Konklawe 2-20 czerwca 1667 – konklawe, które na następcę Aleksandra VII wybrało Klemensa IX. Było to jedno z krótszych konklawe w XVII wieku.
Śmierć Aleksandra VII Aleksander VII Chigi zmarł 22 maja 1667 roku w wieku 68 lat. Jego 12-letni pontyfikat upływał w dużej mierze pod znakiem konfliktu z Francją. Konflikt ten nie rozwijał się pomyślnie dla Kościoła i w 1664 papież został zmuszony do podpisania z królem Ludwikiem XIV traktatu w Pizie, w którym przyznał mu m.in. prawo nominacji biskupich. Król Francji był zdeterminowany by nie dopuścić po raz trzeci do wyboru wrogiego Francji papieża i zabiegi w tym kierunku podjął jeszcze przed śmiercią Aleksandra VII.
Lista uczestników W chwili śmierci Aleksandra VII Kolegium Kardynalskie liczyło 70 kardynałów, ale dwóch zmarło 5 czerwca, na początku sediswakancji. W konklawe wzięło udział 64:
Francesco Barberini (nominacja kardynalska 2 października 1623) – kardynał biskup Ostia e Velletri; komendatariusz kościoła prezbiterialnego S. Lorenzo in Damaso; dziekan Świętego Kolegium Kardynałów; wicekanclerz Świętego Kościoła Rzymskiego; sekretarz Świętej Kongregacji Rzymskiej i Powszechnej Inkwizycji; archiprezbiter bazyliki watykańskiej; prefekt Fabryki Świętego Piotra; prefekt Świętej Kongregacji Konsystorialnej Marzio Ginetti (19 stycznia 1626) – kardynał biskup Porto e Santa Rufina; subdziekan Świętego Kolegium Kardynałów; wikariusz generalny diecezji rzymskiej; prefekt Świętej Kongregacji ds. Biskupów i Zakonników; prefekt Świętej Kongregacji ds. Obrzędów; prefekt Świętej Kongregacji ds. Kościelnych Immunitetów; prefekt Świętej Kongregacji Indeksu; prefekt Świętej Kongregacji ds. Rezydencji Biskupów; prefekt Świętej Kongregacji ds. Reformy Statutów Kleru Rzymskiego Antonio Barberini OSIoHieros (30 sierpnia 1627) – kardynał biskup Palestriny; kamerling Świętego Kościoła Rzymskiego; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Łaski; prefekt Sygnatury ds. Brewe Apostolskich; prefekt Świętej Kongregacji Rozkrzewiania Wiary; arcybiskup Reims; archiprezbiter bazyliki liberiańskiej; komendatariusz opactw terytorialnych Tre Fontane, Subiaco i Nonantola; protektor Sabaudii Giovanni Battista Maria Pallotta (19 listopada 1629) – kardynał biskup Frascati Francesco Maria Brancaccio (28 listopada 1633) – kardynał biskup Sabiny; biskup Viterbo e Toscanella Ulderico Carpegna (28 listopada 1633) – kardynał biskup Albano; prefekt Świętej Kongregacji ds. Stanu Zakonnego Ernst Adalbert von Harrach (19 stycznia 1626) – kardynał prezbiter S. Prassede; protoprezbiter Świętego Kolegium Kardynałów; biskup Trydentu; administrator archidiecezji Praga i prymas Czech; protektor Austrii Stefano Durazzo (28 listopada 1633) – kardynał prezbiter S. Lorenzo in Lucina Giulio Gabrielli (16 grudnia 1641) – kardynał prezbiter S. Prisca; biskup Ascoli Piceno Virginio Orsini OSIoHieros (16 grudnia 1641) – kardynał prezbiter S. Maria degli Angeli; protektor Polski i Portugalii Cesare Facchinetti (13 lipca 1643) – kardynał prezbiter Ss. IV Coronati; biskup Spoleto Girolamo Grimaldi-Cavalleroni (13 lipca 1643) – kardynał prezbiter SS. Trinita al Monte Pincio; arcybiskup Aix-en-Provence Carlo Rossetti (13 lipca 1643) – kardynał prezbiter S. Silvestro in Capite; biskup Faenza Niccolò Albergati-Ludovisi (6 marca 1645) – kardynał prezbiter S. Maria in Trastevere; penitencjariusz większy Alderano Cibo (6 marca 1645) – kardynał prezbiter S. Pudenziana; biskup Jesi Federico Sforza (6 marca 1645) – kardynał prezbiter S. Pietro in Vincoli; archimandryta Messyny; komendatariusz opactwa terytorialnego S. Vincenzo al Volturno Benedetto Odescalchi (6 marca 1645) – kardynał prezbiter S. Onofrio Lorenzo Raggi (7 października 1647) – kardynał prezbiter Ss. Quirico e Giulitta Jean-François-Paul de Gondi de Retz (19 lutego 1652) – kardynał prezbiter S. Maria sopra Minerva Luigi Omodei (19 lutego 1652) – kardynał prezbiter S. Alessio Pietro Vito Ottoboni (19 lutego 1652) – kardynał prezbiter S. Marco; komendatariusz opactwa terytorialnego Vangadizza Marcello Santacroce (19 lutego 1652) – kardynał prezbiter S. Stefano al Monte Celio; biskup Tivoli Lorenzo Imperiali (19 lutego 1652) – kardynał prezbiter S. Crisogono Giberto Borromeo (19 lutego 1652) – kardynał prezbiter Ss. Giovanni e Paolo Giovanni Battista Spada (2 marca 1654) – kardynał prezbiter S. Marcello Francesco Albizzi (2 marca 1654) – kardynał prezbiter S. Maria in Via; kamerling Świętego Kolegium Kardynałów Ottavio Acquaviva d’Aragona (2 marca 1654) – kardynał prezbiter S. Cecilia Flavio Chigi (9 kwietnia 1657) – kardynał prezbiter S. Maria del Popolo; superintendent generalny Stolicy Apostolskiej; prefekt Świętej Konsulty; prefekt Świętej Kongregacji Dobrego Rządu; prefekt Świętej Kongregacji ds. Wód, Bagien Pontyjskich i Doliny Chiana; prefekt Świętej Kongregacji ds. Granic Państwa Kościelnego; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Sprawiedliwości; bibliotekarz Świętego Kościoła Rzymskiego; archiprezbiter bazyliki laterańskiej; prefekt Świętej Kongregacji ds. Ulg dla Poddanych; legat apostolski w Awinionie; gubernator Fermo i Tivoli Giulio Rospigliosi (9 kwietnia 1657) – kardynał prezbiter S. Sisto; sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej Girolamo Buonvisi (9 kwietnia 1657) – kardynał prezbiter S. Girolamo degli Schiavoni; arcybiskup Lukki Scipione Pannocchieschi d’Elci (9 kwietnia 1657) – kardynał prezbiter S. Sabina Girolamo Farnese (9 kwietnia 1657) – kardynał prezbiter S. Agnese fuori le mura; książę Latery Antonio Bichi (9 kwietnia 1657) – kardynał prezbiter S. Agostino; biskup Osimo Pietro Vidoni (5 kwietnia 1660) – kardynał prezbiter S. Callisto; biskup Lodi Gregorio Barbarigo (5 kwietnia 1660) – kardynał prezbiter S. Tommaso in Parione; biskup Padwy Girolamo Boncompagni (14 stycznia 1664) – kardynał prezbiter S. Marcellino e Pietro; arcybiskup Bolonii Carlo Bonelli (14 stycznia 1664) – kardynał prezbiter S. Anastasia Celio Piccolomini (14 stycznia 1664) – kardynał prezbiter S. Pietro in Montorio Carlo Carafa della Spina (14 stycznia 1664) – kardynał prezbiter S. Susanna; legat apostolski w Bolonii Alfonso Litta (14 stycznia 1664) – kardynał prezbiter S. Croce in Gerusalemme; arcybiskup Mediolanu Neri Corsini (14 stycznia 1664) – kardynał prezbiter Ss. Nereo ed Achilleo; legat apostolski w Ferrarze Giacomo Filippo Nini (14 stycznia 1664) – kardynał prezbiter S. Maria della Pace; proprefekt Pałacu Apostolskiego Paluzzo Paluzzi degli Albertoni (14 stycznia 1664) – kardynał prezbiter Ss. XII Apostoli; biskup Montefisacone e Corneto Cesare Maria Antonio Rasponi (14 stycznia 1664) – kardynał prezbiter S. Giovanni a Porta Latina; legat apostolski w Urbino Giannicolò Conti (14 stycznia 1664) – kardynał prezbiter S. Maria in Transpontina; biskup Ankony Giulio Spinola (15 lutego 1666) – kardynał prezbiter bez tytułu Carlo Roberti (15 lutego 1666) – kardynał prezbiter bez tytułu Innico Caracciolo (15 lutego 1666) – kardynał prezbiter bez tytułu; arcybiskup Neapolu Giovanni Delfino (7 marca 1667) – kardynał prezbiter bez tytułu; patriarcha Akwilei Rinaldo d’Este (16 grudnia 1641) – kardynał diakon S. Nicola in Carcere Tulliano; protodiakon Świętego Kolegium Kardynałów; komendatariusz opactwa terytorialnego Cluny; protektor Francji Giovanni Stefano Donghi (13 lipca 1643) – kardynał diakon S. Maria degli Angeli; biskup Ferrary Paolo Emilio Rondinini (13 lipca 1643) – kardynał diakon S. Maria in Cosmedin; biskup Asyżu Francesco Maidalchini (7 października 1647) – kardynał diakon S. Maria in Via Lata Friedrich von Hessen OSIoHieros (19 lutego 1652) – kardynał diakon S. Cesareo in Palatio; protektor Hiszpanii i Rzeszy Niemieckiej Carlo Barberini (23 czerwca 1653) – kardynał diakon S. Angelo in Pescheria; komendatariusz opactwa terytorialnego Farfa; prefekt Rzymu Carlo Pio di Savoia (2 marca 1654) – kardynał diakon S. Eustachio Carlo Gualterio (2 marca 1654) – kardynał diakon S. Pancrazio; arcybiskup Fermo Decio Azzolino (2 marca 1654) – kardynał diakon S. Adriano Odoardo Vecchiarelli (29 kwietnia 1658) – kardynał diakon Ss. Cosma e Damiano; biskup Rieti Giacomo Franzoni (29 kwietnia 1658) – kardynał diakon S. Maria in Aquiro; biskup Camerino Francesco Maria Mancini (5 kwietnia 1660) – kardynał diakon Ss. Vito e Modesto Angelo Celsi (14 stycznia 1664) – kardynał diakon S. Giorgio in Velabro; prefekt Świętej Kongregacji Soboru Trydenckiego Paolo Savelli (14 stycznia 1664) – kardynał diakon S. Maria della Scala Louis de Vendôme (7 marca 1667) – kardynał diakon bez tytułu
Wśród elektorów było 60 Włochów i po dwóch Francuzów i Niemców
16 elektorów otrzymało kapelusze kardynalskie jeszcze od Urbana VIII (1623–1644), 20 od Innocentego X (1644–1655), a pozostałych 28 od Aleksandra VII (1655–1667).
