thumb|Tablica upamiętniająca powstanie Nieprzetartego Szlaku (w górnym prawy rogu odznaka „NS”) thumb|Budynek dawnego Domu Wycieczkowego PTTK „Turbacz” w Rabce-Zdroju, gdzie powstał Nieprzetarty Szlak
Nieprzetarty Szlak – kryptonim działalności Związku Harcerstwa Polskiego wśród dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami.
Geneza Nieprzetartego Szlaku Teresa Harsdorf-Bromowiczowa w Sanatorium Dziecięcym na Bystrem w Zakopanem założyła pierwszą w Polsce drużynę Nieprzetarty Szlak w 1947 roku. Nieprzetarty Szlak powstał oficjalnie w marcu 1956 roku, w trakcie pierwszego kursu dla nauczycieli i wychowawców zakładów leczniczych, który odbył się w Domu Wycieczkowym PTTK „Turbacz” w Rabce-Zdroju, przy ul. Wąskiej 1. Kurs zorganizowała Główna Kwatera ZHP, Ministerstwo Zdrowia oraz Ministerstwo Oświaty. Od samego początku inspiratorem ruchu była Maria Łyczko – najpierw jako szef sztabu, a potem przez wiele lat kierownik Wydziału „Nieprzetartego Szlaku”. Pierwszy kurs w roku 1956 był początkiem eksperymentu, który przekształcił się w systematyczną i planową pracę drużyn harcerskich.
Geneza nazwy Nieprzetarty Szlak ...było to wtedy w Bieszczadach, Gorcach, Tatrach, zima już w listopadzie ośnieżyła stoki gór. W taki mroźny i śnieżny dzień marca 1956 r. wyruszyła ze schroniska na TurbaczuW gawędzie błędnie podawane jest schronisko PTTK na Turbaczu, w rzeczywistości chodziło o Dom Wycieczkowy PTTK „Turbacz” w Rabce-Zdroju grupa turystów kierując się w stronę Lubonia. Szlak był pokryty głębokim śniegiem, a droga do szczytu daleka. Po uciążliwej wędrówce zdobyli szczyt, nocą ruszając w drogę powrotną. Trudności piętrzyły się, noc była ciemna, szlak gdzieś się gubił w świerkach i zaroślach. Świateł Rabki nie było widać. Idący torowali sobie drogę w zaspach. Do schroniska wrócili wszyscy szczęśliwie, choć bardzo utrudzeni. Czekała na nich pełna niepokoju komendantka kursu druhna Maria Łyczko. Wspólny wysiłek, pokonywanie zmęczenia i wykonanie zadania scaliło bardzo grupę wychowawców, którzy właśnie w Rabce kończyli kurs instruktorów. Trudy wyprawy skojarzyły się kursantom z ciężką pracą, jaką wykonują codziennie torując dzieciom drogę do pełnowartościowego życia. Nazwa kursu narzuciła się sama – Nieprzetarty Szlak.
Zadania i cele Nieprzetartego Szlaku Główne zadania ruchu to: wypracowanie specyfiki pracy harcerskiej dla poszczególnych niepełnosprawności, adaptowanie ogólnozwiązkowego programu dla potrzeb drużyn pracujących w placówkach rewalidacyjnych i opiekuńczych, kształcenie kadry instruktorskiej.
Celami pracy w gromadzie/drużynie „NS” są: zwiększanie samodzielności członków, integracja członków ze środowiskiem lokalnym, przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu, pobudzanie zainteresowań członków, socjalizacja członków i zapobieganie patologiom poprzez proponowanie ciekawych form spędzania czasu wolnego, pedagogizacja środowiska rodzinnego członków, nauka poprzez zabawę, działanie i pracę, współodpowiedzialność za członków jednostki, wdrażanie członków na miarę ich możliwości do pracy, pomagania innym, indywidualizacja oddziaływań dostosowana do potrzeb i możliwości członków, wieloprofilowe wsparcie procesu rewalidacji zapobiegające pogłębianiu się istniejących dysfunkcji rozwojowych, współdziałanie z osobami pełnosprawnymi (edukacja włączająca).
Zakres działalności gromad/drużyn Nieprzetartego Szlaku Gromady/drużyny Nieprzetartego Szlaku skupiają osoby z: placówek leczniczych, zakładów dla niewidomych i niedowidzących, zakładów dla głuchych i niedosłyszących, zakładów i szkół specjalnych dla osób z niepełnosprawnością intelektualną, szpitali dla nerwowo i psychicznie chorych, sanatoriów, zakładów dla osób z niepełnosprawnościami ruchowymi, zakładów wychowawczych i poprawczych, kuratorskich ośrodków pracy z młodzieżą.
Zgodnie z aktualnymi przepisami, Nieprzetarty Szlak odnosi się do dzieci i młodzieży: niesłyszących i słabosłyszących, niewidomych i słabowidzących, z chorobami przewlekłymi, z niepełnosprawnością intelektualną, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym, z autyzmem, niedostosowanych społecznie, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, zagrożonych uzależnieniem lub z zaburzeniami zachowania.
Odznaką „NS” jest wschodzące słoneczko. Harcerze „NS” są pełnoprawnymi członkami Związku Harcerstwa Polskiego.
Zobacz też Maria Łyczko Władysława Matuszewska Wanda Tazbir
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Związek Harcerstwa Polskiego Kategoria:Organizacje działające na rzecz osób z niepełnosprawnością Kategoria:Historia harcerstwa