Joan Martha Van Ark (ur. 16 czerwca 1943 w Nowym Jorku) – amerykańska aktorka i reżyserka telewizyjna. Odtwórczyni roli Valene „Val” Ewing w operze mydlanej CBS Knots Landing (1979–1993).
Życiorys Wczesne lata Urodziła się w Nowym Jorku jako starsza córka i jedno z czworga dzieci Dorothy Jean Hemenway i Carrolla Van Arka, specjalisty od reklamy i publikacji. Dorastała w Boulder, w stanie Kolorado z młodszą siostrą Carol Kuykendall i dwoma braćmi – Dexterem J. i Markiem Clarkiem. Jej ociec (ur. w Holland, mieście w stanie Michigan) przyjął nazwisko od Joanny d’Arc, w przekonaniu, że pomoże mu to w zdobyciu sławy. Jej pradziadek ze strony ojca, Gradus, był imigrantem z Holandii. Po ukończeniu szkoły średniej, uczęszczała do Yale School of Drama w Nowym Jorku, gdzie przyznano jej stypendium.
Kariera W 1966 zadebiutowała na Broadwayu w roli Corie Bratter w przedstawieniu Neila Simona Przez park na bosaka. Wkrótce trafiła na mały ekran w telewizyjnych produkcjach NBC – serialu Wyścig dla twojego życia (Run for Your Life, 1967), seryjnym westernie Bonanza (1969) i operze mydlanej Dni naszego życia (Days of Our Lives, 1970). Po raz pierwszy wystąpiła na kinowym ekranie w horrorze Żaby (Frogs, 1972) u boku Sama Elliotta. W sitcomie CBS M*A*S*H (1973) wystąpiła jako porucznik Erica Johnson, a w serialu kryminalnym CBS Kojak (1977) pojawiła się w roli detektyw Josephine Long.
23 września 1978 do 3 maja 1991 gościła w operze mydlanej CBS Dallas w roli Valene Clements Ewing, żony Gary’ego Ewinga (Ted Shackelford), którą kontynuowała jako najlepsza przyjaciółka i sąsiadka Karen MacKenzie od 27 grudnia 1979 do 13 maja 1993 w spin-off Knots Landing, za którą dwukrotnie otrzymała nagrodę Soap Opera Digest (1986, 1989).
Karierę telewizyjną doskonale łączyła z karierą sceniczną, którą rozpoczęła od występu w komedii Moliera Skąpiec w Guthrie Theater w Minneapolis, w stanie Minnesota. Zagrała potem w sztuce Arthura Millera Śmierć komiwojażera w Guthrie. Za rolę w broadwayowskiej sztuce Moliera Szkoła żon zdobyła nominację do nagrody Tony Award. Rola w spektaklu Jeana Renoira Reguły gry (La règle du jeu) została uhonorowana nagrodą Theater World Award. Wystąpiła także na scenie off-Broadwayu w Listy miłosne (Love Letters), w nowojorskiej produkcji Edwarda Albee’a Trzy wysokie kobiety (Three Tall Women), teatrze w Los Angeles w sztuce Cyrano de Bergerac jako Roxanne z Richardem Chamberlainem w roli tytułowej, Pierścień wokół Księżyca (Ring Around the Moon) u boku Michaela Yorka, Kompania Kolejowa (Chemin de Fer) Benoît Duteurtre’a, Dom serc złamanych (Heartbreak House) George’a Bernarda Shawa i Jak wam się podoba Williama Szekspira, a za występ odebrała nagrodę krytyków w Los Angeles. Podczas Festiwalu Szekspirowskiego Gaj wystąpiła jako lady Makbet w sztuce Makbet, na Williamstown Theater Festival pojawiła się w spektaklach: Noc iguany (The Night of the Iguana) Tennessee Williamsa, Legenda Edypa (The Legend of Oedipus) i Mała nocna muzyka (A Little Night Music) Stephena Sondheima.
Życie prywatne W 1966 poślubiła dziennikarza NBC Johna Marshalla. Mają córkę Vanessę (ur. 19 października 1970).
