John Standish Surtees Prendergast Vereker, bardziej znany jako Lord Gort (ur. 10 lipca 1886 w Londynie, zm. 31 marca 1946 tamże) – brytyjski marszałek polny (Field Marshal), w latach 1937–1939 naczelny dowódca British Army.

Dzieciństwo i młodość John urodził się w starej angielsko-irlandzkiej arystokratycznej rodzinie w Londynie. Większą część swojej młodości spędził w hrabstwie Durham i na wyspie Wight. Uczęszczał do Malvern Link Preparatory School i Harrow School w Londynie. W 1902 odziedziczył po swoim ojcu Johnie Verekerze, tytuł wicehrabiego Gort.

Kariera wojskowa W 1904 wstąpił do Royal Military Academy w Woolwich. W lipcu 1905 rozpoczął służbę w elitarnym pułku piechoty Grenadier Guards. Gdy w maju 1910 zmarł król Edward VII, młody porucznik (Lieutenant) wicehrabia Gort dowodził podoficerami Grenadierów Gwardii niosącymi trumnę do katafalku. Za tę usługę otrzymał Królewski Order Wiktoriański. W tym samym roku Gort udał się do Kanady na polowanie na łosie. W trakcie polowania przypadkowo postrzelił śmiertelnie swojego indiańskiego przewodnika. Wywołało to wielki skandal wokół osoby Gorta.

22 lutego 1911 r. Lord Gort ożenił się Corinną Vereker. Mieli troje dzieci: Charlesa w 1912, Joscelyn w 1913 i Jacqueline w 1914. Rozwiedli się w 1925.

3 września 1913 został osobistym adiutantem generała w wojskowym dowództwie Dystryktu Londynu.

I wojna światowa Gdy wybuchła I wojna światowa został wysłany do Francji i wziął udział w walkach na froncie zachodnim. W sierpniu 1914 otrzymał awans na kapitana i służył jako oficer sztabowy. W czerwcu 1915 otrzymał brevet majora i został odznaczony Military Cross. Odznaczenie Distinguished Service Order otrzymał w czerwcu 1917, po raz drugi we wrześniu 1917, i po raz trzeci w styczniu 1919. W dniu 27 listopada 1918 otrzymał najwyższe odznaczenie za męstwo w obliczu wroga, Krzyż Wiktorii. Wyróżnienie to otrzymał za swoje czyny z dnia 27 września 1918 podczas bitwy o Canal du Nord. Zyskał wówczas pseudonim „Tiger” (pol. „Tygrys”) Gort.

Okres międzywojenny W listopadzie 1919 Gort otrzymał awans na majora. W 1919 przeszedł szkolenie oficerów sztabowych w Staff College w Camberley. W 1921 otrzymał brevet podpułkownika (Lieutenant colonel) i powrócił do Staff College, tym razem jako instruktor – pracował tak do maja 1923. W międzyczasie, od 1922 zaczął zajmować się żeglarstwem. Był członkiem Royal Yacht Squadron i w 1925 wziął udział w wyścigach Fastnet Race z wyspy Wight przez Irlandię do Plymouth. W 1924 poprawił podręcznik szkolenia piechoty. W kwietniu 1926 awansował na pułkownika. W styczniu 1927 pojechał do Szanghaju. Po powrocie w sierpniu do kraju, złożył szczegółowy raport z sytuacji w Chinach ogarniętych wojną z Kuomintangiem. W czerwcu 1928 został mianowany komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego. W latach 1930–1932 dowodził elitarną Brygadą Gwardii. W stopniu generała brygady (Brygadier) kierował szkoleniami żołnierzy w Indiach Brytyjskich. W 1932 przeszedł kurs pilotażu i zakupił samolot De Havilland DH.60 Moth. W listopadzie 1935 otrzymał awans na generała dywizji (Major General). W 1936 objął dowództwo nad Staff College w Camberley. W maju 1937 został mianowany kawalerem Orderu Łaźni. We wrześniu 1937 otrzymał awans na generała broni (Lieutenant General) i przeniesienie na stanowisko wojskowego sekretarza ministra wojny Lesliego Hore-Belishy. Gdy w grudniu 1937 Hore-Belisha przeprowadził czystkę wyższych oficerów armii, Gort otrzymał awans na generała (general) i został powołany do Rady Armii.

Naczelny dowódca British Army Od 6 grudnia 1937 do 3 września 1939 pełnił obowiązki naczelnego dowódcy British Army. Jako głównodowodzący armii Gort uznawał za swój priorytet rozbudowę sił lądowych oraz obronę Francji i Niderlandów. Rozumiał, że strategicznym interesem Imperium Brytyjskiego jest powstrzymanie ewentualnej niemieckiej ofensywy właśnie na tym terenie, ponieważ Francja nie była w stanie samodzielnie obronić się przed III Rzeszą. 1 stycznia 1938 został mianowany komandorem Orderu Łaźni. Po Anschlussie Austrii i zajęciu Kraju Sudetów, Gort przeprowadził dokładną analizę British Army i jej przygotowania do następnej wojny. Swój raport przedstawił 2 grudnia 1938. Zauważył w nim, że brytyjska armia nie posiada niezbędnych sił do obrony Francji. 21 grudnia zlecił swojemu sztabowi opracowanie planów obrony Francji, Holandii i Belgii. Uznał, że Wielka Brytania potrzebuje w tym celu kompletnie wyposażonych czterech regularnych dywizji piechoty i dwóch dywizji pancernych.

