John Winslow Irving, właśc. John Wallace Blunt Jr. (ur. 2 marca 1942 w Exeter) – amerykański prozaik i scenarzysta filmowy. Laureat Oscara za najlepszy scenariusz adaptowany i Nagrody Satelita do filmu Lasse Hallströma Wbrew regułom (1999).
W 1978 zyskał uznanie krytyków i rozpoznawalność po międzynarodowym sukcesie powieści Świat według Garpa. Jego kolejne powieści, Hotel New Hampshire (1981), Regulamin tłoczni win (1985), Modlitwa za Owena (1989) i Jednoroczna wdowa (1998), stały się bestsellerami. Zagrał epizodyczne role w filmach Świat według Garpa (1982) i Wbrew regułom (1999).
Życiorys Urodził się w Exeter w New Hampshire w Nowej Anglii jako syn Helen Frances (z domu Winslow) i Johna Wallace’a Blunta seniora, pisarza. Jego rodzice rozwiedli się podczas ciąży matki. Jego matka wyszła ponownie za mąż, gdy John miał sześć lat, a chłopiec został przemianowany na Johna Winslowa Irvinga. Uczęszczał do Phillips Exeter Academy, gdzie jego ojczym uczył historii Rosji. Tam Irving odkrył dwie ze swoich wielkich pasji: pisanie i zapasy. Po ukończeniu studiów spędził rok na Uniwersytecie Pittsburskim, po czym przeniósł się do Wiednia, miejsca, które znalazło miejsce w wielu jego późniejszych opowieściach. Irving podróżował po Europie na motocyklu, prowadził styl życia bohemy i w pewnym momencie spotkał mężczyznę z wytresowanym niedźwiedziem, zwierzęciem, które stało się również ważną postacią w wielu jego opowieściach. Po powrocie do Stanów Zjednoczonych, w 1965 ukończył University of New Hampshire i przeniósł się do szkoły podyplomowej na University of Iowa, gdzie studiował u pisarza Kurta Vonneguta i rozpoczął pracę nad swoją pierwszą powieścią.
W 1968 zadebiutował powieścią Uwolnić niedźwiedzie (Setting Free the Bears). Od momentu startu literackiego zajmował pozycję czołowego i najpopularniejszego opozycjonisty artystycznego wobec literatury neoawangardowej w USA. Stał się autorem powszechnie wydawanych i filmowanych powieści surrealistyczno–parodystycznych, które sam określił kiedyś mianem „X-rated soap operas” (mydlane opery tylko dla dorosłych).
Twórczość Setting Free the Bears, 1968 (tyt. pol. Uwolnić niedźwiedzie) The Water-Method Man, 1972 (tyt. pol. Metoda wodna) The 158-Pound Marriage, 1974 (tyt. pol. Małżeństwo wagi półśredniej) The World According to Garp, 1978 (wydanie polskie 1984 – Świat według Garpa) The Hotel New Hampshire, 1981 (wydanie polskie 1992 – Hotel New Hampshire, tłum. Michał Kłobukowski, Warszawa: Wojciech Pogonowski, 1992; Prószyński i S-ka 1998, 1999, 2000, 2002, 2004, 2016) The Cider House Rules, 1985 (wydanie polskie 1995 – Regulamin tłoczni win) A Prayer for Owen Meany, 1989 (tyt. pol. Modlitwa za Owena) A Son of the Circus, 1994 (tyt. pol. Syn cyrku) Playboy Stories – antologia, 1994 (wydanie polskie 1995 – Playboy: Opowiadania) The Imaginary Girlfriend – autobiografia, 1995 (tyt. pol. Wymyślona Dziewczyna) Trying to save Piggy Sneed – zbiór opowiadań 1996 (tyt. pol. Ratować Prośka) A Widow for One Year, 1998 (tyt. pol. Jednoroczna wdowa) My Movie Business, 1999 (tyt. pol. Moje filmowe perypetie. Pamiętnik) A Cider House Rules: A Screenplay – scenariusz, 1999 (wydanie polskie 2001 – Wbrew regułom) The Fourth Hand, 2001 (wydanie polskie 2002 – Czwarta ręka) A Sound Like Someone Trying Not to Make a Sound, 2004 (wydanie polskie 2005 – Odgłos, jaki wydaje ktoś, kto stara się nie wydawać żadnych odgłosów) Until I Find You, 2005 (wydanie polskie 2006 – Zanim Cię znajdę) Last Night in Twisted River, 2009 (wydanie polskie 2010 – Ostatnia noc w Twisted River) In One Person, 2012 (wydanie polskie 2012 – W jednej osobie) Avenue of Mysteries, 2015 (wydanie polskie 2016 – Aleja tajemnic) The Last Chairlift, 2022 Queen Esther, 2025
Filmy na motywach powieści J. Irvinga The World According to Garp (1982, tyt. pol. Świat według Garpa) The Hotel New Hampshire (1984, tyt. pol. Hotel New Hampshire) Simon Birch (1998, tyt. Simon Birch) The Cider House Rules (1999, tyt. pol. Wbrew regułom na podst. powieści Regulamin tłoczni win) The Door in the Floor (2004, tyt. pol. Drzwi w podłodze na podst. powieści Jednoroczna wdowa)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy prozaicy XX wieku Kategoria:Amerykańscy prozaicy XXI wieku Kategoria:Amerykańscy scenarzyści filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Członkowie Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury Kategoria:Laureaci Oscara za najlepszy scenariusz adaptowany Kategoria:Pisarze postmoderniści Kategoria:Prozaicy anglojęzyczni Kategoria:Urodzeni w 1942