mały|Dwojak litewski (1565) mały|Dwojak stanisławowski (1778) mały|Dwojak stanisławowski (1785) Dwojak – gatunek srebrnej monety odpowiadający dwóm groszom.
Na terytorium państwa Jagiellonów moneta dwugroszowa pojawiła się po raz pierwszy w ramach domniemanej litewskiej reformy monetarnej Zygmunta II Augusta z 1565 r. Gatunek ten, podobnie jak czworak, miał dopomóc w zharmonizowaniu systemów monetarnych Korony i Litwy. Przy obowiązującej relacji:
4 grosze litewskie = 5 groszy polskich,
dwugrosz był odpowiednikiem czterech półgroszy litewskich albo pięciu koronnych. Dwojaki Zygmunta Augusta bito wyłącznie w 1565 r. ze srebra próby 875 o masie 1,82 grama.
Po raz drugi monetę dwugroszową (dwojaka) wypuszczono w okresie Jana Kazimierza, bijąc ją już na nieco większą skalę w latach:
1650–1652, 1654,
w wielu mennicach, zarówno koronnych, jak i miejskich (Gdańsk, Toruń, Elbląg). Były to monety o masie 1,25 grama srebra próby 438.
Następne dwojaki pojawiły się w wyniku reformy z 1766 r. Związek tych monet z poprzednikami można co najwyżej nazwać nominalnym. Dwugroszówki były elementem systemu, w którym zdefiniowano zarówno grosze srebrne jak i miedziane. Bito jedynie 2 grosze srebrne, które potocznie nazywano półzłotkiem (3,34 grama srebra próby 438). Druga reforma monetarna czasów stanisławowskich – ta z 1787 r. – skasowała ten gatunek pieniądza.
Od 1924 r. w Polsce praktycznie nieprzerwanie znajdują się w obiegu monety zdawkowe o nominale 2 grosze.
Zobacz też gatunki pieniądza na ziemiach polskich systemy monetarne w Polsce czworak
Przypisy
Kategoria:Srebrne monety I Rzeczypospolitej