II wojna światowa 3 września 1939 Wielka Brytania przystąpiła do II wojny światowej. Gort objął dowództwo nad Brytyjskim Korpusem Ekspedycyjnym i 16 września przyjechał do Francji. Po dziwnej wojnie, 10 maja 1940 Niemcy rozpoczęli kampanię francuską. Niemieckie dywizje pancerne śmiałym manewrem przejścia przez góry Ardeny zaskoczyły aliantów. Ominęły w ten sposób fortyfikacje linii Maginota oraz belgijskie bunkry i umocnienia nad Mozą, wychodząc na tyły wojsk alianckich. Doprowadziło to do podjęcia decyzji o ewakuacji Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego z Dunkierki (operacja Dynamo). Wielu obarczyło Gorta winą za klęskę, mówiąc, że nie podjął właściwych decyzji i nie współpracował z Francuzami przy organizacji kontrataku na szeroką skalę. Jednak porażka Gorta była wynikiem polityki oszczędności brytyjskiego rządu, który nie wysłał do Francji wystarczająco dużych sił. 1 czerwca 1940 Gort przekazał dowództwo gen. Haroldowi Alexandrowi i powrócił do Anglii. 25 czerwca razem z Duff Cooperem udał się latającą łodzią do Rabatu w Maroku Francuskim. Podjęli oni próbę ewakuowania francuskich anty-nazistowskich ministrów do Wielkiej Brytanii. Misja ta zakończyła się jednak częściowym powodzeniem.

Po klęsce we Francji Gort otrzymał stanowisko inspektora szkolenia Gwardii Narodowej. Pełniąc te obowiązki wielokrotnie odwiedzał Irlandię, Orkady i Szetlandy. W latach 1941–1942 był gubernatorem Gibraltaru. Wbrew opinii rządu brytyjskiego podjął decyzję o rozbudowie lotniska w Gibraltarze. Później, gdy lotnisko okazało się niezwykle ważne, podziękowano mu za tę decyzję. W latach 1942–1944 był gubernatorem Malty. Za odwagę podczas oblężenia wyspy, mieszkańcy Malty nadali mu Honorowy Miecz. 20 czerwca 1943 otrzymał awans na marszałka polnego (Field Marshal). 29 września wraz z gen Dwightem Eisenhowerem i Haroldem Alexander odebrał w porcie Valletta kapitulację wojsk włoskich podpisaną przez Pietra Badoglio.

1 listopada 1944 objął urząd wysokiego komisarza Palestyny. W 1945 powołał na stanowisko szefa sprawiedliwości Palestyny i powierzył mu zadanie zbadania konfliktu izraelsko-arabskiego w Jerozolimie. Raport zalecił podzielenie miasta na odrębne dzielnice żydowskie i arabskie. 5 listopada 1945 Gort ustąpił ze stanowiska ze względu na zły stan zdrowia. Kilkanaście dni później zemdlał podczas spotkania z marszałkami Alanem Brooke i Bernardem Montgomery. Został następnie przewieziony do Londynu, gdzie rozpoznano raka.

Zmarł w 1946 w Londynie.

Awanse 40px|porucznik porucznik (Lieutenant) – 16.08.1905 40px|kapitan kapitan (Captain) – 29.08.1914 40px|major major (Major) – 14.11.1919 40px|podpułkownik podpułkownik (Lieutenant-Colonel) – 1921 (tymczasowo) 40px|pułkownik pułkownik (Colonel) – 27.04.1926 40px|generał brygady generał brygady (Brigadier) – 14.11.1932 40px|generał major generał major (Major-General) – 25.11.1935 40px|generał porucznik generał porucznik (Lieutenant-General) – 24.09.1937 40px|generał generał (General) – 06.12.1937 40px|marszałek polny marszałek polny (Field Marshal) – 01.01.1943

Odznaczenia Królewski Order Wiktoriański (1910) King George V Coronation Medal (1911) Military Cross (1915) Distinguished Service Order i Distinguished Service Order and Bar (1917) Krzyż Wiktorii (1918) Distinguished Service Order and Two Bars (1919) 1914–15 Star British War Medal (1919) Medal Zwycięstwa Order Imperium Brytyjskiego (1928) Krzyż Wielki Orderu Łaźni (1940) 1939–1945 Star Africa Star Defence Medal War Medal 1939–1945

Przypisy

Kategoria:Brytyjscy marszałkowie polni Kategoria:Gubernatorzy Gibraltaru Kategoria:Gubernatorzy generalni Malty Kategoria:Wysocy komisarze Palestyny Kategoria:Uczestnicy kampanii francuskiej 1940 Kategoria:Odznaczeni Gwiazdą 1914–15 Kategoria:Odznaczeni Gwiazdą Afryki Kategoria:Odznaczeni Gwiazdą za Wojnę 1939–45 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wiktorii Kategoria:Odznaczeni Medalem Koronacyjnym Króla Jerzego V Kategoria:Odznaczeni Medalem Obrony Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojennym Brytyjskim Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojny 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Łaźni Kategoria:Odznaczeni Orderem Wybitnej Służby Kategoria:Odznaczeni Królewskim Orderem Wiktoriańskim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojskowym (Wielka Brytania) Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Imperium brytyjskie) Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie Kategoria:Brytyjczycy pochodzenia holenderskiego Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Zmarli na choroby nowotworowe Kategoria:Zmarli w 1946