Krakwa

Krakwa, kaczka krakwa (Mareca strepera) – gatunek średniego lub dużego wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje Eurazję i Amerykę Północną, zimą także Afrykę. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Występowanie Ptak ten zamieszkuje Eurazję i Amerykę Północną (podgatunek nominatywny). Przeloty w marcu – kwietniu i sierpniu – listopadzie. Zimuje w południowej i zachodniej Europie, północnej Afryce, środkowej i południowej Azji, w Ameryce Północnej na południe od zasięgu letniego aż po południowy Meksyk.

W Polsce nielicznie gniazduje. Liczniejsza na północy kraju. Pojedyncze osobniki w Polsce zimują.

Systematyka Takson ten często bywał umieszczany w rodzaju Anas, niekiedy wydzielano go do monotypowego rodzaju Chaulelasmus. Wyróżniono dwa podgatunki Mareca strepera; M. strepera strepera (Linnaeus, 1758) – krakwa, krakwa zwyczajna – północna, środkowa Eurazja i Ameryka Północna. M. strepera couesi (Streets, 1876) – krakwa pstrokata – takson wymarły, występował na wyspie Teraina (Kiribati). Odkryto go w 1874 roku i od tamtej pory nie był już obserwowany.

Morfologia 240px|mały|lewo|Para krakw w locie 240px|thumb|left|Samica z młodym Cechy gatunku Wyraźnie zaznaczony dymorfizm płciowy. Samiec nieco większy od samicy. W szacie godowej samiec ma głowę i szyję szarą, a dziób ciemnoszary. Pierś ciemna z ciemnymi plamkami, wierzch brązowy z drobnymi, jasnymi brzegami piór. Boki szare z delikatnym, brązowym prążkowaniem. Brzuch biały, na skrzydle trójkolorowe lusterko – szaro-czarno-białe obrzeżone od przodu brunatnym pasem. W szacie spoczynkowej podobny do samicy, ale zachowuje przy lusterku brunatną plamę. Samica brązowa z ciemniejszymi i jaśniejszymi plamkami, dziób z pomarańczowymi pasami wzdłuż boków. Lusterko ma białe, widoczne dobrze w locie, podobnie jak biały brzuch. Młode również przypominają samicę. W szacie spoczynkowej są podobne do krzyżówek, ale krakwy są mniejsze i mają smuklejsze ciało, a czoło z profilu jest bardziej pionowe. Samca można zidentyfikować po głębokim „e e e” i chrapliwych poświstywaniach. Samica kwacze podobnie jak krzyżówka. Wymiary średnie długość ciała 43–58 cmdługość skrzydła 22–28 cmrozpiętość skrzydeł 79–95 cmmasa ciała 500–1300 g (średnio 1000 g)

Ekologia Biotop Bogato zarośnięte, nizinne zbiorniki stojącej wody o rozległej toni wodnej jak jeziora i stawy. Najliczniejsza w pasie stepu i lasostepu. Na wszystkich kontynentach, gdzie występuje konsekwentnie unika obszarów górskich i północnych. Zachodnie populacje są osiadłe, ale koczujące. Pozostałe regularnie wędrują. Wiosną przylatuje parami. Gniazdo Na ziemi w pobliżu wody. Samica kryje gniazdo w pokrzywach, turzycach lub pod krzakami. Wygrzebuje płytki dołek w gruncie i wyścieła go suchymi roślinami, ale z większą starannością niż inne kaczki. W czasie wysiadywania jaj dokłada do wyściółki jeszcze sporo ciemnego puchu z jasnymi końcami, co pozwala na łatwe rozpoznanie gniazd krakw. Dorzucane piórka pokrywowe mają trójkątne plamy na końcach. thumb|lewo|240px|Jaja z kolekcji muzealnej Jaja W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając zazwyczaj 8–12 jaj w kwietniu – lipcu. Są mniejsze od jaj krzyżówek i z odcieniem różowawym i żółtawym. Okres lęgowy Jaja wysiadywane są przez okres 24–26 dni przez samicę. Pisklęta są zagniazdownikami, które wodzi wyłącznie samica. Po wykluciu prowadzi je nad wodę i otacza opieką aż do uzyskania przez młode zdolności do lotu (45–50. dzień życia). W puchu kaczęta po bokach mają większe plamy, a wokół oczu i uszu mniejsze niż u krzyżówek. Czasem wodzące samice łączą się w stada. Pisklęta usamodzielniają się po około 2 miesiącach. thumb|Krakwa Pożywienie Pokarm roślinny, głównie zielone części roślin wodnych, a w zimie nasiona. W czasie żerowania słychać dobrze, jak, ruszając dziobem, przeczesuje płytkie fragmenty akwenów, zasysając wodę przefiltrowuje przez rogowe blaszki na brzegu dzioba drobny pokarm.

Status zagrożenia i ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody krakwa nieprzerwanie od 1988 roku klasyfikowana jest jako gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). Szacuje się, że liczebność światowej populacji mieści się w przedziale 4 050 000 – 4 860 000 dorosłych osobników. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za stabilny.

W Polsce objęta ochroną gatunkową ścisłą, wymaga ochrony czynnejRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ().. Na Czerwonej liście ptaków Polski sklasyfikowana została jako gatunek najmniejszej troski (LC). W latach 2013–2018 liczebność krajowej populacji lęgowej szacowano na 3000–4000 par.

Zobacz też ptaki Polski

Uwagi

Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Kaczkowate Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Ptaki Ameryki Północnej Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1758 roku Kategoria:Awifauna Polski Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza