thumb|Herb księstwa raciborskiego
Księstwo raciborskie w ramach Polski (1290–1327) Piastowie Księstwo powstaje w 1290 roku w wyniku podziału części księstwa opolsko-raciborskiego, którą w 1281/1282 otrzymują wspólnie Mieszko (po podziale otrzymuje Cieszyn i Oświęcim) i Przemysław (po podziale otrzymuje Racibórz) 1290–1306 – Przemysław (syn Władysława) (1281/2 wspólnie z bratem Mieszkiem w Cieszynie, Oświęcimiu i Raciborzu, od 1290 w wyniku podziału samodzielny książę raciborski, w 1292 złożył hołd lenny Wacławowi II) 1306–1327 – Leszek (syn, od 1327 lennik króla Czech, od 1334 także książę na w Koźlu) 1306–1308 – Mieszko cieszyński (regent)
Księstwo raciborskie w ramach Królestwa Czech (1327–1521) Piastowie 1327–1336 – Leszek od 1336 – Racibórz w rękach książąt opawskich z rodu Przemyślidów, a Koźle przejęte przez książąt bytomskich
Przemyślidzi Mikołaj I 1336–1365 (1318–1365 książę opawski) 1365–1380/2 – Jan I (Hanusz I) (1365–1377 książę opawski) (syn Mikołaja I, w wyniku podziału w 1365 w Raciborzu, Karniowie i Bruntalu, do 1375 roku w Pszczynie i Mikołowie (sprzedane książętom opolskim), 1378–1382 strata Żor (zastawione książętom cieszyńskim)) 1380/2–1424 – Jan II Żelazny (syn Jana I, w latach 1385–1392 zastawił Karniów książętom opolskim, do 1385 i od 1405/7 w Bruntalu, od 1396 roku w Pszczynie i Mikołowie.) 1385–1405/7 – Mikołaj IV (brat, Bruntal) 1424–1454 – Mikołaj V (syn Jana II Żelaznego, w wyniku podziału w 1437 roku w Karniowie, Bruntalu, Pszczynie, Rybniku i Wodzisławiu, w 1447 roku sprzedaż Bruntala) 1424–1456 – Wacław II (brat), w wyniku podziału w 1437 roku w Raciborzu. 1454–1483 – Jan IV (syn Mikołaja V, w wyniku podziału w Karniowie i Wodzisławiu, od 1474 roku utracił Karniów na rzecz Macieja Korwina) 1454–1473 – Wacław III (brat, w wyniku podziału w Rybniku, Pszczynie i Żorach, usunięty, zmarł w 1478 roku) 1456–1493 – Jan V (syn Wacława II, Racibórz, w latach 1473–1479 w Pszczynie, od 1483 roku w Wodzisławiu) 1493–1506 – Mikołaj VI (syn, książę raciborski razem z braćmi Janem i Walentynem) 1493–1506 – Jan VI (brat, książę raciborski razem z braćmi Mikołajem i Walentynem) 1493–1521 – Walentyn (brat, książę raciborski razem z braćmi Mikołajem i Janem, od 1506 roku samodzielnie)
Księstwo opolsko-raciborskie w ramach Królestwa Czech (1521–1742) Piastowie Jan V 1521–1532, Walenty zmarł i przekazał ziemie Janowi.
Hohenzollernowie Jerzy 1532–1543, Jan zmarł bezpotomnie i dał spadek Jerzemu. Jerzy Fryderyk I 1543–1552
Habsburgowie Ferdynand I 1552–1564 Maksymilian I 1564–1576 Rudolf II 1576–1597
Batory Zygmunt 1597 –1598
Habsburgowie Rudolf II 1598–1612 (ponownie) Maciej 1612–1619 Ferdynand II 1619–1622
Bethlen Gábor Bethlen 1622–1625
Habsburgowie Ferdynand II 1615–1622 (ponownie) Ferdynand III 1637–1645 1645 – księstwo przekazane w zastaw królowi polskiemu Władysławowi IV Wazie
Wazowie Władysław IV 1646–1648 (także król polski 1632–1648) Jan II Kazimierz 1648 (także król polski 1648–1668) Karol Ferdynand I 1648–1655 Jan II Kazimierz 1655 (ponownie, także król polski 1648–1668) Ludwika Maria 1655–1663
d’Enghienowie Juliusz I d’Enghien 1663
Wazowie Ludwika Maria 1663–1666, 1666 – księstwo zwrócone cesarzowi po wykupieniu zastawu.
Habsburgowie Leopold I 1666–1705 Józef I 1705–1711 Karol VI 1711–1740 Maria Teresa 1740–1742 1742 – pokój w Hubertusburgu kończący wojny śląskie przyznaje m.in. ziemie księstwa Prusom.
Księstwo raciborskie w ramach Królestwa Prus (1742–1871) Hohenzollernowie Fryderyk II Wielki 1742–1786 Fryderyk Wilhelm II 1786–1797 Fryderyk Wilhelm III 1797–1840 Fryderyk Wilhelm IV 1840–1861 Wilhelm I 1861–1871
Księstwo raciborskie w ramach zjednoczonych Niemiec (1871–1945) Hohenzollernowie Wilhelm I 1871–1880 1880 – cesarz Wilhelm I jako nagrodę przekazał księstwo Wiktorowi Maurycemu.
Von Ratiborowie Wiktor I Maurycy 1880–1893 (Tradycją stało się to, że najstarszy syn rodu otrzymywał imię Wiktor.) Wiktor II Amadeusz 1893–1923 Wiktor III August 1923–1945
Bibliografia A. Kuzio-Podrucki, Rodowód książąt Raciborza z rodów von Hessen i von Hohenlohe w: Opactwo cysterskie w Rudach na Górnym Śląsku, p. red. L. Kajzera, Katowice 2001. Zeszyty Raciborskie „Strzecha” nr 4 1983 N. Mika, S. Belastova Wspólne raciborsko-opawskie dziedzictwo podręcznik do edukacji regionalnej 2000
Kategoria:Władcy Śląska Kategoria:Historia Raciborza