Nieobecni Sześciu kardynałów (dwóch Hiszpanów, trzech Włochów i Niemiec, wszyscy z nominacji Aleksandra VII) nie uczestniczyło w elekcji, z czego dwóch zmarło w trakcie sediswakancji: †Francesco Maria Sforza Pallavicino SJ (9 kwietnia 1657) – kardynał prezbiter S. Salvatore in Lauro (zmarł 5 czerwca 1667 w Rzymie, poza konklawe) †Volumnio Bandinelli (29 kwietnia 1658) – kardynał prezbiter Ss. Silvestro e Martino ai Monti (zmarł 5 czerwca 1667 w Rzymie, poza konklawe) Pascual de Aragón-Córdoba-Cardona y Fernández de Córdoba (5 kwietnia 1660) – kardynał prezbiter S. Balbina; arcybiskup Toledo i prymas Hiszpanii Vitaliano Visconti (15 lutego 1666) – kardynał prezbiter bez tytułu; tytularny arcybiskup Efezu Guidobald von Thun (7 marca 1667) – kardynał prezbiter bez tytułu; arcybiskup Salzburga i prymas Germanii; biskup Ratyzbony Luis Guillermo de Moncada Aragón Luna de Peralta y de la Cerda (7 marca 1667) – kardynał diakon bez tytułu
Frakcje w Kolegium Kardynałów W Kolegium Kardynalskim wyróżniano pięć frakcjiZob. Pastor, s. 317-318; oraz Vatican History. Źródła te podają nieznacznie różne dane co do liczebności frakcji.: „Chigianie” – czyli ugrupowanie nominatów papieża Aleksandra VII, dowodzone przez jego bratanka Flavio Chigi. Należeli do niego kardynałowie: Rospigliosi, Buonvisi, d’Elci, Farnese, Bichi, Vidoni, Barbarigo, Boncompagni, Bonelli, Piccolomini, Carafa della Spina, Litta, Corsini, Nini, Paluzzi, Rasponi, Conti, Spinola, Roberti, Caracciolo, Delfino, Vecchiarelli, Franzoni, Celsi i Savelli; „Barberinianie” – czyli partia nominatów Urbana VIII, na czele z jego bratankiem Francesco Barberini. Należeli do niej: Ginetti, Pallotta, Brancaccio, Carpegna, Durazzo, Gabrielli, Facchinetti, Rosetti, Donghi, Rondinini oraz Carlo Barberini, którego mianował wprawdzie Innocenty X, ale był bratankiem kardynała Francesco; „Lotny szwadron” – partia złożona z części nominatów Innocentego X, ale niezwiązana z żadnym z jego krewnych. Głosiła niezależność wyborów papieża od nacisków świeckich mocarstw. Tworzyli ją: Azzolini (lider), Gualtierio, Omodei, Imperiali, Borromeo, Ottoboni, Albizzi, Odescalchi, Santacroce, Albergati-Ludovisi, Cibo i Spada; nieformalną patronką tej grupy była królowa szwedzka Krystyna Waza Stronnictwo hiszpańskie – czyli polityczni reprezentanci Habsburgów w Kolegium Kardynalskim: Sforza (lider), Harrach, von Hessen-Darmstadt, Raggi, Pio di Savoia i Acquaviva; Stronnictwo francuskie – polityczni przedstawiciele i sojusznicy Francji pod przywództwem kardynała-protektora d’Este. Do grupy tej należeli Antonio Barberini, Orsini, Grimaldi, Retz, Maidalchini, Mancini i Vendôme.
Kandydaci na papieża