Mukti (dewanagari मुक्ति) – termin filozofii indyjskiej oznaczający wyzwolenie w doktrynach Upaniszad oraz wedanty.
Rozróżnić można następujące trzy rodzaje mukti: kramamukti – stopniowe wyzwolenie (po śmierci) na drodze dewajany (Badri) widehamukti – wyzwolenie uzyskiwane w chwili śmierci (Dźaimini) sadjomukti – wyzwolenie natychmiastowe będące następstwem poznania atmana jakiego dostępują dźiwanmuktinowie osiągający następnie widehakaiwalję w momencie śmierci (Śankara)
W nauczaniu współczesnego Śankarze wedantysty Mandanamiśry: mukti jest równoważna doświadczaniu oglądu brahmana zdobywa się ją przez połączenie właściwego czynu (karma) z wiedzą (dźńana) następuje po usunięciu niewiedzy (awidja) oddzieleniu
Zobacz też wimukti muktam – wolny moksza – wyzwolenie w njai, wajszeszice, mimamsie i wczesnej sankhji wimoksza kaiwalja – ostateczne wyzwolenie w jodze i sankhji apawarga nirwana – oświecenie w tradycji buddyzmu i dżinizmu dżina budda kaiwalin
Przypisy
Kategoria:Filozofia indyjska