Andrzej Wyglenda (ur. 4 maja 1941 w Rybniku) – polski żużlowiec, trener sportu żużlowego i polityk, poseł na Sejm PRL (1985–1989) z ramienia PZPR.
Życiorys Kariera sportowa Wychowanek Górnika Rybnik, żużlowego rzemiosła nauczał go Józef Wieczorek, a wspomagali go w tym Joachim Maj oraz Stanisław Tkocz. Licencję zdał w 1959.
Swój debiut zaliczył 24 kwietnia 1960 podczas spotkania Rybnika z Lesznem. Zdobył w tym spotkaniu jeden punkt. Karierę zawodniczą zakończył wypadek 2 maja 1976. Był to ćwierćfinał Złotego Kasku w Bydgoszczy, a sprawcą wypadku był zawodnik z Gdańska, Stanisław Kowalski. Andrzej Wyglenda doznał kompresyjnego złamania kręgosłupa. Pomimo długiej rehabilitacji komisja do spraw orzekania o zdolności sportowców do wyczynowego kontynuowania danej dyscypliny pod kierownictwem doktora Drozda wydała wyrok całkowitego zakazu uprawiania sportu przez Andrzeja Wyglendę.
Zdobywca 13 medali Drużynowych Mistrzostw Polski. Dziewięciu złotych (1962–1968, 1970, 1972), jednego srebrnego (1961) i trzech brązowych (1969, 1971, 1974).
Siedmiokrotny finalista i sześciokrotny medalista Drużynowych Mistrzostw Świata. Trzy razy zdobył złoto (1965–1966, 1969), raz srebro (1967) i dwa razy brąz (1968, 1971).
Sześciokrotny finalista Indywidualnych Mistrzostw Świata, najlepsze miejsce zajął w 1970 we Wrocławiu, gdzie był ósmy. Nieoficjalny Mistrz Europy z 1967, Mistrz świata par z Rybnika w 1971.
Jedenastokrotny finalista i siedmiokrotny medalista IMP – czterokrotnie złoty (1964, 1968–1969, 1973), dwukrotnie srebrny (1965, 1970) i jednokrotnie brązowy (1971). Dwukrotny brązowy medalista MPPK (1973, 1975).
Pięciokrotny medalista Złotego Kasku – złoty (1964) i czterokrotnie brązowy (1966–1967, 1969–1970). Triumfator Memoriału Alfreda Smoczyka w 1970. Pięciokrotny medalista Pucharu ROW – trzykrotnie złoty (1966, 1968, 1970) i dwukrotnie srebrny (w 1963 i 1964 z drużyną Górnika Rybnik). Dwukrotnie startował w Memoriale Raniszewskiego, raz zdobywając srebro w 1965.
Kariera trenerska Trener drużyny ROW Rybnik w latach 1978–1985. Zdobył z tym zespołem srebrny medal DMP w 1980. Miał swój wkład w kształtowaniu takich żużlowców jak: Jerzy Wilim, Piotr Pyszny, Grzegorz Szczepanik, Stanisław Kilian, Andrzej Węgrzyk, Jan Nowak, Krystian Fros, Mieszysław Kmieciak, Bronisław Klimowicz, Piotr Brachmański, Ryszard Szymański, Marian Gluecklich czy Antoni Skupień.
Działalność polityczna Jest pierwszym żużlowcem, który po zakończeniu kariery sportowej został wybrany do polskiego parlamentu. Mandat posła na Sejm IX kadencji sprawował od 13 października 1985 do 5 czerwca 1989.
Życie prywatne Uzyskał wykształcenie zasadnicze zawodowe, z zawodu ślusarz. Od 1959 pracował w Rybnickiej Fabryce Wyrobów Metalowych „Huta Silesia”, skąd w 1961 został przeniesiony do Kopalni Węgla Kamiennego „Dębieńsko”, gdzie był ślusarzem do 1971. Potem do 1974 pełnił tę samą funkcję w KWK „Zofiówka”, w latach 1974–1978 w Kopalni Węgla Kamiennego „Pniówek”, a w 1978 został zatrudniony w Kopalni Węgla Kamiennego „Jankowice”.
Ojciec Wojciecha Wyglendy, również żużlowca.
