Wielki Książę Luksemburga (lub Wielka Księżna, , , ) jest głową państwa Luksemburga. Luksemburg jest jedynym na świecie suwerennym wielkim księstwem.
Luksemburg stał się wielkim księstwem w 1815 roku po zjednoczeniu z Holandią pod rządami dynastii Orańskiej-Nassau.
Konstytucja Luksemburga określa pozycję wielkiego księcia. Wielki książę jest głową państwa, symbolem jego jedności i gwarantem niepodległości narodowej. Sprawuje władzę wykonawczą zgodnie z konstytucją i ustawami kraju.
Artykuł 44 konstytucji stanowi, że Pałac Wielkiego Księcia w Luksemburgu i zamek Berg są zarezerwowane dla rezydencji wielkiego księcia.
Od 20 czerwca 2011 roku, na mocy dekretu wielkiego księcia Henryka, tytuł ten może również być dziedziczony przez kobiety, zgodnie z zasadami primogenitury absolutnej.
Od 3 października 2025 wielkim księciem Luksemburga jest Wilhelm V.
Galeria herbów wielkich książąt
Wielcy książęta Dynastia Orańska-Nassau Unia personalna z Holandią w latach 1815–1890
# Imię Lata życia Czas rządów Rodzice Urodzony Zmarł Od Do1 Wilhelm I 100px 24 sierpnia 1772Haga 12 grudnia 1843 Berlin 15 marca 1815 7 października 1840Abdykował Wilhelm V OrańskiWilhelmina Hohenzollern2 Wilhelm II 100px 6 grudnia 1792Haga 17 marca 1849Tilburg 7 października 1840 17 marca 1849 Wilhelm IWilhelmina Hohenzollern3 Wilhelm III 100px 19 lutego 1817Bruksela 23 listopada 1890Het Loo 17 marca 1849 23 listopada 1890 Wilhelm IIAnna Pawłowna Romanowa
Dynastia Nassau-Weilburg Na podstawie Paktu Rodziny Nassau (1783) tereny rodziny Nassau w obrębie Cesarstwa zostały zmuszone do przestrzegania prawa salickiego (kobiety nie mogły dziedziczyć tytułów). Kiedy zmarł Wilhelm III, jego następczynią została córka, Wilhelmina. Została ona królową Holandii, ale jako kobieta nie mogła zostać wielką księżną Luksemburga. Tron przeszedł więc na Adolfa, obalonego księcia Nassau, głowę rodziny Nassau-Weilburg.
# Imię Lata życia Czas rządów Rodzice Urodzony Zmarł Od Do4 Adolf 24 lipca 1817Wiesbaden-Biebrich 17 listopada 1905Lenggries 23 listopada 1890 17 listopada 1905 Wilhelm, książę NassauCharlotte Luise Friederike von Sachsen-Altenburg5 Wilhelm IV 100px 22 kwietnia 1852Wiesbaden 25 lutego 1912Colmar-Berg 17 listopada 1905 25 lutego 1912 AdolfAdelajda Maria Anhalt-Dessau6 Maria Adelajda 14 czerwca 1894Colmar-Berg 24 stycznia 1924Lenggries 25 lutego 1912 14 stycznia 1919Abdykowała Wilhelm IVMaria Anna Portugalska7 Szarlotta 100px 23 stycznia 1896Colmar-Berg 9 lipca 1985Fischbach 14 stycznia 1919 12 listopada 1964Abdykowała Wilhelm IVMaria Anna Portugalska
Dynastia Burbonów # Imię Lata życia Czas rządów Rodzice Urodzony Zmarł Od Do8 Jan 5 stycznia 1921Colmar-Berg 23 kwietnia 2019Luksemburg 12 listopada 1964 7 października 2000Abdykował Feliks Burbon-ParmeńskiSzarlotta9 Henryk tło|bezramki|133x133px 6 kwietnia 1955Berzdorf 7 października 2000 3 października 2025Abdykował JanJózefina Charlotta Koburg10Wilhelm V bezramki|150x150px11 listopada 1981Luksemburg3 października 2025HenrykMaria Teresa Mestre y Batista
Zobacz też Ustrój polityczny Luksemburga Władcy Luksemburga
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona monarchii luksemburskiej