Filmografia Filmy fabularne 1972: Żaby (Frogs) jako Karen Crockett 1977: Ostatni dinozaur (The Last Dinosaur) jako Frankie Bands 2000: Porwanie (Held for Ransom) jako Nancy Donavan 2001: UP, Michigan! jako Deborah Michaels 2003: Gra sieciowa (Net Games) jako dr Klein 2003: Producent lodowy (IceMaker) jako Isabella Hemingway 2007: Kanały (Channels) jako Megan Phillips 2007: Diamentowe zero (Diamond Zero) jako Hemingway Diamond
Filmy TV 1972: Sędzia i Jake Wyler (The Judge and Jake Wyler) jako Alicia Dodd 1972: Kapitan Newman (Captain Newman, M.D.) 1975: Ostatni Mohikanin (The Last of the Mohicans) jako Cora Munro (głos) 1975: Tożsamość (Shell Game) jako Shirley 1975: Reguły gry (The Rules of the Game) jako Silvia Gala 1976: Bioniczny chłopak (The Bionic Boy) jako Valerie Sheffield 1984: Glitter 1988: Moja pierwsza miłość (My First Love) jako Claire Thomas 1988: Kąt do spania przy Sunset Strip (Shakedown on the Sunset Strip) jako Brenda Allen 1990: Zawsze pamiętam, by kochać cię (Always Remember I Love You) jako Martha Mendham 1990: Przepis dla mordercy (Menu for murder) jako Julia Alberts 1992: Polowanie na mordercę (Terror on Track 9) jako Leslie Renner 1993: Szkodliwe intencje (In the Shadows, Someone's Watching) jako Cinnie Merritt 1993: Defekt krwi (Tainted Blood) jako pani Drew 1994: Moment prawdy: Oszustwo matki (Moment of Truth: A Mother’s Deception) jako Nora McGill 1995: Kiedy te ciemne ludzkie dzwonki (When the Dark Man Calls) jako Julianne Kaiser 1998: Kryzys w Białym Domu (Loyal Opposition: Terror in the White House) jako Wiceprezydent Lane 2000: Kto tak pięknie gra, Charlie Brown? (It's the Pied Piper, Charlie Brown) jako sekretarka 2002: Tornado stulecia (Tornado Warning) jako burmistrz McAnders
Seriale TV 1967: Wyścig dla twojego życia (Run for Your Life) Donna Hayward 1968: Peyton Place jako pielęgniarka Paula 1968: Ekipa wyrzutków (The Mod Squad) jako April Showers 1968: Felony Squad Lynne Thackeray 1969: FBI (The F.B.I.) jako Eleanor O’Keefe 1969: Gunsmoke jako Sarah Jean Stryker 1969: Strzelby Willa Sonnetta (The Guns of Will Sonnett) jako Laurie 1969: Bonanza jako Annie Laurie Adams 1970: Dni naszego życia (Days of Our Lives) jako Janie Whitney 1970: Hawaii Five-O jako Freda Cowan 1970: Dan August 1970: Matt Lincoln jako Katherine 1970: FBI (The F.B.I.) jako Cynthia Scott 1970: Cicha moc (The Silent Force) 1970: Miłość, amerykański styl (Love, American Style) 1971: Kanon (Cannon) jako Francine Dexter 1971: Nowi lekarze (The Bold Ones: The New Doctors) jako Evelyn Baker 1971: FBI (The F.B.I.) 1971-75: Centrum medyczne (Medical Center) jako Chris 1972: Nocna galeria Roda Serlinga (Night Gallery) jako Sondra Blanco 1972: Dziwna para (The Odd Couple) jako Trudy 1972-73: Temperatura podnosi się (Temperatures Rising) jako pielęgniarka Annie Carlisle 1973: Mannix jako Jennifer Crane 1973: M*A*S*H jako porucznik Erica Johnson 1974: Jim Rockford, prywatny badacz (The Rockford Files) jako Barbara Kelbaker/Florence Baker 1974: Cyrano (ABC Afterschool Specials) jako Roxane 1974: Kanon (Cannon) jako Anna 1974: Łowca (Manhunter) 1974: Kanon (Cannon) jako Nona 1974: Raymond Burr zaprasza (Ironside) jako Caroline 1974: Barnaby Jones jako Sheila Barner 1974: Wielka róża: Wielkie kłopoty (Big Rose: Double Trouble) jako Nina 1975: Jim Rockford, prywatny badacz (The Rockford Files) jako Susan Alexander 1975: Medyczna opowieść (Medical Story) jako Peggy Fowler 1975: Barbary Coast jako Eleanor 1975: Rhoda jako Marian Gerard 1976: Sześciomilionowo-dolarowy człowiek (The Milionów Dolarowy Six Million Dollar Man) 1976: Petrocelli jako Chris 1976: Joe Forrester 1977: Jim Rockford, prywatny badacz (The Rockford Files) jako Christina Marks 1977: Mamy siebie (We've Got Each Other) jako Dee Dee Baldwin 1977: Świadectwo dwóch mężczyzn (Testimony of Two Men) jako Jane Robson 1977: McMillan i jego żona (McMillan and Wife) jako Georgie 1977: Kojak jako detektyw Josephine Long 1978: Tarzan i super „Siódemaka” (Tarzan and the Super 7) – głos 1978: Zdumiewająca kobieta (Wonder Woman) jako Cassandra Loren 1978: Quark jako księżniczka Libido 1978: Quincy (Quincy M.E.) jako Bert Phillips 1978-91: Dallas jako Valene Ewing 1979: Kobieta-pająk (Spider-Woman) jako Jessica Drew 1979: Vega$ jako dr Haven Grant 1979: Statek miłości (The Love Boat) jako Kris 1979-92: Knots Landing jako Valene Ewing 1980: Statek miłości (The Love Boat) jako Mary Sue Huggins 1980: Thundarr Barbarzyńca (Thundarr the Barbarian) jako kapitan Corden (głos) 1981: Statek miłości (The Love Boat) jako pani Chandler 1981: Thundarr Barbarzyńca (Thundarr the Barbarian) jako Cinda, głos Crystal 1984: Statek miłości (The Love Boat) 1994: Chłopcy będą chłopcami (ABC Afterschool Specials) jako Susan Cooper 1996: Bajer z Bel-Air (The Fresh Prince of Bel-Air) jako Jewel Pemberton 1996: Klient (The Client) jako Gretchen Wainwright 1996: Dotyk anioła (Touched by an Angel) jako Kimberly 'Kim' Carpenter 1996: Santo Bugito jako Amelia 1997: Knots Landing (Knots Landing: Back to the Cul-de-Sac) jako Valene 'Val' Ewing 1998: Pomoc domowa (The Nanny) jako Margo Lange 2001: Życie do poprawki (Twice in a Lifetime) jako Camilla Bianco 2001: Nagi patrol (Son of the Beach) jako Ima Cummings 2004: Grim i zło (Grim & Evil) jako Wanda Psychiczna 2004–2005: Żar młodości (The Young and the Restless) jako Gloria Fisher
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykanie pochodzenia holenderskiego Kategoria:Amerykańskie aktorki dubbingowe Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie aktorki głosowe Kategoria:Amerykańskie aktorki telewizyjne Kategoria:Amerykańskie aktorki teatralne Kategoria:Amerykańscy reżyserzy telewizyjni Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku Kategoria:Urodzeni w 1943