Mark Gatiss (ur. 17 października 1966 w Sedgefield) – brytyjski aktor, komik, powieściopisarz, scenarzysta oraz producent filmowy i telewizyjny. Występował w serialach Liga dżentelmenów (1999–2017) i Sherlock (2010–2017), którego jest współautorem.
Życiorys Urodził się w Sedgefield w hrabstwie Durham w Anglii w rodzinie robotniczej jako syn Winifred Rose i Maurice’a Gatissa. Jego ojciec pracował jako inżynier w firmie górniczej. Dorastał ze starszym bratem. Od dziecka interesował się światem sztuki, oglądając programy telewizyjne, takie jak serial Doktor Who i czytając historię o Sherlocku Holmesie. Ta fascynacja fikcyjnymi postaciami skłoniła go w młodym wieku do aktorstwa i pisania. Uczęszczał do Woodham Comprehensive School w Newton Aycliffe. Studiował na wydziale teatralnym w Bretton Hall Drama College.
To właśnie członkostwo w grupie komików pod nazwą Liga Dżentelmenów przyniosło Gatissowi popularność. Początkowo ich działalność ograniczała się do estrady, potem stworzyli własny cykl radiowy, a następnie serial i film fabularny (ten ostatni pt. Apokalipsa według Ligi Dżentelmenów). Ponadto Gatiss jako script editor współpracował z Davidem Walliamsem i Mattem Lucasem przy pisaniu pierwszej serii Małej Brytanii.
Wielką pasją Gatissa jest serial Doktor Who. Jest autorem wielu dzieł opartych na motywach tej produkcji: czterech powieści, dwóch słuchowisk oraz siostrzanego serialu P.R.O.B.E. Pisywał także felietony do magazynów dla fanów serialu. Kiedy w roku 2005 BBC po wielu latach przerwy wznowiło produkcję Doctora Who, Gatiss spełnił marzenie swojego życia i napisał scenariusze do dwóch jego odcinków. W 2007 został ponownie zaproszony na plan, tym razem jako aktor grający gościnnie w jednym z epizodów. Był także narratorem serialu dokumentalnego na temat Doctora Who.
Wśród wielu innych produkcji filmowych i telewizyjnych z jego udziałem, w Polsce najbardziej znane jest Wszystko gra Woody’ego Allena i serial Sherlock produkowany przez BBC, którego Gatiss jest scenarzystą (wraz ze Stevenem Moffatem) i odtwórcą roli brata głównego bohatera. W 2014 roku pojawił się gościnnie w serialu produkcji HBO Gra o tron. Gatiss jest także autorem biografii reżysera Jamesa Whale’a oraz powieści Klub Wezuwiusza.
Po wyprodukowaniu czwartego sezonu serialu Sherlock pojawiły się wobec niego zarzuty o tzw. queerbaiting, czyli wprowadzanie aluzji sugerujących możliwość relacji homoseksualnych między bohaterami, które są następnie dementowane.
Wystąpił w czterech odcinkach serialu HBO Gra o tron (2014–2017) jako Tycho Nestoris.
Życie prywatne Gatiss jest ateistą. Jest osobą homoseksualną i zamieszkał wraz ze swym mężem Ianem Hallardem w Londynie. W 2010, 2011 i 2014 znalazł się w „The Independent” na niedzielnej różowej liście wpływowych gejów w Wielkiej Brytanii.
Filmografia Obsada aktorska Rok Tytuł Rola Uwagi1999–2000, 2002Liga dżentelmenówróżneserie 1-3także współtwórca i scenarzysta 2001SpacedAgentRandall & Hopkirk (Deceased)inspektor LargeDziewczyna na urodzinyPorter2003Bright Young Thingsagent nieruchomości 2004Sex Lives of the Potato MenJeremyCatterickPeterAgatha Christie: Panna MarpleRonald Hawesodcinek 1x02 Morderstwo na plebanii 2005Wszystko gragracz w ping-pongaThe Quatermass ExperimentJohn PattersonNighty NightGlenn BulbFunlandAmbrose ChapfelThe League of Gentlemen’s Apocalypseróżneon sam 2006Fear of FannyJohnnie CradockStarter for 10Bamber GascoigneO czym szumią wierzbyRatty 2007Doktor Whoprofesor Lazarusodcinek Eksperyment LazarusaJekyllRobert Louis Stevenson 2008Clonepułkownik BlackFree JimmyJakkiPsychovilleJason GriffinCrooked Housekuratortakże twórca i scenarzysta 2009Agatha Christie’s PoirotLeonard Boynton odcinek Appointment with Death 2010Worried About the BoyMalcolm MacLarenThe First Men in the Moonprofesor Cavortakże scenarzystaA History of Horroron samdokumentarnytakże scenarzysta2010–obecnieSherlockMycroft Holmesrównież współtwórcascenarzysta odcinków The Hounds of Baskerville oraz The Great Game 2011Doktor WhoGantokodcinek Ślub River SongThe Infinite Monkey Cageon samodcinek The Science of Christmas 2012Being Human (Być człowiekiem)Mr. SnowHorrible Histories Jako część Ligi Dżentelmenów 2014Gra o tronTycho Nestorisodcinek The Laws of Gods and Men2018Krzysiu, gdzie jesteś?Giles Winslow
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Brytyjscy aktorzy filmowi Kategoria:Brytyjscy aktorzy teatralni Kategoria:Brytyjscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Brytyjscy pisarze Kategoria:Brytyjscy scenarzyści Kategoria:Urodzeni w 1966 Kategoria:Laureaci nagrody Primetime Emmy