki, zredagowana przez Jarosława Centka, Marcina J. Mikulskiego i Tomasza Woźnego, którzy wytknęli A. Olejce liczne błędy warsztatowe, metodologiczne, merytoryczne i stylistyczne oraz zarzucili zapożyczenia z prac innych autorów bez powoływania się na źródła. W tym samym periodyku w następnych latach zamieszczono polemiczną odpowiedź A. Olejki i potem jeszcze jeden artykuł autorów recenzji.

We wrześniu 2016 został członkiem Galicyjskiego Towarzystwa Historycznego. Od października 2016 do 2017 był wykładowcą i kierownikiem Zakładu Historii i Wychowania Patriotycznego na Wydziale Bezpieczeństwa Narodowego i Logistyki Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie.

Od listopada 2018 Przewodniczący Rady Naukowej Muzeum 303 im. ppłk. pil. Jana Zumbacha.

Publikacje 1992: Morski Dywizjon Lotniczy, . 1994: Rzeczna Eskadra Lotnicza Flotylli Pińskiej 1995: Tradycje polskiego lotnictwa morskiego (wspólnie z Mariuszem Konarskim) 1998: Szybowce nad Bieszczadami, . 1998: Polski CANT, 2001: Karpackie niebo 1939 (wspólnie z Jánem Petríkiem) 2001: Tropami zestrzelonych, . 2004: Słowackie epizody z polskiego Podkarpacia, . 2005: Działania lotnicze w pasie karpackim w latach 1914–1947, . 2007: Kurs bojowy Słowacja 1939, . 2007: Francuskie wodnosamoloty w lotnictwie polskim 1926-1937, 2008: Wrześniowe Eskadry - 56 Eskadra Obserwacyjna w Wojnie Obronnej 1939 r., 2008: Zapomniane hydroplany, 2008: 31. Eskadra Rozpoznawcza, 2010: Lotnictwo morskie II Rzeczpospolitej, 2010: Lotnictwo Armii Karpaty, 2011: Lotnicze tradycje Bieszczadów, 2011: Szachownice nad okupowaną Europą, . 2011: Zapomniana wojna słowacko-polska 1939, . 2012: Niedoszły sojusznik czy trzeci agresor? Wojskowo-polityczne aspekty trudnego sąsiedztwa Polski i Słowacji 1918–1939, , 2013: Karpacka wojna trzech cesarzy. Z działań wojennych I wojny światowej na lądzie i w powietrzu, 2013: Lotnicze epizody znad c. k. Tarnowa 1914–1915, 2016: "Wilk" i "Wilczek". Historia najsłynniejszego korsarskiego rejsu Wielkiej Wojny, 2018: The habsburgs wings 1914. From the Balkans and the Adriatic to Galicia. Austro-hungarian aviation in the first campaigns of the Great war, 2020: Ostatni lot Hauptmanna Rosmana, czyli historia małego lotniska Wielkiej Wojny, 2021: Niepodległość nad Strwiążem. Ustrzyki 1918, (współautor: Bogusław Siwiec) 2022: Bieszczadzka niepodległość. Zapomniana wojna polsko-ukraińska w Bieszczadach 1918-1919,

Nagrody i odznaczenia Nagroda Miasta Sanoka za rok 2004 Medal Związku Legionistów Republiki Czech i Słowacji III klasy (2005) Medal Grzegorza z Sanoka (2008)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Komisji Edukacji Narodowej w Sanoku Kategoria:Absolwenci Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie Kategoria:Historycy związani z Sanokiem Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Sanoka Kategoria:Ludzie urodzeni w Brzozowie Kategoria:Ludzie związani z Grabownicą Starzeńską Kategoria:Nauczyciele związani z Sanokiem Kategoria:Polscy nauczyciele historii Kategoria:Nauczyciele akademiccy Państwowej Wyższej Szkoły Techniczno-Ekonomicznej im. ks. Bronisława Markiewicza w Jarosławiu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Jana Grodka w Sanoku Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Socjologiczno-Historycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego Kategoria:Urodzeni w 1963