Helena Pawłowna Romanowa (, ur. w Petersburgu, zm. 24 września 1803 w Ludwigslust) – rosyjska arystokratka dynastyczna, wielka księżniczka Rosji i dziedziczna wielka księżna Meklemburgii-Schwerinu jako żona Fryderyka Ludwika.
Życiorys Urodziła się jako czwarte dziecko i zarazem druga córka carewicza Pawła (1754–1801) i jego drugiej żony Marii Fiodorownej (1759–1828). Miała liczne rodzeństwo, braci: starszych Aleksandra (1777–1825), Konstantego (1779–1831), młodszych Mikołaja (1796–1855) i Michała (1798–1849) oraz siostry: starszą Aleksandrę (1783–1801), młodsze Marię (1786–1859), Katarzynę (1788–1819), Olgę (1792–1795) i Annę (1795–1865). Najbliżej zżyła się ze starszą siostrą. Odebrała staranne wykształcenie dworskie, prowadzone przez guwernerów odpowiedzialnych bezpośrednio przed jej babką carycą Katarzyną II (1729–1796). Poza podstawami czytania, pisania i rachowania, opanowała typowe umiejętności członkini domu cesarskiego: posługiwała się językami niemieckim i francuskim, dobrze orientowała się w sztuce, muzyce i literaturze.
W 1798 w imieniu Heleny, babka wystąpiła do Fryderyka Franciszka I (1756–1837), wielkiego księcia Meklemburgii-Schwerinu, aby ustalić warunki przyszłego zamążpójścia wnuczki. Uznano, że mężem wielkiej księżniczki zostanie Fryderyk Ludwik (1778–1819), dziedziczny wielki książę, najstarszy syn Fryderyka Franciszka i Ludwiki Altenburskiej (1756–1808). Formalne zaręczyny młodzi zawarli 5 maja 1799; pobrali się 23 października tego roku w Petersburgu. Następnie para zamieszkała w Ludwigslust. Helena urodziła swojemu mężowi dwójkę dzieci:
Paweł Fryderyk (1800–1842), wielki książę Meklemburgii-Schwerinu od 1837 ⚭ Aleksandra Hohenzollern (1803–1892), córka Fryderyka Wilhelma III (1770–1840), króla Prus i Ludwiki Meklemburskiej (1776–1810); Maria Ludwika (1803–1862) ⚭ Jerzy (1796–1853), książę Saksonii-Altenburga, syn Fryderyka (1763–1834) i Karoliny Meklemburskiej (1769–1818).
Jesienią 1803 poważnie zachorowała, w wyniku czego zmarła 24 września 1803. Została pochowana w wybudowanym specjalnie dla niej mauzoleum.
Helena pozostawiła po sobie liczne listy, pisane do krewnych. Najwięcej korespondowała z siostrami, zwłaszcza Aleksandrą, jednak ta część spuścizny zaginęła. Listy wymieniane z jej matecznym dziadkiem, Fryderykiem Eugeniuszem, księciem Wirtembergii, przechowywane są po dziś dzień w Archiwum Państwowym w Stuttgarcie.
Odznaczenia
Dama Orderu św. Katarzyny I kl. (2 stycznia 1785) Dama Orderu Królowej Marii Luizy
Przodkowie Prapradziadkowieks. Holsztynu-Gottorp
Fryderyk IV
(1671–1702)
∞1698
Jadwiga Zofia Wittelsbach
(1681–1708)car Rosji
Piotr I Wielki
(1672–1725)
∞1712
caryca Rosji
Katarzyna I
(1683/'84–1727)ks. Anhaltu-Dornburga
Jan Ludwik I
(1656–1704)
∞ 1687
Krystyna Eleonora Zeutsch
(1666–1699)Krystian August Holstein-Gottorp
(1673–1726)
∞1704
Albertyna Fryderyka Badeńska-Durlach
(1682–1755)Fryderyk Wirtemberski-Winnental
(1652–1697)
∞1682
Eleonora Julianna Brandenburg-Ansbach
(1663–1724)Anselm Franz Thurn und Taxis
(1681–1739)
∞1703
Maria Ludovika Lobkovič
(1683–1750)Filip Wilhelm Brandenburg-Schwedt
(1669–1711)
∞1699
Joanna Karolina Anhalt-Dessau
(1682–1750)kr. Prus
Fryderyk Wilhelm I
(1688–1740)
∞1706
Zofia Dorota Hanowerska
(1687–1757)Pradziadkowieks. Holsztynu-Gottorp
Karol Fryderyk
(1700–1739)
∞1725
Anna Piotrowna Romanowa
(1708–1728)ks. Anhaltu-Zerbst
Krystian August
(1690–1747)
∞ 1724
Joanna Elżbieta Holstein-Gottorp
(1712–1760)ks. Wirtembergii
Karol Aleksander
(1684–1737)
∞ 1727
Maria Augusta Thurn und Taxis
(1706–1756)Fryderyk Wilhelm Brandenburg-Schwedt
(1700–1771)
∞1734
Zofia Dorota Hohenzollern
(1719–1765)Dziadkowiecar Rosji, Piotr III Romanow (1728–1762)
∞1745
caryca Rosji, Katarzyna II Wielka (1729–1796)ks. Wirtembergii, Fryderyk Eugeniusz (1732–1797)
∞ 1753
Fryderyka Dorota Brandenburg-Schwedt (1736–1798)Rodzicecar Rosji, Paweł (1754–1801)
∞1776
Maria Fiodorowna (1759–1828) Helena Pawłowna Romanowa (1784–1803)
Przypisy
Kategoria:Romanowowie Kategoria:Wielkie księżne Rosji Kategoria:Damy Orderu Królowej Marii Luizy Romanowa_Helena_(1784–1803) Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu Kategoria:Urodzeni w 1784 Kategoria:Zmarli w 1803