Osiągnięcia Indywidualne mistrzostwa świata na żużlu Sezon Miasto Ranga Miejsce Punkty 1964 Wrocław Göteborg Finał EuropejskiFinał światowy 612 104 1965 Slaný Londyn Finał EuropejskiFinał światowy 615 92 1966 Slaný Finał Kontynentalny 13 3 1967 Wrocław Londyn Finał EuropejskiFinał światowy 1 16px15 142 1968 Ufa Finał Kontynentalny 11 7 1969 Olching Londyn Finał EuropejskiFinał światowy 515 92 1970 Wrocław Finał światowy 8 7 1971 Gorzów Wielkopolski Półfinał Kontynentalny 10 7 1972 Bydgoszcz Półfinał Kontynentalny Nie wystąpił z powodu kłopotów zdrowotnych - 1973 Chorzów Finał światowy Rezerwowy 0 1975 Olching Półfinał Kontynentalny 16 0 Źródło
Drużynowe mistrzostwa świata na żużlu Sezon Miasto Ranga Miejsce Punkty 1964 Abensberg Finał światowy 4 8 (Cała drużyna 16) 1965 Kempten Finał światowy 116px 11 (Cała drużyna 38) 1966 Wrocław Finał światowy 116px 11 (Cała drużyna 41) 1967 Malmö Finał światowy 216px 9 (Cała drużyna 26) 1968 Londyn Finał światowy 316px 2 (Cała drużyna 19) 1969 Rybnik Finał światowy 116px 11 (Cała drużyna 31) 1970 Slaný Finał Kontynentalny 2 9 (Cała drużyna 29) 1971 Wrocław Finał światowy 316px 2(Rez.) (Cała drużyna 19) Źródło
Mistrzostwa świata par na żużlu Sezon Miasto Ranga Miejsce Punkty 1971 Rybnik Finał światowy 116px 15 (3,3,2x,2x,2x,3 tzw.Płatny Komplet)(Cała drużyna 30) Źródło
Drużynowe mistrzostwa Polski na żużlu – sezon zasadniczy Sezon Klub Miejsce Liga Średnia/bg Średnia/mc Pkt Bonusy Razem Komplety Biegi Mecze 1960 Górnik Rybnik 5 I Liga 0,759 2,000 18 4 22 - 29 9 1961 Górnik Rybnik 16px I Liga 1,512 3,923 51 14 65 1 - (1 pł.) 43 13 1962 Górnik Rybnik 16px I Liga 1,911 6,429 90 17 107 - 56 14 1963 Górnik Rybnik 16px I Liga 2,321 (9) 7,857 (20) 110 (16) 20 130 (5) 1 - (1 pł.) 56 14 1964 Górnik Rybnik 16px I Liga 2,600 (1) 10,182 (6) 112 (13) 5 117 (15) 6 (1) – (2 pł.) 45 11 1965 ROW Rybnik 16px I Liga 2,609 (4) 10,000 (7) 110 (13) 10 120 (12) 2 - (1 pł.) 46 11 1966 ROW Rybnik 16px I Liga 2,808 (1) 10,231 (4) 133 (6) 13 146 (1) 7 (1) – (5 pł.) 52 13 1967 ROW Rybnik 16px I Liga 2,700 9,900 99 9 108 3 - (2 pł.) 40 10 1968 ROW Rybnik 16px I Liga 2,362 9,214 129 8 137 4 - (2 pł.) 58 14 1969 ROW Rybnik 16px I Liga 2,610 10,929 153 1 154 3 59 14 1970 ROW Rybnik 16px I Liga 2,604 10,154 132 6 138 3 - (1 pł.) 53 13 1971 ROW Rybnik 16px I Liga 2,621 10,571 148 4 152 5 - (2 pł.) 58 14 1972 ROW Rybnik 16px I Liga 2,349 8,364 92 9 101 3 - (2 pł.) 43 11 1973 ROW Rybnik 4 I Liga 2,288 8,786 123 12 135 3 59 14 1974 ROW Rybnik 16px I Liga 2,273 8,545 94 6 100 2 - (1 pł.) 44 11 1975 ROW Rybnik 6 I Liga 2,129 8,036 112,5 11 123,5 1 - (1 pł.) 58 14 1976 ROW Rybnik 7 I Liga 2,700 12,000 24 3 27 - 10 2 W nawiasie miejsce w danej kategorii w danym sezonie (śr/b oraz śr/m – przy założeniu, że zawodnik odjechał minimum 50% spotkań w danym sezonie)
