thumb|240px|Kościół św. Elżbiety, ok. 1900 Kościół św. Elżbiety w Gdańsku – zabytkowy kościół rektorski, leżący w granicach parafii św. Brygidy archidiecezji gdańskiej. W latach 1622–1820 była to druga świątynia gdańskich kalwinistów.

Architektura Świątynia jest budowlą gotycką z cegły, jednonawową, posiada jedną wieżę na osi, gwiaździste prezbiterium i jedną boczną kaplicę.

Kalendarium i organy 1393–1394 – do istniejącego przytułku dla ubogich i chorych dobudowano kaplicę św. Elżbiety. Przytułek został zamieniony w szpital. 1417 – ukończono budowę właściwego kościoła św. Elżbiety, którego sylwetka do czasów obecnych zasadniczo nie zmieniła się. Zmianie uległa jedynie wieża i jej hełm. 1547 – rozpoczęto budowę wysokiego wału fortyfikacyjnego. Zlikwidowano wtedy niektóre zabudowania szpitalne oraz cmentarz przykościelny. Zamurowano główne wejście do kościoła. 1557 – świątynia przeszła w ręce ewangelików reformowanych. 1844 – władze miasta sprzedały kościół wojsku. Do 1945 roku był to kościół garnizonowy, w którym odprawiano nieliczne nabożeństwa. Koniec XIX w. – usunięto wały fortyfikacyjne. 1945 – na przełomie marca i kwietnia kościół razem ze szpitalem przykościelnym zostały spalone. Odbudowy podjęli się księża pallotyni. Po 1945 r. nie odtworzono hełmu wieży, zastępując go daszkiem. 1947 – otwarcie odbudowanego kościoła. 1956–1958 – po październiku 1956 otrzymano pozwolenie na odbudowę dawnego szpitala, który odtąd pełni rolę domu duszpasterskiego. 1993 – po remoncie kościół otrzymał obecny wystrój wnętrza.

Znajdujące się w kościele do 1945 r. organy zostały zbudowane w latach 1735-36 przez Andrzeja Hildebrandta i miały 29 głosów. W 1912 r. przebudowano je na system elektropneumatyczny z 24 głosami. Instrument uległ zniszczeniu w pożarze kościoła wznieconym 30 marca 1945 r. przez żołnierzy Armii Czerwonej. Dzisiejsze, zbudowane w 1957 r., mają 15 głosówAndrzej Januszajtis Ostatni koncert organisty. Jak zmarł du Grain [dostęp 03.02.2014].

Galeria

Przypisy

Linki zewnętrzne Strona kościoła Szpitalny kościół z czasów średniowiecza (historia) Widok kościoła z przełomu XIX i XX wieku Archiwalne widoki kościoła w bibliotece Polona

Elżbiety Elżbiety Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Elżbiety Węgierskiej Kategoria:Kalwinizm w Polsce Kategoria:Kościoły i domy zakonne pallotynów w Polsce Kościół św. Elżbiety w Gdańsku Kościół św. Elżbiety w Gdańsku Kategoria:Świątynie kalwińskie w Polsce Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej w Gdańsku Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w XV wieku