Herrerazaury (Herrerasauria) – infrarząd obejmujący jedne z najstarszych znanych dinozaurów. Nazwę dla kladu ukuł paleontolog Peter Galton w 1985 r, lecz dopiero Langer (2004)Langer, M. C. (2004) „Basal Saurischia.” Pp. 25–46 in Weishampel, D.B., Dodson, P., and Osmólska, H. (eds.). The Dinosauria, Second Edition. University of California Press, Berkeley, 861 pp. zaproponował dla niego definicję (wszystkie dinozaury mające bliższego wspólnego przodka z herrerazaurem niż liliensternem i plateozaurem). Sereno (2005)Sereno, P. C. 2005. Stem Archosauria – TaxonSearch [version 1.0, 2005 November 7]; Taxon Search – Herrerasauria. uważa tak definiowane Herrerasauria za młodszy synonim rodziny Herrerasauridae sensu Sereno, 1998P. C. Sereno (1998) „A rationale for phylogenetic definitions, with application to the higher-level taxonomy of Dinosauria.” Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Abhandlungen 210 (1):41-83..
Żyły w okresie triasu (ok. 228–225 mln lat temu) głównie na terenach współczesnej Ameryki Południowej (Brazylia, Argentyna); przedstawicielem grupy może być ponadto północnoamerykański czindezaur. Niedźwiedzki i współpracownicy (2014) opisali europejskiego przedstawiciela grupy na podstawie skamieniałości odkrytych w Polsce. Długość ciała 2–4 m, wysokość ok. 1 m, masa do 100 kg.
Pierwsze analizy kladystyczne sugerowały, że herrerazaury są bazalnymi dinozaurami nie należącymi ani do Saurischia ani do OrnithischiaGauthier, J. A. (1986) „Saurischian monophyly and the origin of birds.” In: Padian, K (ed.) The Origin of Birds and the Evolution of Flight Memoirs of the California Academy of Sciences 8:1-55.Brinkman, D. B. & Sues, H.-D. (1987) „A staurikosaurid dinosaur from the Upper Triassic Ischigualasto Formation of Argentina and the relationships of the Staurikosauridae.” Palaeontology 30(3):493-503.. Odkrycie nowych skamieniałości herrerazaura, w tym czaszki, w 1988 r. dało dodatkowy materiał do badań i porównań. Mimo to analizy kladystyczne z ostatnich lat dają różne rezultaty, a pozycja systematyczna herrerazaurów pozostaje przedmiotem sporów. Obecnie wśród naukowców najbardziej popularne są dwie koncepcje: według pierwszej herrerazaury są bazalnymi teropodami, nie należącymi do bardziej zaawansowanych ewolucyjnie neoteropodówSereno, P. C. (1999) „The evolution of dinosaurs.” Science 284:2137-2147.Rauhut, O. W. M. (2003) „The interrelationships and evolution of basal theropod dinosaurs.” Special Papers in Palaeontology 69:1-213., według drugiej – bazalnymi dinozaurami gadziomiednicznymi, nie należącymi do bardziej zaawansowanego ewolucyjnie kladu Eusaurischia, obejmującego teropody i zauropodomorfyLanger, M. C. & Benton, M. J. (2006) „Early dinosaurs: a phylogenetic study.” Journal of Systematic Palaeontology 4(4):309-358 DOI:10.1017/S1477201906001970.Ezcurra, M. D. (2006) „A review of the systematic position of the dinosauriform archosaur Eucoelophysis baldwini Sullivan & Lucas, 1999 from the Upper Triassic of New Mexico, USA.” Geodiversitas 28(4):649-684.. Według analizy Nesbitta (2011) Staurikosaurus i Herrerasaurus były bazalnymi teropodami; nie tworzyły one kladu, lecz były sukcesywnie bardziej odległymi grupami zewnętrznymi w stosunku do kladu obejmującego neoteropody i rodzaje Eoraptor oraz Tawa. Gdy jednak w analizie kladystycznej nie uwzględniano rodzaju Tawa, Staurikosaurus i Herrerasaurus znajdowały się w nierozwikłanej politomii z zauropodomorfami oraz z kladem obejmującym neoteropody i eoraptora.
Klasyfikacja herrerazaurów: Herrerasauria Rodzina: Staurikosauridae staurikozaur (Staurikosaurus) Rodzina: Herrerasauridae czindezaur (Chindesaurus) herrerazaur (Herrerasaurus) ?kaseozaur (Caseosaurus)
Przypisy