Stephen Joshua Sondheim (ur. 22 marca 1930 w Nowym Jorku, zm. 26 listopada 2021 w Roxbury) – amerykański kompozytor musicali oraz autor tekstów piosenek pochodzenia żydowskiego.
Napisał teksty do kilku musicali innych kompozytorów (West Side Story, Gypsy, Do I Hear a Waltz?). Laureat nagrody Pulitzera za scenariusz do musicalu Niedziela w parku z George’em, odznaczony Medalem WolnościThe White House – President Obama Names Recipients of the Presidential Medal of Freedom [dostęp 2015-11-28]. i National Medal of Arts.
Życiorys Syn Herberta i pochodzącej z ortodoksyjnej judaistycznej rodziny Janet „Foxy” Sondheim, dorastał w Upper West Side na Manhattanie, a potem na farmie w stanie Pensylwania, gdzie uczęszczał do szkoły średniej George School w Newtown. W 1950 ukończył Williams College w Williamstown i podjął pracę jako asystent scenarzysty sitcomu fantasy CBS Cyliner (Topper, 1953–1954).
Był uczniem Oscara Hammersteina II. Karierę zaczynał jako autor tekstów piosenek m.in. do West Side Story i Gypsy. W 1962 rozpoczął samodzielną karierę musicalem Funny Thing Happened on the Way to the Forum. Kolejny, Anyone Can Whistle z 1964, zakończył się porażką – miał 9 przedstawień. Od musicalu A Little Night Music rozpoczęła się jego współpraca z Haroldem Prince’em.
W 1976 zdobył nagrodę Grammy w kategorii piosenka roku za Send in the Clowns wykonaną przez Judy Collins. Został sześciokrotnie uhonorowany nagrodą Tony za musicale: Company (1971), Follies (1972), A Little Night Music (1973), Sweeney Todd (1979), Into the Woods (1988) i Passion (1994). W 1991 odebrał nagrodę Oscara za najlepszą piosenkę „Sooner or Later” (wykonanie: Madonna) do filmu Dick Tracy (1990), a także z płyty I’m Breathless.
Życie prywatne Był członkiem stowarzyszenia Phi Beta Kappa. Sondheim został opisany jako introwertyczny i samotny. W wywiadzie dla Franka Richa powiedział: „Uczucie outsidera – kogoś, kogo ludzie chcą zarówno pocałować, jak i zabić – pojawiło się dość wcześnie w moim życiu”. Nie ujawnił się jako gej, dopóki nie skończył 40 lat. Przez osiem lat w latach 90. mieszkał z dramaturgiem Peterem Jonesem. W 2017 poślubił Jeffreya Scotta Romleya. Mieszkali na Manhattanie i Roxbury w Connecticut.
Zmarł 26 listopada 2021 w swoim domu w Roxbury w stanie Connecticut w wieku 91 lat. Przyczyna śmierci nie została ujawniona publicznie.
Najważniejsze prace Poza miejscami, gdzie zostało napisane co innego, muzyka i teksty piosenek są autorstwa Stephena Sondheima. Saturday Night (1954, wyprodukowany w 1997): Scenariusz – Julius i Philip Epstein West Side Story (1957): Muzyka – Leonard Bernstein, scenariusz – Arthur Laurents, reżyseria – Jerome Robbins Gypsy (1959): Muzyka – Jule Styne, scenariusz – Arthur Laurents, reżyseria – Jerome Robbins A Funny Thing Happened on the Way to the Forum (1962): scenariusz – Burt Shevelove i Larry Gelbart, reżyseria – George Abbott Anyone Can Whistle (1964): scenariusz i reżyseria – Arthur Laurents Do I Hear a Waltz? (1965): Muzyka – Richard Rodgers, scenariusz – Arthur Laurents, reżyseria – John Dexter Company (1970): scenariusz – George Furth, reżyseria – Hal Prince Follies (1971): scenariusz – James Goldman, reżyseria – Hal Prince A Little Night Music (1973): scenariusz – Hugh Wheeler, reżyseria – Hal Prince The Frogs (1974): scenariusz – Burt Shevelove (scenariusz wersji z 2004 roku – Nathan Lane) Pacific Overtures (1976): scenariusz – John Weidman, reżyseria – Hal Prince Sweeney Todd (1979): scenariusz – Hugh Wheeler, reżyseria – Hal Prince Merrily We Roll Along (1981): scenariusz – George Furth, reżyseria – Hal Prince Sunday in the Park with George (1984): scenariusz i reżyseria – James Lapine Into the Woods (1987): scenariusz i reżyseria – James Lapine Assassins (1990): scenariusz – John Weidman, reżyseria – Jerry Zaks Passion (1994): scenariusz i reżyseria – James Lapine Bounce (2003): scenariusz – John Weidman, reżyseria – Hal Prince; tytuł zmieniony na Road Show Road Show (2008): scenariusz – John Weidman, reżyseria – John Doyle (wcześniej pod tytułami: Bounce, Wise Guys oraz Gold!)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Laureaci Kennedy Center Honors Kategoria:Laureaci Nagrody Grammy Kategoria:Laureaci nagrody Laurence’a Oliviera Kategoria:Laureaci nagrody Tony Kategoria:Laureaci Oscara za najlepszą piosenkę oryginalną Kategoria:Laureaci Praemium Imperiale Kategoria:Odznaczeni Prezydenckim Medalem Wolności Kategoria:Odznaczeni National Medal of Arts Kategoria:Zdobywcy Nagrody Pulitzera Kategoria:Amerykanie pochodzenia żydowskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2021