Edward Żółtowski herbu Ogończyk (ur. 18 marca 1775 w Mochowie pod Sierpcem, zm. 30 stycznia 1842 w Warszawie) – generał polski i francuski.
Życiorys thumb|160px|nominacja na generała brygady Drugiej dywizji Armii Francuskiej (napoleońskiej) z 3 marca 1814 roku, wystawiona przez Ministerstwo Wojny W 1792 wstąpił do artylerii I Rzeczypospolitej. Wziął udział w powstaniu kościuszkowskim. Od maja 1797 walczył w Legionach Polskich we Włoszech w stopniu porucznika artylerii pieszej. Awansowany na kapitana 3 batalionu piechoty. W szeregach legionów uczestniczył w kolejnych kampaniach 1797, 1798, 1799, 1800. Był kapitanem 1 regimentu piechoty polskiej.
W 1806 wraz z Wielką Armią przybył do kraju, mianowany został majorem w 3 pułku piechoty (wówczas 11 pułk piechoty), wraz z którym bił się pod Nidzicą i Dobrym Miastem. 2 marca 1807 mianowany dowódcą pułku w stopniu pułkownika.
W czasie wojny polsko-austriackiej poprowadził 3 pułk piechoty w bitwie pod Raszynem, prawdopodobnie wziął też udział w szturmie Sandomierza, której to twierdzy później bronił. Dowodząc dwoma lekkimi kompaniami 3 pułku uczestniczył w szturmie Zamościa. 11 grudnia 1811 awansowany do stopnia generała brygady. 3 marca 1812 objął dowództwo 1 brygady w 17 Dywizji gen. Jana Henryka Dąbrowskiego. Przeszedł cały szlak bojowy tej formacji w kampanii 1812.
Powrócił do Księstwa z misją objęcia dowództwa brygady w dywizji Izydora Krasińskiego w Kaliszu. W obliczu choroby generała dowodził całością tej formacji (ok. 7.000 ludzi) od 12 lutego 1813. Ze swoim zgrupowaniem przebił się do Lipska, gdzie 4 marca 1813 oddał dowództwo Janowi Henrykowi Dąbrowskiemu. Na czele piechoty dywizyjnej (2 i 4 pułk piechoty) odbył całą kampanię niemiecką. Został ranny w bitwie pod Lipskiem. 23 października odznaczony Krzyżem Legii Honorowej. 3 marca 1814 mianowany generałem brygady armii francuskiej. 5 maja otrzymał dymisję.
Służył w armii Królestwa Polskiego, mianowany dowódcą 1 Brygady 2 Dywizji Piechoty. W 1826 awansowany do stopnia generała dywizji i mianowany komendantem Twierdzy Zamość. W czasie powstania listopadowego organizował oddziały powstańcze w Lubelskiem.
Był członkiem loży wolnomularskiej Wolność OdzyskanaMarek Tarczyński, Generalicja powstania listopadowego, 1980, s. 63..
Żoną gen. Żółtowskiego była Kazimiera ze Skoraszewskich (ok. 1781–1829), córka Macieja i Rozalii z Otockich. Żółtowscy pobrali się w 1803 roku. Mieli córkę Magdalenę (Ninę) z Żółtowskich Łuszczewską.
Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Virtuti Militari (1808) Krzyż Kawalerski i Oficerski Orderu Legii Honorowej (oba w 1813) Krzyż Kawalerski Orderu Obojga Sycylii (1814)Tadeusz Jeziorowski: The Napoleonic Orders. Ordery Napoleońskie. Warszawa 2018, s. 147 Order Świętego Stanisława II klasy (1819)Stanisław Łoza, Kawalerowie orderu Św. Stanisława, w: Miesięcznik Heraldyczny, r. XI, nr 11, Warszawa 1932, s. 205. Znak Honorowy za 30 lat służby (1830)Przepisy o znaku honorowym niemniej Lista imienna generałów, oficerów wyższych i niższych oraz urzędnikow wojskowych, tak w służbie będących, jako też dymisjonowanych, znakiem honorowym ozdobionych w roku 1830, [b.n.s] Order Świętego Włodzimierza III klasy
Genealogia Edward Żółtowski był dziadkiem XIX wiecznej pisarki Jadwigi Łuszczewskiej, znanej pod pseudonimem Deotyma.
Zobacz też Armia Księstwa Warszawskiego Wojsko Polskie Królestwa Kongresowego Portret Kazimiery ze Skoraszewskich Żółtowskiej
Przypisy
Linki zewnętrzne Biografia Edwarda Żółtowskiego Genealogia Edwarda Żółtowskiego
Kategoria:Generałowie dywizji Wojska Królestwa Kongresowego Kategoria:Generałowie brygady Wojska Księstwa Warszawskiego Kategoria:Generałowie powstania listopadowego Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława II klasy (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Znakiem Honorowym (30 lat służby) Kategoria:Oficerowie Legionów Polskich 1797–1807 Kategoria:Oficerowie piechoty Wojska Księstwa Warszawskiego Kategoria:Polacy – generałowie armii francuskiej Kategoria:Polacy – oficerowie armii I. Cesarstwa Francuskiego Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Obojga Sycylii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Polscy wolnomularze Kategoria:Powstańcy kościuszkowscy Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Lipskiem 1813 (strona francuska) Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Raszynem 1809 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy inwazji na Rosję 1812 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1775 Kategoria:Wojskowi artylerii I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1842 Edward