Podsumowanie wyników w najwyższej klasie rozgrywkowej w Polsce w sezonie zasadniczym: SezonyŚrednia/bgŚrednia/mcPktBonusyRazemKompletyBiegiMecze172,3278,5671730,51521882,544 - (21 płatnych)809202 Źródło
Indywidualne mistrzostwa Polski na żużlu 1963 – Rybnik – 7. miejsce – 9 pkt → wyniki 1964 – Rybnik – 1. miejsce 16px – 14 pkt → wyniki 1965 – Rybnik – 2. miejsce 16px – 14 pkt → wyniki 1966 – Rybnik – 6. miejsce – 9 pkt → wyniki 1967 – Rybnik – 6. miejsce – 8 pkt → wyniki 1968 – Rybnik – 1. miejsce 16px – 14 pkt → wyniki 1969 – Rybnik – 1. miejsce 16px – 14 + 3 pkt → wyniki 1970 – Gorzów Wielkopolski – 2. miejsce 16px – 12 pkt → wyniki 1971 – Rybnik – 3. miejsce 16px – 12 + 3 pkt → wyniki 1972 – Leszno – ćwierćfinał – 9 pkt (nie występuje w półfinale pomimo awansu) → wyniki 1973 – Rybnik – 1. miejsce 16px – 15 pkt → wyniki 1974 – Gorzów Wielkopolski – 14. miejsce – 2 pkt → wyniki 1975 – Lublin – 15. miejsce – 2 pkt → wyniki Źródło
Mistrzostwa Polski par klubowych na żużlu 1973 – 3. miejsce 16px → wyniki 1975 – Leszno – 3. miejsce 16px – 9 pkt (para 19 pkt) → wyniki
Turniej o Złoty Kask 1964 – 1. miejsce 16px – 65 pkt → wyniki 1965 – 5. miejsce – 62 pkt → wyniki 1966 – 3. miejsce 16px – 52 pkt → wyniki 1967 – 3. miejsce 16px – 61 pkt → wyniki 1968 – 5. miejsce – 55 pkt → wyniki 1969 – 3. miejsce 16px – 60 pkt → wyniki 1970 – 3. miejsce 16px – 68 pkt → wyniki 1971 – 9. miejsce – 40 pkt → wyniki 1973 – 10. miejsce – 51 pkt → wyniki 1975 – 7. miejsce – 48 pkt → wyniki
Memoriał Alfreda Smoczyka w Lesznie 1963 – 4. miejsce – 8 pkt → wyniki 1970 – 1. miejsce 16px – 15 pkt → wyniki 1974 – 6. miejsce – 11 pkt → wyniki 1975 – 12. miejsce – 5 pkt → wyniki
Puchar ROW 1961 – Rybnik – 8. miejsce – 5 pkt → wyniki 1962 – Rybnik – 11. miejsce – 2 pkt → wyniki 1963 – Rybnik – 2. miejsce 16px – 9 pkt → wyniki 1964 – Rybnik – 2. miejsce 16px – 2 pkt → wyniki 1966 – Rybnik – 1. miejsce 16px – 15 pkt → wyniki 1967 – Rybnik – 13. miejsce – 1 pkt → wyniki 1968 – Rybnik – 1. miejsce 16px – 14 + 3 pkt → wyniki 1969 – Rybnik – 15. miejsce – 3 pkt → wyniki 1970 – Rybnik – 1. miejsce 16px – 15 pkt → wyniki 1971 – Rybnik – 13. miejsce – 4 pkt → wyniki 1973 – Rybnik – 6. miejsce – 10 pkt → wyniki 1974 – Rybnik – 16. miejsce – 1 pkt → wyniki 1975 – Rybnik – 7. miejsce – 8 pkt → wyniki
Memoriał Zbigniewa Raniszewskiego 1965 – Bydgoszcz – 2. miejsce 16px – 14 pkt → wyniki 1970 – Bydgoszcz – 5. miejsce – 9 pkt → wyniki
Odznaczenia W 1980 otrzymał Srebrny Krzyż Zasługi.
Przypisy
Bibliografia Stefan Smołka: Siedemdziesiąt lat Andrzeja Wyglendy, sportowefakty.pl, 4 maja 2011 Przemysław Jany: Z kartek kalendarza: Andrzej Wyglenda, sportowefakty.pl, 4 maja 2013 Profil na stronie Biblioteki Sejmowej Profil na stronie speedway.com.pl
Kategoria:Polscy żużlowcy Kategoria:Żużlowcy ROW Rybnik Kategoria:Polscy trenerzy żużlowi Kategoria:Polscy ślusarze Kategoria:Działacze PZPR Kategoria:Posłowie z okręgu Rybnik (PRL) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Rybniku Kategoria:Urodzeni w 1941