thumb|Marzymięta grzebieniasta Marzymięta, elszolcja (Elsholtzia Willd.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Obejmuje 42 gatunki. Rośliny te występują w Azji – od Syberii po Kamczatkę i dalej na południe po Półwysep Indyjski, Sumatrę, Jawę i Celebes (w strefie międzyzwrotnikowej rosną w górach). Centrum zróżnicowania jest w Chinach, gdzie rosną 33 gatunki. Rośliny introdukowane z tego rodzaju występują także w Europie Wschodniej i Środkowej oraz w Ameryce Północnej. W Polsce rośnie jako gatunek introdukowany i zadomowiony marzymięta grzebieniasta E. ciliata.

Elsholtzia splendens jest bioindykatorem miedzi. Marzymięta grzebieniasta wykorzystywana jest jako warzywo, roślina ozdobna, a w Japonii stosowana była w przypadku dolegliwości związanych z kacem.

Morfologia Pokrój Rośliny zielne, półkrzewy i krzewy.

Kwiaty Wyrastające w nibyokółkach zebranych w szczytowej części pędu w gęsto skupionych lub przerywanych kłosach lub główkach, czasem w wiechach. Przysadki równowąskie, lancetowate, wachlarzowate do szerokojajowatych. Kielich zrosłodziałkowy, walcowaty lub dzwonkowaty, z 5 ząbkami równej długości lub dwoma dłuższymi. Korona biała, żółtawa lub różowa, dwuwargowa. Po zewnętrznej stronie owłosiona i gruczołowata, od wewnątrz owłosiona lub naga. U nasady zrośnięte płatki tworzą prostą lub lekko wygiętą rurkę nieco tylko dłuższą od kielicha. Rurka rozszerza się lejkowato z końcami płatków tworzących górną wargę wyprostowanymi (są one zrośnięte w całobrzegą lub wyciętą łatkę). Dolna warga jest rozpostarta, zwieńczona trzema całobrzegimi klapami, z których środkowa jest największa. Cztery pręciki w dwóch parach, z których górna jest dłuższa. Z reguły pręciki wystają z rurki korony, a ich nitki są nagie. Zalążnia jest naga. Szyjka słupka pojedyncza, z głęboko dwudzielnym znamieniem o szydlastych i zwykle równych ramionach.

Owoce Czterodzielne rozłupnie, rozpadające się na cztery jajowate lub owalne, nagie lub słabo owłosione rozłupki.

Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z plemienia Elsholtzieae z podrodziny Nepetoideae z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae).

Wykaz gatunków

Przypisy

Kategoria:Jasnotowate