thumb|Centralne zawody lotnicze w Warszawie wrzesień 1931. Por. Apoloniusz Protassowicz składa raport płk. Januszowi de Beaurain thumb|Centralne zawody lotnicze w Warszawie wrzesień 1931. Uczestnicy uroczystości wręczenia nagród; płk Janusz de Beaurain siedzi 2. z lewej Janusz de Beaurain (ur. 25 grudnia 1893 w Warszawie, zm. 23 grudnia 1959 w Edynburgu) – generał brygady obserwator inżynier Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Karola i Zofii z Kosmowskich, urodzony 25 grudnia 1893 r. w Warszawie. W 1905 r. brał udział w strajku szkolnym. Ukończył studia na Politechnice Lwowskiej.
W okresie od sierpnia 1914 do 1916 służył w Legionach Polskich – w 1 pułku artylerii. W tym czasie brał udział m.in. w walkach pod Krzywopłotami, nad Nidą oraz Konarami. W wyniku dążeń do utworzenia w ramach Legionów eskadry lotniczej, w maju 1916 r. został odkomenderowany do austriackiej Oficerskiej Szkoły Lotniczej i po jej zakończeniu jako obserwator lotniczy – podporucznik lotnik został wysłany na front włoski – do 34 eskadry (Flik 34). Uczestniczy tam w bitwach pod Isonzą. Od maja do sierpnia 1917 r. ponownie służył w 1 pułku artylerii Legionów Polskich w Warszawie, gdzie został wysłany w celu organizowania lotnictwa w tworzącym się Wojsku Polskim. Po kryzysie przysięgowym działał w Polskiej Organizacji Wojskowej.
Podczas wojny polsko-ukraińskiej, w czasie obrony Lwowa, 2 listopada 1918 r. uczestniczył – w stopniu porucznika obserwatora – wraz z lotnikami Stefanem Bastyrem i Władysławem Toruniem w przejęciu z rąk austriackich lotniska Lewandówka we Lwowie. 3 listopada objął dowództwo nad organizującym się oddziałem lotniczym, który wkrótce nazwany został II bojową eskadrą lotniczą, przemianowaną 21 grudnia 1918 r. na 6 eskadrę wywiadowcząZdzisław Nicman, Gen. bryg. inż. Janusz de Beaurain (...). Według autorów Ku Czci Poległych Lotników Księga Pamiątkowa i Jerzego Pawlaka dowództwo nad oddziałem, a później 6 Eskadrą Wywiadowczą i Lwowską Grupą Lotniczą sprawował kpt. pil. Stefan Bastyr. Biorąc pod uwagę fakt, że Janusz de Beaurain został ranny 12 listopada 1918, nie mógł objąć dowództwa nad Lwowską Grupą Lotniczą. Tym samym informacja podana przez Tadeusza Kryska-Karskiego i Stanisława Żurakowskiego, a powtórzona przez Piotra Staweckiego jest błędna.. Wraz z pilotem Stefanem Bastyrem 5 listopada 1918 r. odbył pierwszy lot bojowy samolotu polskiego, połączony z bombardowaniem pozycji ukraińskich. 13 listopada 1918 r. podczas ataku lotniczego na Sokolniki został ciężko raniony w rękę pociskiem ekrazytowym. Łącznie podczas obrony Lwowa odbył 8 lotów. Za postawę podczas walki, 10 sierpnia 1922 otrzymał order „Virtuti Militari” V klasy, a w jednym z wniosków o odznaczenie czytamy:W kwietniu 1919 r., po wyjściu ze szpitala, powierzono mu stanowisko szefa sztabu Dowództwa Wojsk Lotniczych, a w maju tego roku stanowisko zastępcy Inspektora Wojsk LotniczychZdzisław Nicman, Gen. bryg. inż. Janusz de Beaurain (...). Według Tadeusza Kryska-Karskiego i Stanisława Żurakowskiego oraz Piotra Staweckiego, kapitan de Beaurain objął stanowisko zastępcy Inspektora Wojsk Technicznych.. W latach 1919–1920 był zastępcą szefa Departamentu Żeglugi Powietrznej Ministerstwa Spraw Wojskowych. Brał też udział w pracach Ligi Narodów nad rozbrojeniem. Słuchacz Wyższej Szkoły Lotniczej w Paryżu (École Supérieure d’Aéronautique) w latach 1920–1921. Po powrocie do kraju ponownie w Departamencie IV Żeglugi Powietrznej Ministerstwa Spraw Wojskowy. 31 lipca 1923 r. został przeniesiony do Centralnych Zakładów Lotniczych w Warszawie na stanowisko zastępcy kierownika zakładów. 1 marca 1925 r. został mianowany kierownikiem zakładów.
