Szymon Zabiełło herbu Topór (ur. 14 lutego 1750 w Czerwonym Dworze, zm. 30 sierpnia 1824dane biograficzne na stronie Sejmu Wielkiego) – kasztelan miński, generał lejtnant armii Wielkiego Księstwa Litewskiego, członek Sztabu Generalnego Wojska Wielkiego Księstwa Litewskiego w 1792 roku, członek patriotycznej opozycji, poseł na sejm grodzieński, członek konfederacji grodzieńskiej 1793 rokuVolumina Legum, t. X, Poznań 1952, s. 55., członek Rady Nieustającej, przystąpił do insurekcji kościuszkowskiej na Litwie.
Syn Antoniego i Zofii z Niemirowiczów-Szczyttów, córki kasztelana mścisławskiego Józefa. Brat MichałaT.Żychliński, Złota Księga Szlachty Polskiej, Rocznik IV, Poznań 1882, s. 363-364 i targowiczanina Józefa. Magnat litewski z okolic Kowna.
Ukończył Akademię Wojskową w Lunéville i służył w armii francuskiej. W 1780 został kawalerem Orderu Świętego StanisławaZbigniew Dunin-Wilczyński, Order Św. Stanisława, Warszawa 2006 s. 187.. W 1787 roku razem z bratem Michałem przeszedł do Wojsk Polskich i od razu (24 czerwca 1788) został brygadierem 1 Brygady Kawalerii Narodowej Wielkiego Księstwa Litewskiego i generałem majorem komenderującym 2 Dywizji Litewskiej. Był członkiem konfederacji Sejmu Czteroletniego w 1788 rokuDyaryusz Seymu Ordynaryinego Pod Związkiem Konfederacyi Generalney Oboyga Narodów W Warszawie Rozpoczętego Roku Pańskiego 1788. T. 1 cz. 1, [b.n.s]. W 1789 roku został odznaczony Orderem Orła BiałegoKawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 243.. 30 sierpnia 1790 awansował do stopnia generała lejtnanta. W 1792 walczył z interwencją rosyjską. Stoczył zaciętą, ale przegraną bitwę pod Brześciem. Mimo dzielności osobistej okazał się ignorantem w sztuce dowodzenia na polu walki w warunkach narzuconych przez silniejszego i profesjonalnie dowodzonego nieprzyjaciela. Po kapitulacji króla próbował organizować partyzantkę na tyłach wroga, ale zrezygnował wobec jego przewagi. Poseł wołkowyski na rozbiorowy sejm grodzieńskiJakob Johann Sievers, Jak doprowadziłem do drugiego rozbioru Polski, Warszawa 1992, s. 227.. Należał do patriotycznej opozycji. Później utrzymywał kontakty ze sprzymierzeniem insurekcyjnym w Wilnie, ale był też członkiem wskrzeszonej przez targowiczan Rady Nieustającej. Po wybuchu insurekcji w Wilnie do niej przystąpił i czasowo pełnił funkcję adiutanta generała Jakuba Jasińskiego.
Po upadku powstania na Litwie wycofał się z życia publicznego.
Przypisy
Bibliografia H. P Kosk, Generalicja polska, t. 2, wyd.: Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 2001
Linki zewnętrzne Mowy Szymona Zabiełły w bibliotece Polona
Kategoria:Brygadierzy I Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie konfederacji Sejmu Czteroletniego Kategoria:Członkowie Sztabu Generalnego Wojska Wielkiego Księstwa Litewskiego Kategoria:Generałowie lejtnanci armii Wielkiego Księstwa Litewskiego Kategoria:Kasztelanowie mińscy Kategoria:Konfederaci grodzieńscy (1793) Kategoria:Konsyliarze Rady Nieustającej Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy – wojskowi armii Królestwa Francji Kategoria:Posłowie na Sejm Grodzieński 1793 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (powiat wołkowyski) Kategoria:Powstańcy kościuszkowscy Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-rosyjskiej 1792 Kategoria:Urodzeni w 1750 Szymon Zabiełło Kategoria:Zmarli w 1824