Koronowski Batalion Obrony Narodowej (batalion ON „Koronowo”) – pododdział piechoty Wojska Polskiego II RP.
Koronowski Batalion ON sformowany został na podstawie rozkazu dowódcy Okręgu Korpusu nr VIII L.dz.2284/Tjn./ON/39 z 2 kwietnia 1939, w składzie Pomorskiej Brygady ON na podstawie etatu batalionu ON typ „S”. Jednostką administracyjną i mobilizującą dla Koronowskiego batalionu ON był 61 pułk piechoty w Bydgoszczy.
Organizacja i formowanie Rozkazem organizacyjnym dowódcy OK nr VIII L.dz.257/Tjn./ON/39.R115 z dnia 17 czerwca 1939 określono organizację, skład personalny batalionu. Na tej podstawie do batalionu dostarczono uzbrojenie. Głównie francuskie wycofane z jednostek wojska stałego, w postaci: kb wz. 1907/15 wraz z bagnetami - 500 szt., rkm Chauchat (Chauchard) wz. 1915 - 6 szt. garłacze karabinowe V.B. - 6 szt., ckm Hotchkiss wz. 1914 - 18 szt., moździerze Stockes-Brandt wz. 1918 - 2 szt. oraz stosowną amunicję do niej. Zmobilizowano ponad 700 żołnierzy. 24 sierpnia batalion zostaje „skrzyknięty” i zmobilizowany. W każdej z kompanii batalionu po 3 ckm wz. 1914 w każdym z dwóch plutonach ckm, łącznie 6 szt., dwa plutony strzeleckie w każdym 1 rkm wz. 1915. 26 sierpnia 1939 zajął odcinek obrony w pasie obrony 9 Dywizji Piechoty podlegał bezpośrednio dowódcy 22 pułku piechoty na linii jezior koronowskich od miejscowości Buszkowo do miejscowości Byszewo. Rejon obrony został ufortyfikowany umocnieniami polowymi w postaci transzei, rowów strzeleckich zapór, zasieków i 2-4 rzędowego płotu z drutu kolczastego oraz minami ppanc. sztucznymi spiętrzeniami wody. Przede wszystkim 6 wykończonymi i 3 nie wykończonymi schronami żelbetowymi oraz 3 schronami rewniano-ziemnymi. na pozycjach obronnych batalion został wzmocniony plutonem artylerii piechoty 22 pp. 2 kompania ckm obsadziła odcinek obrony Byszewo-Skarbiewo, 1 kompania ckm Skarbiewo Buszkowo.
Działania bojowe W kampanii wrześniowej walczył w składzie 9 Dywizji Piechoty (Armia „Pomorze"”). Wieczorem 1 września 1939 podchodzące niemieckie oddziały rozpoznawcze nawiązały kontakt z oddziałami batalionu ON „Koronowo”. 2 kompania odparła niemieckie rozpoznawcze natarcie na Byszewo, a 1 kompania wraz z 9 kompanią strzelców 22 pp odparła natarcie na Buszkowo.
W wyniku wyparcia przez oddziały niemieckie z Lasu Kadzionka, III i I batalionów 22 pp, 2 września około godz.11 niemieckie natarcie wyszło na odsłonięte skrzydło na pozycjach pod Buszkowem 1 kompanii. Kompania zmuszona została do odwrotu. 1 kompania po wycofaniu się pod Nowy Dwór stawiła po południu opór niemieckiemu natarciu, po wyczerpaniu amunicji pozostałość 1 kompanii ckm batalionu „Koronowo” wycofała się lasami w kierunku Bydgoszczy.
Przed pozycjami II batalionu 22 pp i 2 kompanii ckm batalionu ON „Koronowo” niemieckie oddziały 50 Dywizji Piechoty pojawiły się dopiero po zmroku 2 września. Niemieckie natarcie wyszło o godz.21.30 głównie na pozycje II/22 pp i częściowo 2 kompanii ckm batalionu ON „Koronowo”. Główny atak wyszedł na stanowiska 5 kompanii strzelców w przesmyku jezior Słupowskiego i Wierzchcińskiego Dużego. O godz.22.00 dowódca II batalionu otrzymał od dowódcy 15 DP rozkaz odwrotu. Wraz z II/22 pp wycofała się część batalionu ON „Koronowo” (dowództwo i 2 kompania) przez Wtelno i most na Brdzie, w rejonie na północ od dworu Łącznica. Wszystkie oddziały pułku zbierały się w lesie Jagodno. 3 września o świcie zgrupowanie 22 pp zajęło stanowiska obronne w lesie Jagodno wzdłuż rzeki Struga. W odwodzie pułku wraz z resztkami III batalionu znalazł się batalion ON „Koronowo” stanął na postoju nieopodal leśniczówki Jagodno.
3 września batalion nie miał styczności bojowej z nieprzyjacielem. Zgodnie z rozkazem dowódcy 15 Dywizji Piechoty batalion podjął odwrót w nocy 3/4 września, marsz prowadzono wzdłuż linii kolejowej w kierunku wschodnich przedmieść Bydgoszczy i Kapuścisk Małych. Maszerowano w dwóch kolumnach: W kolumnie mjr. Allingera maszerowały batalion ON „Koronowo”, II/22 pp, pluton artylerii piechoty 22 pp. Straż przednią kolumny stanowiła 2 kompania ckm Batalionu ON „Koronowo”. 4 września o świcie kolumna mjr. Allingera w Kapuściskach Małych została ostrzelana przez niemieckich dywersantów z rejonu fabryki „Kabel”, po krótkiej walce z 2 kompanią dywersanci wycofali się. 4 września batalion organizował obronę w II rzucie zgrupowania 15 DP wraz z 22 pp.
11 września po stratach poniesionych 10 września w rejonie Nowego Młyna i Wieńca przez I batalion 22 pp, został on rozwiązany. W jego miejsce do 22 pp wszedł jako jego I batalion 22 pp, batalion ON „Koronowo”, który został uzupełniony zbiorczą 1 kompanią strzelców 22 pp. Od tej pory losy batalionu Obrony Narodowej „Koronowo” były tożsame z losami 22 pp.
Obsada personalna dowódca batalionu - mjr Antoni Krzesiński adiutant batalionu - por. rez. Józef Popa oficer łączności - ppor. rez. Stanisław Bierca dowódca plutonu moździerzy - ppor. rez. Bolesław Przybysz dowódca 1 kompanii ckm „Koronowo I” - kpt. Czesław Teofil Ciechoński dowódca 1 plutonu - ppor. rez. Walenty Kaczmarek dowódca 2 plutonu - ppor. rez. Kazimierz Śmierzchalski dowódca 3 plutonu - ppor. Nagórski (plut. pchor. Leon Banach) dowódca 4 plutonu - chor. Feliks Dąferek dowódca 2 kompanii ckm „Koronowo II” inna nazwa „Wierzchucin Królewski” - por. rez. Aleksy Sottek dowódca 1 plutonu - ppor. rez. Stanisław Wojtanowski dowódca 2 plutonu - ppor. rez. Edward Szymczak dowódca 3 plutonu - ppor. rez. Wiktor Góralewski dowódca 4 plutonu - ppor. rez. Maksymilian Matysik dowódca 3 kompanii ckm „Sępólno” - por. rez. Leon Ligocki Przypisy
Bibliografia
Koronowo, Batalion ON Kategoria:Polskie jednostki obrony narodowej utworzone w 1939 Koronowo, Batalion ON Kategoria:Historia Koronowa