W latach 1928–1932 pracował w Instytucie Badań Technicznych Lotnictwa. W kwietniu 1929 r. mianowany został dowódcą 1 Grupy Lotniczej w Warszawie. W listopadzie 1935 r. został zastępcą dowódcy lotnictwa do spraw dowodzenia. W marcu 1939 r. wraz z generałem brygady Ludomiłem Rayskim został odwołany z zajmowanego stanowiska. Był Członkiem Rady Głównej LOPP.
W latach dwudziestych XX wieku należał do grona bliskich znajomych Witkacego. Znane są co najmniej dwa portrety J.dB. autorstwa Stanisława Ignacego Witkiewicza, ale powstało ich prawdopodobnie znacznie więcej. W korespondencji prywatnej Witkacy nazywał J.dB. „Boren”, „Borejko”, „Borę”. O relacji J.dB. z Witkacym, a także ze sobą w pierwszej połowie lat dwudziestych wspomina także Czajka, która określała go jako „Janusz Deborin”.
Po kampanii wrześniowej internowany w Rumunii w obozie w Băile HerculanePiotr Stawecki, Generałowie polscy w wojnie obronnej 1939 roku i ich dalsze losy wojenne: cz. 2, [w:] Przegląd Historyczno-Wojskowy 15 (66)/3 (249) 2014, s. 93–94.. Przedostał się do Francji. W okresie luty–czerwiec 1940 r. odbył staż w lotnictwie francuskim. Ewakuował się do Wielkiej Brytanii. 27 września 1940 r. razem z generałem Rayskim został przydzielony do Stacji Zbornej Oficerów Rothesay na wyspie Bute w SzkocjiKomenda Stacji Zbornej Oficerów Rothesay. Rozkazy dzienne 1940–1941, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. R.8, s. 64.. W styczniu 1942 r. został przeniesiony w stan nieczynny. 30 grudnia 1943 r. został powołany do czynnej służby, a 1 stycznia 1944 r. oddany do dyspozycji szefa Sztabu Naczelnego Wodza. Od 26 kwietnia 1947 r. do 25 kwietnia 1949 r. pełnił służbę w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia.
Po wojnie osiedlił się w Szkocji. Zmarł 23 grudnia 1959 r. w Edynburgu. Spoczywa na tamtejszym Cmentarzu Corstorphine Hill.
Był żonaty i miał syna Andrzeja (ur. 22 grudnia 1927).
Awanse chorąży – 15 grudnia 1915 podporucznik – 1 maja 1916 porucznik – 1917 kapitan – marzec 1919 podpułkownik – 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 pułkownik – 31 marca 1924 ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 3 lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych generał brygady – 19 marca 1937
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 2858 (10 sierpnia 1922) Krzyż Niepodległości (6 czerwca 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1922) Krzyż Walecznych czterokrotnie Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634f „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Polowa Odznaka Obserwatora nr 1 (11 listopada 1928) Złota Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia Komandor Orderu Lwa Białego (Czechosłowacja, 1928) Krzyż Komandorski Orderu Świętego Aleksandra (Bułgaria, 1936) włoska Odznaka ObserwatoraDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 21 marca 1928 r.
Przypisy
Bibliografia
Ku Czci Poległych Lotników Księga Pamiątkowa, praca zbiorowa pod redakcją mjr. dypl. pil. Mariana Romeyki, Wydawnictwo Komitetu Budowy Pomnika Poległych Lotników, nakład Lucjana Złotnickiego, Warszawa 1933.
Zdzisław Nicman: Gen. bryg. inż. Janusz de Beaurain (1893–1959). W setną rocznicę urodzin, Polska Zbrojna nr 1 z 1994. Zygmunt Korwin-Sokołowski: Jeszcze o gen. Januszu de Beaurain, Polska Zbrojna z 1994 (sprostowania i uzupełnienia do artykułu Zdzisława Nicmana).
Kategoria:Absolwenci Politechniki Lwowskiej Kategoria:Austro-węgierscy lotnicy wojskowi Kategoria:Członkowie Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Generałowie brygady Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Obserwatorzy 6 Eskadry Wywiadowczej Kategoria:Oficerowie lotnictwa II Rzeczypospolitej przeniesieni do korpusu generałów Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Polową Odznaką Obserwatora Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką Honorową Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie artylerii Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Oficerowie PSZ internowani na wyspie Bute Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Corstorphine Hill w Edynburgu Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Lwa Białego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Aleksandra Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Konarami 1915 Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Krzywopłotami 1914 Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Żołnierze Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego internowani w Băile Herculane Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1959