Rzęśniki (niem. RzesnikenGenWiki, 1938–1945 Försterei Nickelsberg) – osada leśna w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Orzysz.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego. Nazwa W dokumentach krzyżackich RescznikiWojciech Kętrzyński O ludności polskiej w Prusiech niegdyś krzyżackich... Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Lwów 1882, s. 481., ReßnickenOtto Barkowski Beiträge zur Siedlungs- und Ortsgeschichte des Hauptamtes Rhein.Altpreussische Forschungen, 11. Jahrgang 1934, H. 1, s. 212., RzeßnickenGrzegorz Białuński Osadnictwo regionu Wielkich Jezior Mazurskich od XIV do początku XVIII wieku - starostwo leckie (giżyckie) i ryńskie. Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego, Olsztyn, 1996, str. 131., później Rzesniken, RszesnickenStatistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen. Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg, 1857 s. 302.. Na mapie Districtus Reinensis (1663) Józefa Naronowicza-Narońskiego - RzeznikienJan Szeliga Rękopiśmienne mapy Prus Książęcych Józefa Naronowicza-Narońskiego z drugiej połowy XVII wieku. Biblioteka Narodowa, Warszawa, 1997, ilustracja nr 2.. W 1938 roku w miejsce nazwy Rzesniken wprowadzono nazwę Försterei Nickelsberg. Zarządzeniem Ministra Administracji Publicznej z 17 października 1949 roku o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości nadano nazwę RzeźnikiRozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 17 października 1949 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ().. Obecnie obowiązuje nazwa Rzęśniki. Historia Za początek osady młynarskiej, zwanej później Rzeźnikami, należy uznać powstanie młyna, na budowę którego wydano pozwolenie w przywileju Pianek (Pianken). Według rachunków krzyżackich z 1517 roku młyn ten określano jako młyn w Sumkach (Sumbken), tak samo jak w wykazie z 1539 roku. W spisie z 1540 roku użyto już nazwy Rzeßnicken, co świadczy, że wówczas w jego posiadaniu była już rodzina Rzeźników. W 1552 roku książę Albrecht sprzedał na prawie magdeburskim (odnowienie przywileju na 2 łany) 4 łany przy młynie oraz dwa ostrowy na jeziorze Orzysz braciom Janowi i Stańkowi Rzeźnikom (Jan i Stanck Resnicken). Młyn w Rzeźnikach obciążony był czynszem w wysokości 6 grzywien i 8 kur. Za 2 łany nadwyżki młynarze płacili 2 grzywny Freygeldu, a nadto oddawali korzec żyta i korzec pszenicy na zamek w Rynie oraz 2 tłuste gęsi na dwór w Orzyszu. Rzęśniki należały do rewiru w Grzegorzach i parafii w Orzyszu. W październiku 1656 roku Tatarzy uprowadzili w jasyr 5 kobiet z rzeźnickiego młyna. Według danych opublikowanych w 1823 roku w Rzeźnikach mieszkało 9 osóbDr. Leopold Krug, Alexander August Mützell Neues Topographisch-Statistisch-Geographisches Wörterbuch des Preussischen Staats. Vierter Band P-S. Karl August Kümmel, Halle, 1823, s. 195.. W 1857 roku nadal istniał w Rzeźnikach młyn wodny, którego właścicielem był Carl Migeod. W tym czasie majątek zamieszkiwały 34 osoby. Według danych opublikowanych w 1871 roku właścicielem majątku o powierzchni 1141 mórg zarządzał WeinbergerGeneral-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer. Fr. Calsow, Berlin, 1871, s. 632, 633. W 1879 roku właścicielem dóbr był Ferdinand Plath, majątek miał wielkość 291 hektarówHandbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche. I. Das Königreich Preussen. III. Lieferung. Die Provinz Ostpreussen Berlin, 1879, s. 204, 205. Zabytki Zabytki ujęte w gminnej ewidencji zabytków: Dawny cmentarz ewangelicki, założony w połowie XIX wiekuKarta zabytku. Najstarszy zachowany nagrobek: Gustav Nithack †1863. Na cmentarzu znajduje się kwatera wojenna z okresu I wojny światowej. Według zachowanych inskrypcji, to mogiła nieznanego żołnierza armii rosyjskiej †1914/15. Turystyka Przez Rzęśniki przebiegają trzy szlaki rowerowe: szlak wokół jeziora OrzyszR. W. Pawlicki, P. Sikorski, M. Wierzba Przewodnik po ścieżkach rowerowych, Ziemia Orzyska. AFW Mazury, Orzysz, 2004, str. 50.. szlak po "Szwajcarii Orzyskiej"R. W. Pawlicki, P. Sikorski, M. Wierzba Przewodnik po ścieżkach rowerowych, Ziemia Orzyska. AFW Mazury, Orzysz, 2004, str. 75.. szlak rodzinnyR. W. Pawlicki, P. Sikorski, M. Wierzba Przewodnik po ścieżkach rowerowych, Ziemia Orzyska. AFW Mazury, Orzysz, 2004, str. 112.. Tak zachwalał w okresie międzywojennym walory turystyczne okolic leśniczówki Rzeźniki Mieczysław Orłowicz: Mieczysław Orłowicz Ilustrowany Przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmji z 85 ilustracjami w tekście Książnica Polska Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych, Lwów, Warszawa 1923, s. 104. Bibliografia
Barkowski, Otto. Beiträge zur Siedlungs- und Ortsgeschichte des Hauptamtes Rhein.Altpreussische Forschunge. 11. Jahrgang, H. 1, s. 197–224, 1934. R. W. Pawlicki, P. Sikorski, M. Wierzba, Przewodnik po ścieżkach rowerowych, Ziemia Orzyska, Orzysz, 2004, str. 135,
Przypisy
Kategoria:Orzysz (gmina)