Mustafa İsmet İnönü (ur. 24 września 1884 w Izmirze, zm. 25 grudnia 1973 w Ankarze) – turecki wojskowy w stopniu generała, polityk, premier i drugi (po śmierci Kemala Atatürka) prezydent Turcji.
Życiorys Był zawodowym żołnierzem, w 1908 uczestniczył w rewolucji młodotureckiej. W latach 1922–1924 był ministrem spraw zagranicznych. Od 1923 do 1924 i ponownie od 1925 do 1937 był premierem. Od 1938 do 1950 był prezydentem. W trakcie II wojny światowej prowadził politykę neutralności i równowagi: 19 października 1939 Turcja zawarła sojusz z Wielką Brytanią i Francją, lecz 18 czerwca 1941 podpisała układ o nieagresji z Niemcami. W 1943 nastąpiło ponowne zbliżenie z aliantami, a prezydent İnönü podczas II konferencji kairskiej spotkał się z Rooseveltem i Churchillem w Kairze w dniach 4–7 grudnia 1943, gdzie przywódcy obydwu mocarstw proponowali Turcji przystąpienie do wojny z Niemcami. Ostatecznie jednak Turcja wojnę Niemcom wypowiedziała dopiero 23 lutego 1945. Od 1946 był przewodniczącym Republikańskiej Partii Ludowej. W latach 1950–1960 był przywódcą opozycji. Od 1961 do 1965 był ponownie premierem.
W 1926 urodził mu się syn Erdal, który w latach 80. i 90. był przywódcą Socjaldemokratycznej Partii Ludowej (SHP), a następnie wicepremierem i ministrem spraw zagranicznych współczesnej Turcji.
Awanse podporucznik – 1 września 1903 porucznik – 2 stycznia 1905 kapitan – 26 września 1906 starszy kapitan – 25 września 1908 major – 26 kwietnia 1912 podpułkownik – 23 listopada 1914 pułkownik – 14 grudnia 1915 generał-major – 10 stycznia 1921 generał-porucznik – 31 sierpnia 1922 generał-pułkownik – 30 sierpnia 1926
Przypisy
Bibliografia İsmet İnönü F. Ahamad, The Turkish Experiment in Democracy 1950–1975, 1979 B. Lewis, The Emergence of Modern Turkey, 1961 K. H. Karpat, Turkey’s Politics; The Transition to a Multiparty System, Princeton (New Jersey), 1959 Alan Palmer, Kto jest kim w polityce. Świat od roku 1860, Wydawnictwo Magnum, Warszawa, 1998, przeł. Wiesław Horabik, Tadeusz Szafrański, s. 194–195 F. G. Weber, The Evasice Neutral, Columbus, Mo., 1979
Kategoria:Premierzy Turcji Kategoria:Prezydenci Turcji Kategoria:Tureccy generałowie Kategoria:Tureccy ministrowie spraw zagranicznych Kategoria:Urodzeni w 1884 Kategoria:Wojskowi Imperium Osmańskiego Kategoria:Zmarli w 1973 Kategoria:Ludzie urodzeni w Izmirze