thumb|Atari 400, 1979 thumb|Sinclair ZX80, 1980 thumb|Commodore VIC-20, 1980 thumb|ZX81, 1981 thumb|Sinclair ZX Spectrum, 1982 thumb|Commodore 64 (1982) następca modelu VIC-20, początkowo był sprzedawany w cenie 595 dolarów thumb|Atari 800XL, 1983 thumb|Amstrad CPC 464, 1984 thumb|Daewoo CPC-300E standardu MSX2, 1985 thumb|Atari 520ST, 1985 Komputer domowy (ang. home computer, w skrócie HC) – mikrokomputer przewidziany do zastosowań domowych (gry komputerowe, multimedia, rozrywka), zazwyczaj o uproszczonej konstrukcji w stosunku do typowego komputera osobistego, ale z dobrymi możliwościami multimedialnymi.
Wczesne komputery osobiste, takie jak IBM PC z 1981 roku, rzadko były używane w zastosowaniach domowych – ich cena była wysoka, a możliwości graficzne i dźwiękowe niewystarczające. Specjalne domowe modele komputerów PC, np. IBM PCjr (1984), też nie zdobyły wtedy dużej popularności.
Ogromną popularność w tych zastosowaniach zdobyły natomiast w latach 80. i wczesnych 90. XX wieku, tanie uproszczone mikrokomputery zwane komputerami domowymi.
Typowe ich cechy to: mikroprocesor niższej klasy niż w typowych ówczesnych komputerach osobistych uboższa pamięć masowa: w komputerach 8-bitowych zwykle brak pamięci dyskowej w standardowej konfiguracji, zamiast niej stosowano magnetofon kasetowy lub cartridge; w komputerach nowszych generacji była już wbudowana stacja dyskietek, ale w standardowej konfiguracji wciąż brakowało dysku twardego klawiatura zintegrowana w jednej obudowie z jednostką centralną możliwość podłączenia takiego komputera do zwykłego telewizora zamiast do specjalnego monitora dobre, jak na swoje czasy, możliwości graficzne, zwykle układ grafiki sprzętowo realizował pewne funkcje wykorzystywane w grach 2D, takie jak sprite'y, co pozwalało na płynne działanie takich gier pomimo słabego CPU dobre, jak na swoje czasy, możliwości dźwiękowe ograniczone możliwości rozbudowy.
Można wyróżnić trzy generacje komputerów domowych: komputery 8-bitowe – najpopularniejsze w latach 80., oparte na procesorach z serii MOS 6502 albo Zilog Z80. W Polsce najpopularniejszymi komputerami tej generacji były ZX Spectrum, Commodore 64 i rodzina 8-bitowych Atari. komputery 16/32-bitowe – popularne pod koniec lat 80. i na początku 90., oparte na procesorach MC68000. Typowe komputery tej generacji to Amiga 500 i Atari ST. komputery 32-bitowe – popularne we wczesnych latach 90., oparte na procesorach MC68020 albo MC68030. Typowe komputery tej generacji to Amiga 1200 i Atari Falcon.
Niektóre komputery domowe były produkowane także w specjalnych wersjach sprzedawanych jako konsole gier wideo, np. Atari XE Game System oraz Amiga CD32. Konsole takie, po wyposażeniu w odpowiednie akcesoria (np. klawiatura), stawały się normalnymi komputerami domowymi.
Otwartość architektury komputerów osobistych IBM PC doprowadziła do ostrej konkurencji na tym rynku, co zaowocowało szybkim rozwojem technologicznym (m.in. rozszerzenia multimedialne) i spadkiem cen. W tej sytuacji komputery klasy PC stopniowo opanowywały także rynek komputerów domowych, wypierając z niego dedykowane maszyny. Końcowym stadium tego procesu było upowszechnienie się w PC procesorów klasy 80486 (wprowadzonym w roku 1989), które były wystarczająco szybkie dla gier 3D takich jak Doom (1993), podczas gdy tanie procesory stosowane w komputerach domowych były do takich gier zbyt wolne, a także wprowadzenie w PC magistrali VESA Local Bus (1992), która pozwoliła m.in. na znaczny wzrost wydajności montowanych w niej kart graficznych.
W 1993 roku firma Atari wycofała się z produkcji komputerów, a w 1994 nastąpiło bankructwo firmy Commodore, co oznaczało praktycznie koniec ery dedykowanych komputerów domowych.
Historia Komputery domowe: 1975 KIM-1 1976 Apple I 1977 Apple II, Commodore PET, Tandy TRS-80, MK14Sinclair część II – MK 14 ojciec brytyjskich komputerów domowych 1978 ABC 80, Atari 400, Atari 800 1979 Atari 400, Atari 800, TI-99/4 1980 TRS-80 Color Computer, ZX-80, Commodore VIC-20, Acorn Atom 1981 ZX-81, TI-99/4A 1982 BBC Micro, Commodore 64, Commodore CBM-II, Dragon 32, Timex Sinclair 1000, ZX Spectrum 1983 Oric-1, MSX, Jupiter Ace, Spectravideo SV-318, TRS-80 Color Computer 2, Atari 600XL, Atari 800XL, Acorn Electron, Meritum I, Sharp MZ-700 1984 Amstrad CPC 464, Apple IIc, Commodore 16, Commodore Plus/4, Laser 128, Sinclair QL, Timex 2048, ZX Spectrum+, Spectravideo SV-728 (MSX), Oric Atmos, Sharp MZ-800 1985 Amiga 1000, Commodore 128, MSX 2, Atari 65 XE, Atari 130 XE, Atari 800 XE, Enterprise / Mephisto PHC 64, Meritum II, Amstrad/Schneider CPC-6128, ZX Spectrum 128 1986 ZX Spectrum 128, ZX Spectrum +2, Elwro 800 Junior, TRS-80 Color Computer 3, Meritum III 1987 Amiga 500, Acorn Archimedes, ZX Spectrum +3 1988 MSX 2+, Cambridge Z88 1989 SAM Coupé 1991 Amiga 500+ 1992 Amiga 600, Amiga 1200
Komputery domowe/osobiste: 1980 Apple III 1983 Lisa 1984 Macintosh, Tatung Einstein 1985 Amiga 1000, Atari ST 1986 Spectravideo SVI-838 1987 Amiga 2000 1988 Amiga 2500 1989 Atari STE 1990 Amiga 1500, Amiga 3000, Atari TT 1991 Atari Mega STE 1992 Amiga 4000, Atari Falcon 1994 Amiga 4000T 2002 AmigaOne
Zobacz też komputer osobisty konsola gier wideo
Przypisy