Ryszard Sergiusz Petela (ur. 17 sierpnia 1933 w Jarosławiu) – polski naukowiec, wykładowca akademicki, rektor Politechniki Śląskiej w latach 1981–1982.
Życiorys Do czasu wojny mieszkał we Lwowie, skąd przeniósł się do Krakowa, a następnie do Opola, gdzie w 1950 r. zdał maturę.
Studiował w latach 1950–1956 w Politechnice Śląskiej najpierw na Wydziale Mechanicznym, a później na Wydziale Mechaniczno-Energetycznym.
Po studiach pracował w Biprohucie (1955–1962) i równocześnie w Politechnice Śląskiej (1956–1984). Od roku 1971 do 1975 był zastępcą dyrektora Instytutu Techniki Cieplnej Politechniki Śląskiej. Stopień doktora nauk technicznych uzyskał w roku 1961, a habilitował się w roku 1966. Tytuł profesora nadzwyczajnego uzyskał w roku 1975. Jako stypendysta British Council odbył staż (1963/64) w Wielkiej Brytanii (Oksford, Cambridge, Sheffield i Leeds), w czasie którego prowadził badania dotyczące pracy habilitacyjnej. Przebywał też na stażu na Węgrzech (1970), w Kanadzie (Uniwersytet Calgary – 1975) i na Politechnice w Wiedniu (1984/85). Był promotorem 10 przewodów doktorskich. Był twórcą "szkoły spalania" w Politechnice Śląskiej (pionierskie opracowanie wykładów, stworzenie unikalnego laboratorium dydaktycznego, opracowanie kilku podręczników akademickich, opracowanie merytorycznych podstaw kierunku studiów dla filii w Dąbrowie Górniczej, koordynacja programów rządowych dotyczących spalania mieszanin węgla i oleju w latach 1976–1983).
W czasie powstawania Solidarności prof. Petela był jej doradcą w Politechnice Śląskiej. W czerwcu 1981 r. zgromadzenie elektorów wybrało go rektorem Politechniki Śląskiej. W styczniu 1982 w stanie wojennym został odwołany z funkcji rektora. W roku 1984 wyjechał do Kanady, gdzie pracował na Uniwersytecie w Calgary i wielu innych ośrodkach naukowych. Prowadził m.in. badania dotyczące wzbogacania węgla, wytwarzania mieszanin stało ciekłych, oszczędzania energii i ochrony środowiska. W Polsce był w różnym czasie konsultantem naukowym w wielu zakładach i instytucjach (m.in. Huta Batory, Instytut Metali Nieżelaznych, Energopomiar, Ministerstwo Przemysłu Chemicznego i Instytut Gazownictwa w Krakowie).
Był członkiem Komitetów PAN: Problemów Energetyki (1978–1984) Termodynamiki i Spalania (1977–1984).
Po roku 1984 jest członkiem American Association Society, New York Academy of Science oraz American Association Advancement of Science.
Jest autorem ok. 170 publikacji, 7 książek i monografii oraz 11 podręczników akademickich i 14 patentów. Był autorem ok. 90 prezentacji na konferencjach, w tym ok. 50 zagranicznych. Był zaangażowanym dydaktykiem (w latach 1981, 1982 laureat Złotej Kredy – nagrody dla najlepszego wykładowcy w Politechnice Śląskiej).
W AZS Gliwice grał w ligowej drużynie siatkówki, a w latach 1964–1966 był wiceprezesem klubu. Był radnym miejskim w Gliwicach w latach 1967–1976. Trzykrotnie otrzymał nagrody ministra i ok. 30 nagród rektora za badania naukowe.
Ordery i odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1977) Medal im. Stanisława Ochęduszki Odznaka „Zasłużonemu dla Politechniki Śląskiej” (1980)
Nagrody
Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki indywidualna stopnia I za osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1979)
Przypisy
Bibliografia Stulecie tradycji Instytutu Techniki Cieplnej – Józef Szymczyk, Andrzej Ziębik – Politechnika Śląska, Gliwice 2004, – Informacje o licencji
Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny, edycja 3 (redaktorzy Lubomir Mackiewicz, Anna Żołna), Warszawa 1993, s. 548.
Kategoria:Absolwenci Politechniki Śląskiej Kategoria:Członkowie Komitetu Problemów Energetyki PAN Kategoria:Członkowie Komitetu Termodynamiki i Spalania PAN Kategoria:Ludzie urodzeni w Jarosławiu (Polska) Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Kanadzie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Polonia w Kanadzie Kategoria:Radni Miejskich Rad Narodowych Kategoria:Rektorzy Politechniki Śląskiej Kategoria:Urodzeni w 1933