thumb|Różne formy coenurusa u owiec i królików oraz dorosły osobnik
Kołowacizna (z ) – enzootyczna, pasożytnicza pasażowalna encefalopatia gąbczasta dotykająca głównie owce. Choroba rozwija się u żywicieli pośrednich niektórych gatunków tasiemców (Taenia multiceps, Taenia serialis, lub Taenia brauni). Wywołuje ją cenurus, drugie stadium larwalne tych tasiemców. Zakażenia u ludzi są rzadkie w wyniku przypadkowego spożycia jaj tasiemca.
Dorosłe osobniki tych gatunków rozwijają się w jelicie cienkim żywicieli ostatecznych (psów, lisów i innych psowatych), wywołując chorobę z grupy tasiemczyc. Człowiek nie może być żywicielem ostatecznym tych gatunków tasiemców.
Czynnik sprawczy
Czynnikiem sprawczym choroby jest cenurus, stadium larwalne tasiemca kręćkowego (Taenia multiceps). Te pęcherzowate larwy, o wielkości od orzecha włoskiego do kurzego jaja, osiedlają się w mózgu lub móżdżku owiec. Jako zmiana zajmująca przestrzeń, powodują obumieranie okolicznej tkanki nerwowej.
Objawy Choroba ma zazwyczaj charakter przewlekły i prowadzi do zaburzeń neurologicznych, takich jak złe samopoczucie, letarg, ruchy w koło („choroba kręcąca się”), osłabiona reakcja na zagrożenie, chwiejny chód i przechylanie głowy a w końcowym efekcie do śmierci.
Rozpoznanie u żywego zwierzęcia jest praktycznie niemożliwe. Analiza płynu mózgowo-rdzeniowego może wykazać podwyższoną liczbę leukocytów, a w morfologii krwi może być obecna eozynofilia. Ostateczne rozpoznanie jest możliwe jedynie za pomocą tomografii komputerowej, która nie jest jednak rutynowo wykonywana u owiec.
Leczenie Leczenie zachowawcze nie jest możliwe. Leczenie operacyjne polega na chirurgicznym usunięciu torbieli coenurus w znieczuleniu ogólnym zwierzęcia; Metoda ta ma bardzo wysoką skuteczność, zwłaszcza po dokładnym zlokalizowaniu zmiany. Mimo to wielu hodowców ze względów ekonomicznych decydouje się na ubój owiec nadających się do sprzedaży, a utylizację tych w złym stanie. W praktyce zwalczanie koncentruje się zatem na higienie, a zwłaszcza na regularnym odrobaczaniu psów.
Przypisy
Kategoria:Choroby zwierząt