thumb|Aralia elata thumb|Aralia californica Aralia, dzięgława (Aralia L.) – rodzaj roślin z rodziny araliowatych (Araliaceae). Zalicza się do niego co najmniej 73 gatunki. Występują one w Azji i w obu Amerykach. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w południowo-wschodniej Azji. W Chinach występuje 29 gatunków, z czego 17 to endemity tego kraju. Rośliny te rosną w lasach, często w lukach i na porębach, także w formacjach zaroślowych.
Aralia wysoka A. elata, rzadziej inne gatunki drzewiaste, uprawiane są jako rośliny ozdobne, cenione dla okazałych liści i obfitego kwitnienia późnym latem. Młode pędy aralii chińskiej A. chinensis i aralii sercowatej A. cordata są spożywane jako warzywo. Liczne gatunki wykorzystywane są także jako rośliny lecznicze.
Morfologia thumb|Owoce Aralia continentalis Pokrój W większości okazałe, kłączowe byliny, rzadziej krzewy, półkrzewy i niewysokie drzewa, osiągające do 14 m wysokości. Nieliczne gatunki to pnącza. Pędy aralii są grube, z szerokim, białym rdzeniem, nagie lub owłosione, bardzo często różne części roślin (pnie, pędy, osie liści i nerwy) pokryte są krótkimi kolcami. Liście Skrętoległe, u roślin drzewiastych zwykle skupione na końcach pędów. Przylistki zrośnięte z dolną częścią ogonków liściowych. Blaszki liściowe okazałe, do 100 cm długości, pojedynczo, podwójnie lub potrójnie pierzasto złożone. Oś liścia stawowata. Listków 3–20, całobrzegich, drobno piłkowanych, piłkowanych, karbowanych lub falistych na brzegu. Kwiaty Drobne, 5-krotne, obupłciowe lub rozdzielnopłciowe, zebrane w kwiatostany wyrastające na szczytach pędów lub bocznie, zazwyczaj złożone, wiechowate, baldachogroniaste lub baldachowate, składające się z pojedynczych baldaszków, główek, lub gron; rzadziej w kształcie pojedynczych baldachów. Szypułki kwiatowe członowane pod zalążnią. Krawędź kielicha z 5 ząbkami lub równa. Płatków korony 5, w pączku zachodzących na siebie, w dojrzałym kwiecie rozłożonych, białawych lub zielonkawych. Pręcików 5. Zalążnia dolna, tworzona przez 5(6) owocolistków, rzadziej tylko trzy. Szyjek słupka 5 czasem zrośniętych u podstawy. Owoce Kuliste, czasem 3–5-kątne (zwłaszcza po wyschnięciu) jagody (lub pestkowce podobne do jagód), zwykle czarne i niewielkie. Zawierające 2–5 nasion bocznie spłaszczonych.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z podrodziny Aralioideae, rodziny araliowatych (Araliaceae Juss.), rzędu selerowców (Apiales Lindl.), kladu astrowych w obrębie okrytonasiennych.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Araliowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza