Tadeusz Hobler (ur. 16 maja 1899 w Samborze, zm. 19 marca 1975 w Gliwicach) – polski inżynier, nauczyciel akademicki.
Życiorys Urodził się w inteligenckiej rodzinie Tytusa, sędziego, i Marii z Peltzów. Brat Janiny (1902–1980), nauczycielki. Wychowywany w duchu patriotycznym, po zdaniu egzaminu dojrzałości we Lwowie w roku 1917 wstąpił do Legionów Polskich i z frontu włoskiego udało mu się przedostać do organizującej się we Włoszech armii polskiej, a z nią do Francji. Do Polski wrócił z armią gen. Hallera, w której walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Za okazane męstwo oraz zasługi poniesione w okresie walk o niepodległość został odznaczony dwoma Krzyżami Walecznych (jeden z okuciem), Odznaką Internowania (legionistów na Węgrzech) oraz Medalem Niepodległości.
W roku 1921 rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej, które ukończył w roku 1924 z wynikiem celującym. Rok po studiach objął kierownictwo biura konstrukcyjnego, którego celem była odbudowa i rozbudowa polskiego przemysłu azotowego. Do roku 1931 pracował nad projektem nowo budowanej fabryki (PFZA) w Mościcach, gdzie był twórcą nowych rozwiązań w zakresie instalacji kwasu azotowego, konwersji gazu wodnego i azotanu amonu, uzyskując z tej dziedziny patenty krajowe i zagraniczne.
Po uruchomieniu zakładu w Mościcach wyjechał do pracy w zakładach we Francji i Szwajcarii, gdzie pracował na stanowisku samodzielnego kierownika sekcji projektowo-konstrukcyjnej. Opracował tu oryginalną metodę produkcji kwasu azotowego pod ciśnieniem, nazywaną obecnie metodą HNH (Hydro-Nitro-Hobler). W roku 1938 powrócił do kraju i objął stanowisko dyrektora technicznego Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Mościcach.
W latach 1939–1941 przebywał we Lwowie i pracował na stanowisku docenta w Katedrze Teorii Maszyn Cieplnych Politechniki Lwowskiej. Wykładał termodynamikę techniczną i zasady ruchu ciepła w Oddziale Naftowym Wydziału Mechanicznego. Po wkroczeniu Niemców do Lwowa ukrywał się u rodziny na wsi. Opracował w tym czasie monografię pt. Metoda obliczeń urządzeń absorpcyjnych.
Po wojnie utworzył zakład konstrukcyjno-projektowy Główne Biuro Inwestycji i Odbudowy, którego głównym celem było przyczynienie się do odbudowy zniszczonego przemysłu chemicznego. W roku 1949 został profesorem nadzwyczajnym i objął kierownictwo Katedry Inżynierii Chemicznej na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej. Odtąd skupił się na dwóch podstawowych zagadnieniach: pierwszym z nich było stworzenie nowego kierunku studiów pod perspektywicznym tytułem Inżynierii Chemicznej i Procesowej, drugim zaś stworzenie silnego zaplecza badawczego dla tematyki podstawowej, jak i techniczno-przemysłowej z inżynierii i aparatury chemicznej.
W roku 1953 przeniósł się do utworzonego w Politechnice Śląskiej Wydziału Mechanicznego Energetycznego i w latach 1953–1965 był kierownikiem Katedry Inżynierii i Konstrukcji Aparatury Chemicznej, którą zorganizował. W roku 1954 został profesorem zwyczajnym i członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk. W roku 1958 Sekretariat Naukowy PAN powierzył mu organizację ośrodka badawczego inżynierii i konstrukcji aparatury chemicznej. W wyniku tego powstał w Gliwicach Zakład Inżynierii Chemicznej i Konstrukcji Aparatury Polskiej Akademii Nauk.
Podsumowaniem jego badań było opracowanie przez niego książki pt. Dyfuzyjny ruch masy i absorbery. Innym bardzo ważnym zagadnieniem opracowywanym przez prof. Hoblera i jego współpracowników był jednoczesny przepływ ciepła i dyfuzji substancji.
W roku 1966 został członkiem rzeczywistym PAN i przez kilka kadencji był członkiem jej prezydium. Jego dorobek naukowy obejmuje ponad 100 oryginalnych publikacji badawczych i 10 książek (Ruch ciepła i wymienniki oraz Dyfuzyjny ruch masy i absorbery wydano również w języku angielskim, rosyjskim i czeskim).
Był promotorem 25 prac doktorskich. Jego 11 wychowanków zostało profesorami. W roku 1968 Instytut Technologiczny w Leningradzie, a w roku 1969 Politechnika Śląska nadała mu doktorat honoris causa. Otrzymał dwukrotnie Nagrodę Państwową za zasługi na polu nauki.
Zmarł 19 marca 1975 r. w Gliwicach, pochowany na cmentarzu komunalnym Centralnym (sektor F1-1-18). mały|Grób prof. Tadeusza Hoblera na cmentarzu Centralnym w Gliwicach Ordery i odznaczenia
Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1959) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1954). Krzyż Walecznych (dwukrotnie, 1920) Złoty Krzyż Zasługi (1948) Medal Niepodległości (1933). Odznaka internowania „Rarańcza-Huszt” (1918) Odznaka 25-lecia Politechniki Śląskiej wraz z Dyplomem Uznania (1970)
Źródło:.
Upamiętnienie
Jedna z ulic w Gliwicach została nazwana imieniem Tadeusza Hoblera. Na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej umieszczono tablicę pamiątkową poświęconą prof. Tadeuszowi Hoblerowi.
Zobacz też Janusz Ciborowski Stanisław Bretsznajder
Przypisy
Bibliografia Stulecie tradycji Instytutu Techniki Cieplnej - Józef Szymczyk, Andrzej Ziębik - Politechnika Śląska, Gliwice 2004, - Informacje o licencji
Linki zewnętrzne Tadeusz Hobler – patenty w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Politechniki Lwowskiej Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Doktorzy honoris causa Politechniki Śląskiej Kategoria:Internowani na Węgrzech Kategoria:Ludzie urodzeni w Samborze Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Śląskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Gliwicach Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Polscy przedstawiciele technologii i inżynierii chemicznej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Zmarli w 1975 Kategoria:Żołnierze Armii Polskiej we Francji 1917–1919 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918