Skarbiec kruszwickiej kolegiaty – to zbiór licznych dzieł malarskich znajdujących się obecnie w kruszwickiej kolegiacie bądź w Gnieźnie. Do niedawna znajdowały się tu portrety, obrazy, ornaty i relikwie. Najcenniejszym zabytkiem rękopiśmiennym jest ewangeliarz kruszwicki.
Zabytki malarskie Jeszcze na początku XX wieku w skarbcu kruszwickim znajdowały się:
portret Mieszka I, jej kopia została wykonana w 1859 roku, obecnie znajduje się w gnieźnieńskim muzeum (depozyt kolegiaty) portret Bolesława Chrobrego, jej kopia została wykonana w 1859 roku, obecnie znajduje się w gnieźnieńskim muzeum (depozyt kolegiaty) portret św. Grzegorza papieża z 1735 roku obecnie depozyt kolegiaty w muzeum w Gnieźnie portret Jana Rzymianina, biskupa kruszwickiego obecnie depozyt kolegiaty w katedrze w Gnieźnie portret Maurycego Italusa, biskupa kruszwickiego obecnie depozyt kolegiaty w katedrze w Gnieźnie portret trumienny kobiety o inicjałach D.Z., zm. w 1697 roku portret trumienny kobiety o inicjałach G.T., zm. w 1699 roku obraz Uwolnienie św. Piotra przez anioła z 1730 roku (Muzeum w Gnieźnie, depozyt kolegiaty) obraz św. Rodziny z końca XVII wieku (Muzeum w Gnieźnie, depozyt kolegiaty) portret św. Tosso z 1614 roku (Muzeum w Gnieźnie, depozyt kolegiaty) portret św. Trudo z 1614 roku (Muzeum w Gnieźnie, depozyt kolegiaty) obraz Matki Boskiej Częstochowskiej z 1656 roku, znajduje się w transepcie południowym w bazylice kolegiackiej obraz Krzyża św. z połowy XVII wieku odnawiany w 1853 roku znajduje się w transepcie południowym w bazylice kolegiackiej obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XVIII wieku, obecnie znajduje się w kościele św. Teresy od Dzieciątka Jezus, jako depozyt kolegiaty obraz ukazujący działalność chrystianizacyjną biskupów kruszwickich, kopia tego obrazu pochodzi z poł. XIX wieku, obecnie depozyt kruszwicki dla katedry w Gnieźnie inny obraz nieznany skradziony w 1991 roku
Figurki, które znajdowały się w kolegiacie późnogotycka rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego z 2 poł. XVI wieku barokowa rzeźba króla Dawida z 1755 roku, obecnie depozyt kruszwicki dla muzeum w Gnieźnie późnogotycka rzeźba złożenia Chrystusa do grobu z początku XVI wieku (depozyt kolegiaty dla Muzeum w Gnieźnie) barokowe antependium ołtarzowe z 2 poł. XVIII wieku (depozyt kolegiaty dla Muzeum w Gnieźnie) rzeźba św. Jana Nepomucena koło kolegiaty miedziane tabernakulum ze sceną wniebowstąpienia Chrystusa rzeźba ukrzyżowanego Jezusa z I ćw. XVI wieku dwa klęczące anioły z I poł. XVIII wieku pochodzące z barokowych ołtarzy
Zabytkowe stroje liturgiczne dalmatyka z końca I poł. XVII wieku dalmatyka z 2 poł. XVIII wieku ornat św. Jadwigi ozdobny welon z 1700 roku z herbem Dołęga ufundowany przez kanonika kruszwickiego Kazimierza Kamińskiego z 2 poł. XVIII wieku, tło pochodzi z 1892 roku
Zabytkowe meble barokowy fotel obity kurdybanem ofiarowany w 1707 roku przez kanonika kruszwickiego Adama Gołocińskiego
Relikwiarze późnorenesansowy relikwiarz św. Wojciecha na wzór gnieźnieńskiego z 2 poł. XVII wieku wyk. Zachariasz Lange, Toruń relikwiarz św. Stanisława w kształcie ręki z końca XIV wieku relikwiarz z Limoges przywieziony z Konstantynopola pacyfikał z lat 30. XIV wieku z relikwiami św. Walentego
Monstrancje gotycka monstrancja z 1 ćwierćwiecza XVI wieku z wkomponowanym wtórnie pacyfikałem monstrancja neogotycka z 1886 roku, dar od prałata Józefa Simona
Zabytkowe naczynia i naczynia liturgiczne kielich manierystyczny z 2 ćwierćwiecza XVII wieku z inicjałami fundatora F.M. kielich manierystyczny z herbem Nisobia, dar kanonika Piotra Biskupskiego z 1616 roku tacka i ampułki z końca XVII wieku z cechą m. Augsburga i inicjałami złotnika S. Mylisa misa miedziana z „boginią pogańską” z początków XVI, obecnie mieści się ona w muzeum w Gnieźnie lichtarz z herbem Awdaniec
Chrzcielnice romańska chrzcielnica z kształcie kielicha z XII wieku, używana do dziś romańska chrzcielnica z piaskowca z XI wieku
Pozostałe zabytki infuła z obrazu św. Stanisława ok. 1759 rok, dar od dziekana kruszwickiego i kanonika włocławskiego Stanisława Pomorskiego z 1644 roku żyrandol tzw. pająk z 1643 roku dar kanclerza kruszwickiego Andrzeja Ługowskiego, jeden mosiężny, a drugi pozłacany późnogotycka płyta nagrobna starościny kruszwickiej Zofii Oporowskiej zm. w 1500 roku barokowy ołtarz główny z 1 poł. XVIII wieku w Licheniu (depozyt kolegiaty)
Tablice dwie marmurowe tablice poświęcone początkom kościoła i pierwszym biskupom kruszwickim tablica epitafijna
Pomniki wokoło kolegiaty pomnik powstania wielkopolskiego fundowany przez Waltera Gierke z Polanowice pomnik pomordowanych na polach łagiewnickich
Oprócz tego w całej budowli znajdują się liczne znaki wyryte na ścianach kościoła. Prawdopodobnie jest ich 40. Są to odwrócone swastyki, ryby, liście, krzyże, a także ślady po mieczach. Broń była wtedy tarta na ścianach kościoła, miało to oznaczać szczęście.
Kategoria:Kruszwica